Hạ tầng TP.HCM: Đa cực, siêu kết nối, xứng tầm đô thị dẫn đầu

0:00 / 0:00
0:00

(BĐT) - Chỉ tính từ 30/4/2025 đến tháng 1/2026, hơn 30 dự án trọng điểm của TP.HCM được hoàn thành, góp phần cải thiện hạ tầng giao thông, mở rộng đô thị và nâng cao chất lượng sống. Bộ mặt đô thị được chỉnh trang theo hướng hiện đại, tăng cường kết nối hơn bao giờ hết. Những ngày đầu năm 2026, trên khắp các nẻo đường, công trường của TP.HCM, không khí Xuân rộn ràng báo hiệu một năm mới với nhiều cơ hội mới, thành quả mới.

Dự án Vành đai 3 TP.HCM sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội thông qua tăng cường kết nối liên vùng. Ảnh: Song Tiên
Dự án Vành đai 3 TP.HCM sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội thông qua tăng cường kết nối liên vùng. Ảnh: Song Tiên

“Gác” Tết thi công đường bộ siêu kết nối

Dự án Vành đai 3 TP.HCM là đột phá lớn nhất về hạ tầng kết nối giữa TP.HCM với khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ. Những ngày đầu năm 2026, trên công trình này, không khí thi công tấp nập, gấp gáp hơn bao giờ hết. Tại Gói thầu XL3, hệ thống cầu cạn đã được thảm nhựa láng mịn. Phần đường đã được hoàn thiện tuyến chính, đang đẩy nhanh tiến độ các hạng mục phụ trợ. Liên danh CIENCO4 - Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn - Trung Nam Group đã huy động hàng nghìn công nhân, kỹ sư và hàng trăm thiết bị công suất lớn để hoàn thành Gói thầu đúng tiến độ.

Gói thầu XL4 Xây dựng đường Vành đai 3 đoạn qua TP. Thủ Đức, từ Km20+550 đến Km23+550, bao gồm cầu Kênh Thầy Thuốc do Liên danh Công ty CP Tập đoàn Đèo Cả - Công ty CP Xây dựng Đèo Cả - Tổng công ty Xây dựng số 1 - Công ty CP Xây dựng công trình 510 - Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng - Tổng công ty Thành An thi công đang bám sát đường găng tiến độ. Theo các nhà thầu, tranh thủ thời tiết khô ráo, từ cuối tháng 11/2025 đến nay, các hạng mục được đẩy nhanh tiến độ, thi công liên tục bất kể ngày đêm để hoàn thành Gói thầu đúng dịp 30/4 tới.

Trong khi đó, Gói thầu XL7 đang bước vào giai đoạn nước rút trước thời điểm thông tuyến. Không khí thi công trên công trường hết sức khẩn trương, các mũi thi công được tổ chức đồng loạt, ngày đêm hoàn thiện những hạng mục cuối cùng. Gói thầu XL7 bao gồm hạng mục xây dựng tuyến đường Vành đai 3 đoạn qua huyện Hóc Môn, từ Km58+647 đến Km62+700. Trong gói thầu này, Công ty CP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành đảm nhận thi công phần việc trị giá 748 tỷ đồng thuộc loại công trình giao thông đường bộ cấp I, bao gồm cầu Kênh Xáng và tuyến đường, có vai trò quan trọng trong việc kết nối liên vùng và giảm tải áp lực giao thông khu vực cửa ngõ Tây Bắc Thành phố. Phương Thành cho biết, đang bảm bảo các mốc tiến độ để thông tuyến, đưa vào sử dụng trong thời gian ngắn tới.

Theo ông Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM, Dự án Vành đai 3 TP.HCM qua TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh có chiều dài tuyến 76,34 km, hiện đạt sản lượng chung gần 80%. Trong đó, đoạn cầu cạn dài 14,7 km đi qua khu vực phía Đông TP.HCM đạt gần 90% khối lượng, dự kiến thông xe trước ngày 30/4/2026. Đây là tiền đề quan trọng để khép kín toàn bộ Dự án, thông xe đồng bộ vào ngày 30/6/2026.

Chủ đầu tư này cho biết, tuyến Vành đai 3 sớm đưa vào vận hành là nền tảng quan trọng để TP.HCM đẩy nhanh tiến độ triển khai Vành đai 4, Vành đai 2 cùng hệ thống cầu đường bộ như Cần Giờ, Phú Mỹ 2, khai mở toàn bộ các điểm kết nối khu vực trọng yếu, đặc biệt là với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Thần tốc phát triển các dự án metro

Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM vừa ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TU chỉ đạo triển khai Nghị quyết số 188/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP. Hà Nội và TP.HCM. Trong đó mục tiêu đến 2030, TP.HCM sẽ có khoảng 187 km metro được đưa vào khai thác. Việc triển khai thực hiện Nghị quyết 188 phải thống nhất, đồng bộ với các nghị quyết, kết luận, chỉ đạo của Trung ương và của Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM; đồng thời chủ động, linh hoạt vận dụng tối đa các cơ chế, chính sách được giao, kịp thời nắm bắt thời cơ, tạo động lực mới cho phát triển. Cùng với đó, TP.HCM nghiên cứu, vận dụng tối đa các cơ chế, chính sách tại Nghị quyết số 260/2025/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98/2023/QH15. Đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm; phát huy tính chủ động, sáng tạo của các cấp, các ngành trong tổ chức thực hiện.

Ngày 15/1/2026, TP.HCM khởi công Dự án tuyến metro số 2 Bến Thành - Tham Lương - sự kiện có vai trò quan trọng đối với Thành phố trong giai đoạn mới - phát triển về chiều sâu, lấy hạ tầng làm động lực tăng trưởng, thu hút đầu tư.

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, TP.HCM sẽ triển khai đồng loạt nhiều tuyến metro theo mạng lưới đã quy hoạch, mục tiêu là giai đoạn 2025 - 2030 hoàn thành 6 tuyến với khoảng 187 km đường sắt đô thị (bao gồm metro số 1 dài 19,7 km đã khai thác) và sẽ tiếp tục phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Các tuyến, đoạn tuyến tiếp theo hoàn thành trong giai đoạn này gồm metro số 2, tuyến Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên, metro số 6 giai đoạn 1 (sân bay Tân Sơn Nhất - Phú Hữu) cùng hai tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành và Bến Thành - Cần Giờ.

Giai đoạn năm 2030 - 2035, Thành phố sẽ hoàn thành thêm 8 tuyến với 275 km, nâng tổng số lên 14 tuyến metro đưa vào khai thác với khoảng 462 km. Giai đoạn năm 2035 - 2045 có thêm 5 tuyến với 239 km để nâng tổng số lên 19 tuyến, hoàn thành 700 km đường sắt đô thị.

Theo Giám đốc Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM Phan Công Bằng, các dự án metro tại TP.HCM thu hút sự quan tâm, đề xuất của nhiều nhà thầu/nhà đầu tư uy tín trên thế giới. Công tác tổ chức lựa chọn nhà thầu/nhà đầu tư dự án metro đặc biệt siết đề bài về công nghệ, thiết bị hiện đại trong hồ sơ mời thầu để bảo đảm lựa chọn được đơn vị thi công tốt nhất, uy tín. “Với kinh nghiệm triển khai tuyến metro số 1, tự tin với khung chính sách ưu đãi mới, được trao nhiều quyền chủ động, trong thời gian tới, loạt dự án metro kết nối giữa các khu vực của Thành phố sẽ triển khai nhanh hơn so với giai đoạn trước rất nhiều. Điều này góp phần quan trọng cải thiện hạ tầng kết nối, chỉnh trang đô thị cũng như hình thành các siêu đô thị trong tương lai theo mô hình TOD”, ông Bằng nhấn mạnh.

462.jpg
TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành 6 tuyến metro với khoảng 187 km đường sắt đô thị và tiếp tục phát triển đô thị theo mô hình TOD trong giai đoạn 2025 – 2030. Ảnh: Đông Giang

Chào đón nhà đầu tư tiềm lực

Ông Phạm Minh Mẫn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM chia sẻ, Đề án chỉnh trang đô thị, khu vực nhà trên và ven sông, kênh rạch trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2025 - 2030 đã được phê duyệt từ giữa năm 2025. Đây là nền tảng cơ bản để Thành phố phấn đấu đến cuối năm 2030 hoàn thành di dời 50% số căn nhà trên và ven kênh rạch trên địa bàn (20.000 căn). Trên tinh thần khẩn trương, quyết liệt triển khai nhiệm vụ, TP.HCM dự kiến tổ chức thực hiện Đề án trong năm 2026 với nhiều nội dung.

Cụ thể, Thành phố sẽ nhanh chóng bồi thường, di dời 3.758 căn nhà trên và ven kênh rạch thuộc 6 dự án đã được phê duyệt chủ trương đầu tư công, gồm: Cải tạo môi trường rạch Văn Thánh, phường Thạnh Mỹ Tây; Nạo vét trục thoát nước rạch Ông Bé; Nạo vét trục thoát nước rạch Bà Lớn; Cải tạo sông Kinh; Cải tạo rạch Đuôi Trâu; Cải tạo kênh T10 quận Bình Tân (cũ). Đồng thời, hoàn tất chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án đối với 4 dự án đang trình thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi chủ trương đầu tư/điều chỉnh chủ trương đầu tư; thực hiện bồi thường, giải tỏa khoảng 1.280 căn nhà thuộc 4 dự án, bao gồm: Mở rộng đường Tôn Thất Thuyết và công viên cây xanh dọc bờ Kênh Tẻ; Cải tạo rạch Cây Liêm; Cải tạo môi trường rạch Cầu Cụt; Cải tạo môi trường rạch Ông Bầu, Chín Xiểng.

Sở Tài chính TP.HCM thông tin, đơn vị đang tổ chức lựa chọn nhà đầu tư Dự án Khu đô thị bán đảo Thanh Đa. Đây là một “siêu” dự án chỉnh trang đô thị Thành phố ấp ủ hơn 20 năm qua với quy mô hàng chục tỷ USD, kỳ vọng mang lại diện mạo hoàn toàn mới cho khu vực này.

Ngày 15/1/2026, sau nhiều năm chờ đợi, Tập đoàn Sun Group cùng UBND TP.HCM tiến hành khởi công Dự án Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc. Đây được xem là biểu tượng mới của TP.HCM, nơi tổ chức các giải thi đấu thể thao chuyên nghiệp với quy mô đầu tư hơn 145.000 tỷ đồng.

Theo đánh giá của chuyên gia kinh tế Phạm Viết Thuận, chưa bao giờ TP.HCM đứng trước vận hội lớn lao, cơ hội tăng trưởng mạnh mẽ bằng việc mở rộng địa giới hành chính như hiện tại. Do đó, Thành phố cần tận dụng các lợi thế sẵn có và niềm hứng khởi của nhà đầu tư, nhà thầu để tăng cường tính chuyên nghiệp trong lựa chọn chủ thể thi công xứng tầm. Cụ thể, cần nâng cao chất lượng xây dựng hồ sơ mời thầu và các mẫu hợp đồng với nhà đầu tư, nhà thầu, bởi các công trình đều có quy mô lớn, sử dụng công nghệ tiên tiến để TP.HCM tiến cùng và vượt lên trong so sánh với các thành phố lớn trên thế giới.

Kết nối đầu tư