 |
| Đến hết ngày 13/8/2026 cả nước đã giải ngân 463.532,9 tỷ đồng, đạt 45,3% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Ảnh: Lê Tiên |
Báo cáo của Bộ Tài chính cũng cho biết, tại một số địa phương nắm giữ kế hoạch vốn lớn, lượng vốn giải ngân thêm trong kỳ gần nhất đang ở mức khiêm tốn so với khối lượng phải thực hiện trong những tháng còn lại của năm.
Theo báo cáo, tại thời điểm ngày 6/8/2026 có 22 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân bằng hoặc cao hơn bình quân cả nước; đến 13/8, con số này còn 20 địa phương. Điều đó cho thấy vẫn còn nhiều áp lực giải ngân trong những tháng cuối năm khi lượng vốn cần phải thực hiện tại một số đầu tàu lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.
Là địa phương được giao lượng vốn lớn nhất, TP.HCM giải ngân thêm gần 1.273 tỷ đồng trong tuần từ 6 - 13/8, đưa tỷ lệ thực hiện đạt 44,7%. Như vậy, trong thời gian còn lại của năm, TP.HCM còn khoảng 81,6 nghìn tỷ đồng cần giải ngân. Với quy mô kế hoạch vốn lớn nhất trong nhóm địa phương, kết quả của TP.HCM trong những tháng tới có sức ảnh hưởng đáng kể đối với bức tranh giải ngân chung của cả nước.
Áp lực giải ngân cũng hiện hữu tại Hưng Yên. Đến ngày 13/8, địa phương còn hơn 27,2 nghìn tỷ đồng vốn kế hoạch Thủ tướng giao, trong khi lượng vốn giải ngân tăng thêm trong tuần gần nhất khoảng 206 tỷ đồng. Hai con số đặt cạnh nhau cho thấy phần việc còn lại trong hơn 4 tháng cuối năm không nhỏ. Số liệu các kỳ trước cũng cho thấy Hưng Yên có khả năng bứt phá về số liệu giải ngân khi các dự án được chuyển từ khối lượng thành giá trị thanh toán.
Trường hợp của Ninh Bình lại đặt ra vấn đề ở một góc khác. Đến ngày 13/8, địa phương mới giải ngân 29,8% kế hoạch vốn được Thủ tướng giao. Gần 24,7 nghìn tỷ đồng theo kế hoạch được giao vẫn nằm chờ cho thấy áp lực giải ngân chưa được giải tỏa tích tụ qua nhiều kỳ. Các báo cáo từ đầu tháng 7 đến giữa tháng 8 ghi nhận giá trị giải ngân tiếp tục tăng, nhưng đến thời điểm hiện tại tỷ lệ thực hiện vẫn thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung.
Với TP. Hải Phòng, địa phương này đã giải ngân 49,9% kế hoạch Thủ tướng giao, cao hơn bình quân chung. Tuy nhiên, trong tuần từ 6 - 13/8, giá trị giải ngân chỉ tăng khoảng 131 tỷ đồng. Với một địa phương có kế hoạch vốn cả năm gần 38,8 nghìn tỷ đồng và còn hơn 19 nghìn tỷ đồng cần thực hiện, lượng vốn phát sinh ít ỏi trong kỳ gần nhất là diễn biến đáng theo dõi sau những đợt bứt phá trước đó.
Hà Nội đang quản lý một khối vốn rất lớn, trong cùng tuần đã giải ngân thêm hơn 2.097 tỷ đồng, đưa tỷ lệ thực hiện lên 63,2% kế hoạch. Diễn biến này cho thấy quy mô kế hoạch vốn lớn không đồng nghĩa với việc khó tạo thêm khối lượng giải ngân đáng kể trong từng kỳ.
Những con số tại TP.HCM, Hưng Yên, Ninh Bình và Hải Phòng không giống nhau về trạng thái giải ngân. Có địa phương đã vượt bình quân chung, có địa phương còn ở mức thấp; quy mô kế hoạch và đặc điểm dự án cũng khác nhau. Điểm đáng quan tâm là lượng vốn còn phải thực hiện tại các địa phương này vẫn rất lớn. Việc những khối vốn đó được chuyển hóa thành khối lượng thi công và thanh toán nhanh đến đâu trong những tháng tới sẽ có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả giải ngân chung.
Ở cấp bộ, Bộ Xây dựng nắm giữ kế hoạch vốn rất lớn nhưng kết quả giải ngân đến giữa tháng 8 còn thấp. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, kế hoạch năm 2026 Thủ tướng giao Bộ Xây dựng là gần 121,4 nghìn tỷ đồng. Đến ngày 13/8, số vốn đã giải ngân là hơn 13 nghìn tỷ đồng, đạt 10,7%. Nếu không tính phần vốn Bộ đề xuất giảm, tỷ lệ giải ngân đạt 26,4%. Trong số vốn đề xuất điều chỉnh có 8.875 tỷ đồng dự kiến điều chuyển cho 12 địa phương thực hiện giải phóng mặt bằng Dự án Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; 63.217 tỷ đồng của 2 dự án đường sắt được đề xuất giảm do chưa có nhu cầu sử dụng, không có khả năng giải ngân.
Được biết, một phần quan trọng trong công tác đầu tư công của Bộ Xây dựng nằm ở việc xử lý lượng vốn không còn khả năng sử dụng theo kế hoạch ban đầu. Nếu việc điều chỉnh được thực hiện sớm, nguồn lực có thể được chuyển sang những nhiệm vụ, dự án có khả năng hấp thụ vốn tốt hơn; ngược lại, một lượng vốn lớn tiếp tục nằm trong kế hoạch nhưng khó giải ngân sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới kết quả chung.
Những tháng còn lại của năm 2026, cả nước còn hơn một nửa kế hoạch vốn phải tiếp tục thực hiện. Những khối vốn hàng chục nghìn tỷ đồng còn lại tại các đầu tàu như TP.HCM, Hà Nội, Hưng Yên, Ninh Bình, Hải Phòng,… nếu được tăng tốc giải ngân sẽ không chỉ tạo nên công trình, dự án mới mà còn góp phần đáng kể thực thi nhiệm vụ hoàn thành giải ngân của cả nước nắm 2026.
Để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công trong những tháng cuối năm, theo Bộ Tài chính, cần sự nỗ lực rất lớn của nhiều chủ thể. Đặc biệt cần tháo gỡ những “nút thắt” về giải phóng mặt bằng, nguồn cung và giá vật liệu xây dựng, thủ tục đầu tư, năng lực của chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu. Kho bạc Nhà nước cần thực hiện thanh toán ngay khi hồ sơ đủ điều kiện, bảo đảm phân cấp, phân quyền thực chất. Bên cạnh đó, các chủ đầu tư cần chủ động điều chuyển vốn từ những dự án chưa đủ điều kiện, có vướng mắc kéo dài hoặc không có khả năng giải ngân sang các dự án có nhu cầu và khả năng hấp thụ vốn tốt hơn. Việc này vừa hạn chế tình trạng vốn “nằm chờ”, vừa đưa nguồn lực ngân sách nhanh chóng vào nền kinh tế.
