 |
| Yêu cầu tài liệu chứng minh khả năng huy động thiết bị thi công là một trong những nội dung làm phát sinh nhiều kiến nghị từ phía nhà thầu. Ảnh minh họa: Tiên Giang |
Theo các mẫu HSMT ban hành kèm theo Thông tư số 79/2025/TT-BTC, đối với nhân sự chủ chốt, nhà thầu chỉ cần cung cấp các tài liệu chứng minh về bằng cấp, chứng chỉ và kinh nghiệm của nhân sự đã kê khai trong hồ sơ dự thầu (HSDT). Tuy nhiên, một số chủ đầu tư lại yêu cầu nhiều loại giấy tờ không thực sự cần thiết để chứng minh năng lực của nhân sự.
Đơn cử, từ ngày 25/6 đến 4/7/2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Bình Hòa (TP.HCM) phát hành HSMT Gói thầu Thi công xây dựng thuộc Dự án Đầu tư, nâng cấp, sửa chữa Trường Tiểu học Bình Hòa (giá gói thầu hơn 15,8 tỷ đồng). Theo HSMT, để chứng minh năng lực, kinh nghiệm của nhân sự chủ chốt, nhà thầu phải cung cấp hàng loạt tài liệu như: hợp đồng thi công công trình, biên bản nghiệm thu hoàn thành có tên nhân sự hoặc xác nhận của chủ đầu tư, quyết định thành lập ban chỉ huy công trình hoặc quyết định giao nhiệm vụ, quyết định phê duyệt dự án, quyết định phê duyệt thiết kế, tài liệu chứng minh loại và cấp công trình, hóa đơn giá trị gia tăng (VAT), căn cước công dân...
Một nhà thầu đã có văn bản kiến nghị cho rằng yêu cầu như trên là quá mức cần thiết để chứng minh năng lực, kinh nghiệm của nhân sự. Theo phản ánh, nhiều tài liệu như quyết định phê duyệt dự án hay quyết định phê duyệt thiết kế thuộc phạm vi quản lý của bên thứ ba (chủ đầu tư), nên khi huy động nhân sự từ bên ngoài, không thuộc biên chế của nhà thầu, việc tiếp cận đầy đủ các tài liệu này càng trở nên khó khăn.
Ngoài ra, hóa đơn VAT là chứng từ phục vụ hoạt động thanh toán và kê khai thuế của doanh nghiệp, không phải tài liệu phản ánh việc nhân sự đảm nhận vị trí công việc tại công trình. Thay vào đó, các tài liệu như hợp đồng tương tự, quyết định phân công hoặc bổ nhiệm nhân sự, biên bản nghiệm thu có thể hiện tên nhân sự hay xác nhận của chủ đầu tư đã đủ để chứng minh năng lực thực tế.
Kiến nghị tương tự cũng xảy ra tại Gói thầu XL-06 thuộc Dự án Đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật Khu công nghiệp Nam Tân Uyên mở rộng (giai đoạn 2) tại TP.HCM. Theo phản ánh, nhà thầu cho rằng việc HSMT yêu cầu nhà thầu cung cấp hóa đơn VAT để chứng minh kinh nghiệm của nhân sự là không phù hợp.
Không chỉ đối với nhân sự, yêu cầu về tài liệu chứng minh khả năng huy động thiết bị cũng là nội dung phát sinh nhiều kiến nghị.
Theo mẫu HSMT ban hành kèm theo Thông tư số 79/2025/TT-BTC, đối với thiết bị thi công chủ yếu thuộc sở hữu của nhà thầu, tài liệu chứng minh chỉ cần là một trong các giấy tờ như giấy đăng ký thiết bị, hợp đồng hoặc hóa đơn mua hàng, giấy đăng kiểm hoặc giấy kiểm định theo quy định của pháp luật. Đối với thiết bị không thuộc sở hữu của nhà thầu, HSMT chỉ yêu cầu hợp đồng nguyên tắc với bên cho thuê kèm theo một trong các tài liệu chứng minh quyền sở hữu của bên cho thuê đối với thiết bị. Quy định cũng nêu rõ nhà thầu không phải cung cấp thêm tài liệu khác để chứng minh khả năng huy động thiết bị, kể cả khi chủ đầu tư có yêu cầu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một số HSMT vẫn yêu cầu thêm các loại giấy tờ ngoài quy định.
Tại Gói thầu Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị thuộc Dự án Hạ tầng phòng cháy, chữa cháy các địa bàn trọng yếu trên địa bàn phường Nếnh (tỉnh Bắc Ninh), HSMT yêu cầu nhà thầu phải nộp giấy đăng ký và giấy kiểm định thiết bị thi công để chứng minh khả năng huy động thiết bị.
Tương tự, nhà thầu cũng phản ánh tình trạng yêu cầu chồng chéo về hồ sơ chứng minh thiết bị tại Gói thầu số 09 gồm toàn bộ phần xây lắp, bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng và bảo đảm an toàn giao thông thuộc Dự án Cầu qua phá Tam Giang nối thị trấn Phú Đa đi xã Vinh Xuân, huyện Phú Vang, TP. Huế...
Theo chuyên gia đấu thầu, pháp luật hiện hành đã quy định tương đối đầy đủ, rõ ràng và theo hướng lượng hóa các loại tài liệu được chấp nhận để chứng minh năng lực nhân sự cũng như khả năng huy động thiết bị. Tuy nhiên, việc một số chủ đầu tư vẫn bổ sung các yêu cầu về giấy tờ ngoài quy định không chỉ làm tăng chi phí, thời gian chuẩn bị HSMT mà còn tạo ra rào cản đối với nhà thầu. Trong bối cảnh chủ trương cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả đấu thầu đang được đẩy mạnh, việc tuân thủ các mẫu HSMT và quy định pháp luật hiện hành là cần thiết để bảo đảm môi trường đấu thầu minh bạch, cạnh tranh và bình đẳng.
