 |
| Gói thầu CW2.3 Xây dựng trạm bơm Hói Chùa (Nghệ An) có giá 371,8 tỷ đồng, dự kiến đóng thầu ngày 8/5/2026. Ảnh minh họa: Văn Giang |
Gói thầu thuộc Dự án hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu TP. Vinh, bao gồm các hạng mục công việc như: xây dựng, mua sắm - lắp đặt thiết bị cho trạm bơm, cửa nhận nước, công trình khai thác trên biển, hệ thống đường ống/hầm ngầm có đường kính lớn… và bảo hiểm công trình.
Trong quá trình phát hành HSMT, nhiều nhà thầu có văn bản đề nghị làm rõ, chủ yếu liên quan đến tiêu chí năng lực và kinh nghiệm. Ngày 16/4/2026, Ban QLDA ĐTXD các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn Nghệ An ban hành quyết định sửa đổi HSMT, trong đó đáng chú ý là điều chỉnh tiêu chí hợp đồng tương tự. Theo nội dung sửa đổi, nhà thầu có thể đáp ứng theo hai phương án. Phương án 1 là có ít nhất 1 hợp đồng hoặc tối đa 2 hợp đồng có tính chất và độ phức tạp tương tự với hợp đồng đang mời thầu với giá trị tối thiểu 270 tỷ đồng. Phương án 2 là có ít nhất 1 hoặc tối đa 2 hợp đồng với tính chất và độ phức tạp tương tự bao gồm các công tác xây dựng trạm bơm, giá trị tối thiểu 140 tỷ đồng và ít nhất 1 hoặc tối đa 2 hợp đồng bao gồm các công tác mua sắm thiết bị và lắp đặt trạm bơm, giá trị tối thiểu 135 tỷ đồng. Trước đó, HSMT yêu cầu có 1 hợp đồng tương tự. Yêu cầu này được cho là quá cao, có thể “chặn cửa” với phần lớn nhà thầu xây lắp trong nước.
Ngay sau khi chủ đầu tư ban hành quyết định sửa đổi HSMT, văn bản đề nghị làm rõ từ phía các nhà thầu không giảm mà tiếp tục gia tăng, chủ yếu về các vấn đề kỹ thuật và phạm vi công việc.
Theo một số nhà thầu, mức giá trị hợp đồng tương tự vẫn ở ngưỡng cao. Bên cạnh đó, sự thiếu nhất quán giữa các phương án đánh giá cũng được chỉ ra. Trong khi phương án 1 yêu cầu tổng giá trị hợp đồng là 270 tỷ đồng, thì phương án 2 lại yêu cầu tổng giá trị hợp đồng lên tới 275 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, nhà thầu cho rằng, phần xây dựng cống qua đê tại Mục 2.4.3 là kinh nghiệm chủ chốt (không phải hợp đồng tương tự), nhưng lại quy định giá trị tối thiểu 37 tỷ đồng. Việc áp đặt tiêu chí về giá trị đối với kinh nghiệm là không phù hợp vì theo thông lệ WB, các hạng mục chủ chốt thường được đánh giá trên cơ sở tính chất, quy mô và mức độ tương tự của công việc, không quy định giá trị cụ thể cho từng hạng mục.
Một số nhà thầu chỉ ra sự không thống nhất giữa bảng tiên lượng (BOQ) và chỉ dẫn kỹ thuật đơn cử, vật liệu được quy định khác nhau, từ thép không gỉ SUS304 đến thép SS400. Tương tự, công suất máy phát điện được thể hiện với 2 thông số 50kVA và 100kVA. Nhà thầu cũng đề nghị làm rõ cấu hình truyền động của bơm là truyền động trực tiếp (động cơ tốc độ thấp khớp nối trực tiếp với trục bơm) hay truyền động qua hộp giảm tốc. Ngoài ra, HSMT chưa cung cấp đầy đủ thông tin về hệ thống điều khiển SCADA, thiếu sơ đồ chi tiết hoặc bảng tín hiệu kết nối… Hàng loạt vấn đề trên khiến việc xây dựng phương án kỹ thuật và chào giá trở nên khó khăn, tiềm ẩn rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện.
Về tiêu chí thiết bị, HSMT yêu cầu nhà sản xuất máy bơm phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chuẩn ISO, bao gồm cả các tiêu chuẩn về môi trường và quản lý năng lượng. Theo ý kiến nhà thầu, các tiêu chí này chưa gắn trực tiếp với chất lượng sản phẩm, nhưng có thể thu hẹp phạm vi nhà sản xuất đủ điều kiện. Cụ thể, HSMT yêu cầu 4 ISO cho riêng máy bơm (ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001, ISO 50001) nhưng không áp cho thiết bị khác, nên thiếu tính đồng bộ có thể hạn chế cạnh tranh. Với yêu cầu “nhà sản xuất uy tín ≥ 20 năm”, nhà thầu cho rằng đây là tiêu chí mang tính “lọc hãng”.
Một số nhà thầu cho biết đang chờ Ban QLDA ĐTXD các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn Nghệ An phản hồi làm rõ để có căn cứ lập hồ sơ dự thầu (HSDT). Trong bối cảnh thời điểm đóng thầu đang đến gần (ngày 8/5/2026), việc trả lời làm rõ sớm sẽ giúp nhà thầu có đủ thời gian lập HSDT, tránh tình trạng mỗi nhà thầu hiểu theo một cách, ảnh hưởng trực tiếp đến tính đồng bộ của HSDT, cũng như khả năng so sánh giữa các đề xuất.
