 |
| Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu dự kiến khai thác tạm tuyến chính từ nút giao Long Thành đến Quốc lộ 56 trước 30/4/2026. Ảnh: A. Lộc |
Tư duy mới về triển khai dự án hạ tầng
Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ hai, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng 2 con số. Để hoàn thành mục tiêu tại Kết luận, đối với nhiệm vụ, giải pháp đầu tư công trung hạn, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đặt tính hiệu quả của dự án trong kết nối hạ tầng cũng như dẫn dắt nguồn lực tư nhân tham gia vào dự án.
Chia sẻ cụ thể diễn tiến triển khai tại TP.HCM, Sở Tài chính cho biết, địa phương đang quyết liệt hoàn tất các thủ tục để trình UBND Thành phố loạt dự án hạ tầng lớn do các doanh nghiệp/nhà đầu tư tư nhân đề xuất.
Trong đó, Dự án Đầu tư xây dựng đường trên cao dọc Vành đai 2 phía Nam theo phương thức đối tác công tư (PPP, hợp đồng BT) vừa được Liên danh Tập đoàn Đèo Cả - Trí Tín đề xuất. Theo Nhà đầu tư, Dự án sẽ xây dựng cầu cạn quy mô 6 làn xe dọc dải phân cách giữa của đường Nguyễn Văn Linh hiện hữu; xây dựng các nút giao khác mức tại các vị trí giao cắt quan trọng, với tổng chiều dài tuyến khoảng 17,8 km, thời gian đầu tư từ 2026 - 2029. Đây là tuyến đường trục chính đô thị kết nối khu vực phía Tây với phía Đông TP.HCM.
Ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, việc đề xuất giải pháp đầu tư nâng cấp đường Nguyễn Văn Linh là cần thiết, bởi trục giao thông đô thị này đang tồn tại nhiều giao cắt cùng mức, làm giảm hiệu quả khai thác.
Hiện nay, Thành phố có chủ trương nghiên cứu đầu tư xây dựng Trung tâm chính trị hành chính tại khu vực Thủ Thiêm và nâng cấp, mở rộng đường Nguyễn Tất Thành; quy hoạch cảng Nhà Rồng - Khánh Hội, mũi Đèn Đỏ là các bến tàu khách quốc tế. Mạng lưới giao thông kết nối với đường Nguyễn Văn Linh có một số dự án đã, đang và sẽ triển khai, hoàn thành trong giai đoạn 2026 - 2030 như: Dự án nút giao Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Hữu Thọ (giai đoạn 1 đã khai thác năm 2025, giai đoạn hoàn chỉnh dự kiến đầu tư từ 2026 - 2028); Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 (dự kiến hoàn thành năm 2029); Dự án đường trục Bắc Nam (dự kiến hoàn thành năm 2029); Dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành (dự kiến hoàn thành năm 2026); Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 50 (dự kiến hoàn thành năm 2026); Dự án cầu Thủ Thiêm 4 (dự kiến hoàn thành năm 2028); Dự án cầu đường Bình Tiên (dự kiến hoàn thành năm 2028); Dự án cầu đường Nguyễn Khoái (đã khởi công, dự kiến hoàn thành năm 2028); Dự án cầu Cần Giờ (dự kiến hoàn thành năm 2029); Dự án Vành đai 2 (dự kiến hoàn thành năm 2029)...
Một dự án kết nối hạ tầng trọng điểm khác của TP.HCM cũng được các nhà đầu tư tư nhân đẩy nhanh tiến độ là Đường cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế (CHKQT) Long Thành. Dự án do Công ty CP Masterise Hạ tầng cao tốc Long Thành - Hồ Tràm đề xuất với sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 51.000 tỷ đồng. Theo UBND TP.HCM, do tính cấp bách của việc kết nối với CHKQT Long Thành, Dự án sẽ thực hiện theo trình tự thủ tục rút gọn. Dự án khi hoàn thành sẽ đóng vai trò là động lực chiến lược cho sự phát triển của khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam.
Một số dự án quan trọng quốc gia có tính chất kết nối vùng được Quốc hội thông qua cũng đang được thúc đẩy hoàn thành như cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (hoàn thành năm 2026); cao tốc Bến Lức - Long Thành (hoàn thành năm 2026); Vành đai 4 - TP.HCM (hoàn thành năm 2028)… Do vậy, lãnh đạo TP.HCM cho biết, việc đầu tư tuyến cao tốc đô thị Hồ Tràm - CHKQT Long Thành giúp kết nối các dự án trọng điểm và đảm bảo khai thác đồng bộ, hiệu quả CHKQT Long Thành là cần thiết và cấp bách.
Sau tuyến đường bộ là hệ thống metro
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường chia sẻ, sau sáp nhập, TP.HCM trở thành một siêu đô thị. Việc đầu tư hoàn thành hệ thống hạ tầng giao thông đường bộ khung là rất bức thiết, cần đi trước một bước và đã được xác định rõ tại Chương trình hành động của Thành ủy thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Song song với các đại dự án đường bộ, TP.HCM sẽ đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các dự án metro. Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM thông tin, đến nay có gần 10 nhà đầu tư bày tỏ quan tâm, đề xuất dự án kết nối trung tâm Thành phố đến các khu vực như Đồng Nai, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ). Các tuyến metro lấy TP.HCM làm tâm, phát triển theo mô hình TOD liên tục được các liên danh nhà đầu tư thực lực đệ trình nghiên cứu.
Cụ thể, Liên danh Becamex - Thaco cho biết sẽ tập trung nghiên cứu, phấn đấu hoàn thành các thủ tục pháp lý trong năm 2026, đảm bảo đủ điều kiện khởi công Dự án Metro số 1 đoạn Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên và Dự án Metro số 2 đoạn Thủ Dầu Một - TP.HCM vào quý I/2027. Đây là hai tuyến đường sắt đô thị có tiềm năng lớn, đóng vai trò kết nối trung tâm TP.HCM với khu vực Bình Dương cũ, góp phần hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị toàn vùng.
Về quy mô, tuyến metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên dài khoảng 32,4 km, dự kiến bố trí 19 ga trên cao và 1 depot tại phường Bình Dương. Tổng mức đầu tư (chưa bao gồm lãi vay) khoảng 64.370 tỷ đồng, trong đó chi phí giải phóng mặt bằng khoảng 8.032 tỷ đồng.
Tuyến metro Thủ Dầu Một - TP.HCM dài 24,2 km, với 14 ga trên cao. Depot của tuyến này được đề xuất dùng chung với tuyến Metro số 1 tại phường Bình Dương hoặc với tuyến Metro số 3 tại phường Hiệp Bình. Tổng mức đầu tư dự án này dự kiến khoảng 59.968 tỷ đồng (chưa bao gồm lãi vay), trong đó chi phí giải phóng mặt bằng khoảng 15.671 tỷ đồng.
Liên danh Becamex - Thaco kiến nghị UBND TP.HCM xem xét, chấp thuận chủ trương giao nghiên cứu 2 dự án trên bằng nguồn vốn của doanh nghiệp và đề xuất phương án đầu tư, tối đa trong 3 tháng (kể từ thời điểm được chấp thuận).
Ông Bùi Xuân Cường khẳng định, Thành phố sẽ tập trung mọi nguồn lực để thực hiện các dự án hạ tầng trọng điểm có vai trò kết nối vùng, kết nối khu vực, các đầu mối giao thương trọng yếu. Thành phố xác định đồng hành cùng doanh nghiệp triển khai dự án, phát huy tối đa nguồn vốn ngân sách để dẫn dắt nguồn lực tư nhân cùng thực hiện khối lượng công việc khổng lồ trong giai đoạn tới, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.
