Tâm điểm của cú sốc này nằm ở sự gián đoạn nguồn cung năng lượng được đánh giá là tồi tệ nhất từ trước đến nay. Việc Iran phong tỏa hiệu quả eo biển Hormuz - huyết mạch vận chuyển 20% lượng dầu khí của thế giới - đã khiến sản lượng hàng triệu thùng dầu bị đóng băng ngay tại nguồn.
Ngay cả trong kịch bản lạc quan nhất là xung đột sớm được giải quyết, bà Kristalina Georgieva khẳng định IMF vẫn buộc phải hạ dự báo tăng trưởng và nâng triển vọng lạm phát trong Báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới sắp công bố vào ngày 14/4.
Đây là một sự xoay chuyển đáng tiếc, bởi trước khi xung đột nổ ra, IMF từng kỳ vọng sẽ nâng nhẹ mức dự báo tăng trưởng toàn cầu lên khoảng 3,3% cho năm 2026 nhờ đà phục hồi sau đại dịch.
Giờ đây, "mọi ngả đường đều dẫn tới giá cao và tăng trưởng chậm". Cú sốc này mang tính bất đối xứng, khi 85% thành viên của IMF là các nước nhập khẩu năng lượng đang phải đối mặt với áp lực tài chính nghẹt thở. Đặc biệt, tại các quốc gia nghèo và dễ bị tổn thương, nơi dư địa tài khóa gần như bằng không, chính phủ không còn khả năng trợ lực cho người dân trước cơn bão giá, từ đó làm gia tăng nguy cơ bất ổn xã hội.
Bà Georgieva cũng khuyến cáo các nhà hoạch định chính sách cần tỉnh táo, tránh việc tung ra các gói trợ cấp năng lượng dàn trải, bởi điều này có thể vô tình tiếp thêm "củi" vào lò lửa lạm phát đang rực cháy.
Không chỉ các nước nhập khẩu, ngay cả những "ông lớn" xuất khẩu năng lượng như Qatar cũng đang hứng chịu thiệt hại nặng nề sau các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng sản xuất. Với dự báo mất từ 3 - 5 năm chỉ để khôi phục một phần nhỏ sản lượng khí đốt bị hư hại, rõ ràng vết thương kinh tế sẽ còn âm ỉ ngay cả khi xung đột kết thúc.
Bên cạnh đó, "bóng đen" của cuộc xung đột còn lan rộng tới an ninh lương thực toàn cầu. Dù hiện tại chưa bùng phát khủng hoảng nhưng nếu chuỗi cung ứng phân bón tiếp tục bị đứt gãy, thế giới có thể phải đối mặt với nạn đói cấp tính vào giữa năm nay.
Bà Kristalina Georgieva nhấn mạnh rằng chúng ta đang sống trong một thế giới của "những bất ổn gia tăng". Từ căng thẳng địa chính trị, biến đổi khí hậu đến những cú sốc công nghệ, tất cả đều đòi hỏi các quốc gia phải luôn trong tâm thế sẵn sàng ứng phó, bởi sau mỗi cuộc khủng hoảng vừa đi qua, những thử thách tiếp theo có thể đã trực chờ ngay trước mắt.
