Chủ đầu tư: Ban Quản lý dự án xây dựng Văn Môn (tỉnh Bắc Ninh)
Nội dung kiến nghị/đề nghị làm rõ:
Tiêu chí HSMT:
Tại Chương II - Bảng dữ liệu đấu thầu, E-HSMT yêu cầu Mục E-CDNT 5.1 (e) Điều kiện về cấp doanh nghiệp: Là doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp.
Kiến nghị/đề nghị làm rõ của nhà thầu:
Sau khi nghiên cứu E-HSMT được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, đối chiếu với Luật Đấu thầu năm 2023 và các quy định pháp luật có liên quan, Nhà thầu đề nghị Chủ đầu tư làm rõ một số nội dung như sau:
Về điều kiện cấp doanh nghiệp, tại mục E-CDNT 5.1(e), E-HSMT quy định: "Điều kiện về cấp doanh nghiệp: Là doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp." Theo Nhà thầu, tiêu chí này cần được làm rõ về căn cứ pháp lý, phạm vi áp dụng và cách xác định đối tượng được tham dự thầu nhằm bảo đảm việc lập E-HSDT đúng quy định.
Theo Luật Đấu thầu năm 2023, hoạt động lựa chọn nhà thầu phải bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế; E-HSMT không được quy định các điều kiện làm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu.
Điều 1 Nghị quyết số 198/2025/QH15 quy định phạm vi điều chỉnh là các cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm phát triển kinh tế tư nhân. Đồng thời, khoản 2 Điều 17 của Nghị quyết quy định trường hợp có quy định khác nhau giữa Nghị quyết và các luật, nghị quyết khác của Quốc hội thì áp dụng theo Nghị quyết; trường hợp văn bản quy phạm pháp luật khác quy định cơ chế, chính sách ưu đãi hoặc thuận lợi hơn thì áp dụng theo văn bản đó.
Theo quan điểm của Nhà thầu, chính sách ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa phải được áp dụng đúng phạm vi và đúng đối tượng, không nên được hiểu là điều kiện loại trừ tuyệt đối đối với các nhà thầu có đủ năng lực và khả năng cạnh tranh. Việc đặt điều kiện chỉ cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa tham dự có thể làm thu hẹp số lượng nhà thầu, ảnh hưởng đến tính cạnh tranh và hiệu quả sử dụng vốn ngân sách nhà nước.
Nhà thầu cho rằng, tiêu chí quy định tại mục E-CDNT 5.1(e) không phản ánh năng lực kỹ thuật, năng lực tài chính, kinh nghiệm hoặc khả năng thực hiện hợp đồng. Việc quy định đây là điều kiện bắt buộc đối với gói thầu xây lắp có giá dưới 20 tỷ đồng có dấu hiệu chưa phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 198/2025/QH15.
Cụ thể, về phạm vi điều chỉnh, Điều 1 Nghị quyết số 198/2025/QH15 xác định đây là cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm phát triển kinh tế tư nhân. Theo Nhà thầu, việc áp dụng cơ chế này để loại trừ quyền tham dự hợp pháp của các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế khác là chưa phù hợp với mục tiêu và tinh thần của Nghị quyết.
Về nguyên tắc không phân biệt đối xử, khoản 10 Điều 4 Nghị quyết số 198/2025/QH15 quy định không phân biệt đối xử giữa các chủ thể thuộc các thành phần kinh tế trong huy động, phân bổ và sử dụng các nguồn lực. Theo Nhà thầu, việc chỉ cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa tham dự có thể dẫn đến sự phân biệt đối xử giữa các thành phần kinh tế.
Đối với gói thầu thi công xây dựng và lắp đặt hệ thống chiếu sáng công cộng, yêu cầu chủ yếu tập trung vào năng lực thi công, chất lượng thiết bị, an toàn điện, tiến độ, bảo hành, bảo trì và vận hành. Việc loại trừ các nhà thầu có năng lực chỉ vì không thuộc nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể làm giảm tính cạnh tranh và ảnh hưởng đến hiệu quả lựa chọn nhà thầu.
Ngoài ra, E-HSMT hiện chưa làm rõ căn cứ phê duyệt việc áp dụng tiêu chí này như một điều kiện loại trừ; chưa làm rõ tài liệu chứng minh doanh nghiệp nhỏ và vừa; chưa làm rõ cách áp dụng đối với nhà thầu liên danh; chưa làm rõ cơ chế xử lý nếu không có doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng yêu cầu; và chưa có đánh giá cho thấy việc loại trừ doanh nghiệp lớn không làm giảm cạnh tranh, không ảnh hưởng đến chất lượng, tiến độ, bảo hành và hiệu quả kinh tế của gói thầu.
Từ các căn cứ trên, Nhà thầu đề nghị Chủ đầu tư bỏ quy định tại mục E-CDNT 5.1(e) về điều kiện doanh nghiệp nhỏ và vừa với tư cách là điều kiện bắt buộc tham dự thầu; cho phép mọi nhà thầu đáp ứng yêu cầu về tư cách hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật và tài chính được tham dự nhằm bảo đảm cạnh tranh và hiệu quả sử dụng vốn ngân sách.
Trường hợp vẫn giữ nguyên quy định này, đề nghị Chủ đầu tư trả lời bằng văn bản và cập nhật E-HSMT, làm rõ căn cứ phê duyệt việc áp dụng cơ chế dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với gói thầu; cơ sở pháp lý của việc coi chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa là điều kiện loại trừ các doanh nghiệp khác; hồ sơ, tài liệu chứng minh doanh nghiệp nhỏ và vừa; phương thức đánh giá đối với nhà thầu liên danh; cơ sở chứng minh việc hạn chế doanh nghiệp lớn tham dự không ảnh hưởng đến cạnh tranh, chất lượng công trình, tiến độ, bảo hành, bảo trì và hiệu quả sử dụng vốn.
Nhà thầu cho rằng, nếu E-HSMT tiếp tục giữ nguyên tiêu chí này nhưng không làm rõ các nội dung nêu trên thì tiêu chí có thể bị hiểu là điều kiện hạn chế cạnh tranh, ảnh hưởng đến nguyên tắc công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình trong hoạt động đấu thầu.
Vì vậy, đề nghị Chủ đầu tư xem xét sửa đổi E-HSMT và đăng tải nội dung làm rõ hoặc sửa đổi trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để các nhà thầu có cùng cơ sở lập E-HSDT.
Trả lời, giải quyết kiến nghị/đề nghị làm rõ:
Ban Quản lý dự án xây dựng Văn Môn trả lời như sau:
Nghị quyết số 198/2025/QH15 quy định tại Điều 11 về ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu:
Khoản 1 quy định gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa và gói thầu hỗn hợp sử dụng ngân sách nhà nước có giá gói thầu không quá 20 tỷ đồng được dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; trong đó ưu tiên doanh nghiệp do thanh niên, phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số, người khuyết tật làm chủ và doanh nghiệp ở miền núi, biên giới, hải đảo.
Khoản 2 quy định trường hợp đã tổ chức đấu thầu nhưng không có doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng yêu cầu thì được tổ chức đấu thầu lại và không áp dụng quy định tại khoản 1 Điều 11.
Bên cạnh đó, biểu mẫu E-HSMT trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ban hành kèm theo Thông tư số 79/2025/TT-BTC ngày 04/8/2025 của Bộ Tài chính quy định điều kiện về cấp doanh nghiệp phải tuân thủ theo quy định của pháp luật về đấu thầu, nghị quyết của Quốc hội hoặc văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.
Do đó, việc quy định điều kiện "là doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của pháp luật" nhằm thực hiện cơ chế, chính sách đặc biệt của Quốc hội đối với gói thầu xây lắp sử dụng ngân sách nhà nước có giá gói thầu không quá 20 tỷ đồng. Chủ đầu tư giữ nguyên nội dung E-HSMT đã phát hành. Trường hợp không có doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng yêu cầu thì việc xử lý sẽ thực hiện theo khoản 2 Điều 11 Nghị quyết số 198/2025/QH15.
Chủ đầu tư thống nhất rằng tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa không phải là tiêu chí đánh giá năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật hoặc tài chính của nhà thầu mà là điều kiện xác định đối tượng được tham dự đối với các gói thầu thuộc trường hợp pháp luật quy định. Sau khi đáp ứng điều kiện này, nhà thầu vẫn phải được đánh giá đầy đủ về tư cách hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm, giải pháp kỹ thuật và các yêu cầu khác theo E-HSMT.
Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa được quy định tại Điều 5 Nghị định số 80/2021/NĐ-CP ngày 26/8/2021 của Chính phủ. Khi tham dự thầu, nhà thầu có trách nhiệm kê khai, cung cấp thông tin và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của các thông tin trong E-HSDT.
Kết quả giải quyết kiến nghị/đề nghị làm rõ:
Chủ đầu tư giữ nguyên toàn bộ nội dung E-HSMT đã phát hành. Theo Biên bản mở thầu ngày 06/7/2026, gói thầu có 01 nhà thầu tham dự là Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng H.A.C.