 |
| Dự thảo thông tư cho phép sử dụng định mức của nước ngoài đối với các công tác xây dựng sử dụng công nghệ, thiết bị, biện pháp thi công mới, chưa phổ biến ở Việt Nam. Ảnh: Gia Khoa |
Cần rõ tiêu chí lựa chọn định mức của nước ngoài
Theo Dự thảo, đối với các công tác xây dựng sử dụng công nghệ, thiết bị, biện pháp thi công mới, chưa phổ biến ở Việt Nam, chưa đủ cơ sở xác định định mức theo quy định thì được phép sử dụng định mức của nước ngoài để tham khảo và chuyển đổi áp dụng cho công trình. Dự thảo có hướng dẫn cách thức chuyển đổi, hiệu chỉnh định mức nước ngoài.
Quy định này được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh công nghệ xây dựng thay đổi nhanh chóng như hiện nay, khắc phục tình trạng thiếu định mức hoặc định mức lạc hậu. Việc tham khảo, chuyển đổi định mức nước ngoài giúp xây dựng nhanh định mức phù hợp cho các dự án sử dụng công nghệ tiên tiến, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng, công nghiệp, chuyển đổi số, công trình hạ tầng giao thông sử dụng công nghệ mới…
Tuy nhiên, để thuận lợi trong thực thi và giảm rủi ro tăng chi phí đầu tư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị làm rõ nội hàm của công nghệ, thiết bị, biện pháp thi công “mới, chưa phổ biến” do khái niệm này có thể mang tính chủ quan, khó xác định ranh giới rõ ràng, dễ gây tranh chấp. Đồng thời, bổ sung quy định rõ các tiêu chí lựa chọn định mức của nước ngoài, ví dụ đã được áp dụng tại bao nhiêu công trình hoặc được tổ chức nào thừa nhận… Nếu không có tiêu chí lựa chọn, có thể dẫn đến việc lựa chọn nguồn tham chiếu có trị số cao hơn thực tế để lập định mức có lợi.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị Bộ Xây dựng rà soát, đơn giản hóa các mẫu biểu khảo sát nhân công và máy thi công để giảm bớt khối lượng hồ sơ hành chính; bổ sung quy định cho phép sử dụng dữ liệu từ các thiết bị giám sát tự động (GPS, hộp đen, camera công trường) làm căn cứ xác định hao phí để đảm bảo tính khách quan và minh bạch, phù hợp với định hướng chuyển đổi số của ngành xây dựng. Đồng thời, cụ thể hóa quy mô mẫu khảo sát bằng các tiêu chí định lượng thay vì các thuật ngữ định tính như “đảm bảo tính đại diện”, nhằm tạo thước đo rõ ràng cho công tác thẩm định định mức mới.
Theo Bộ Công Thương, dù Dự thảo cho phép sử dụng và chuyển đổi định mức nước ngoài bằng cách hiệu chỉnh các hao phí vật liệu, nhân công và máy thi công nhưng chưa quy định rõ cơ quan hay chủ thể nào có thẩm quyền phê duyệt hệ số chuyển đổi này. Đây là vấn đề có thể phát sinh nhiều rủi ro trong thực tiễn. Bộ Công Thương đề xuất nghiên cứu có cơ chế hội đồng thẩm định hoặc thỏa thuận với cơ quan quản lý chuyên ngành trước khi áp dụng. Đồng thời, cơ quan này đề xuất bổ sung hướng dẫn đối với nhân công công nghệ cao về thành phần hao phí trong định mức; bổ sung phương pháp xác định định mức theo nhóm mô phỏng BIM, số hóa đối với công nghệ mới.
Tăng trách nhiệm pháp lý trong cung cấp thông tin giá VLXD
Về khảo sát, thu thập, công bố thông tin giá VLXD, Dự thảo Thông tư hướng dẫn Sở Xây dựng phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan tổ chức xây dựng danh sách các đầu mối cung cấp thông tin về giá vật liệu trên thị trường xây dựng (gồm các chủ đầu tư, nhà thầu thi công của một số dự án đầu tư công trên địa bàn, một số doanh nghiệp sản xuất, cung ứng VLXD trên địa bàn) để chủ động về nguồn thông tin dữ liệu phục vụ công tác thu thập, tổng hợp, công bố giá VLXD đảm bảo kịp thời nắm bắt thông tin, bám sát diễn biến thị trường, có phương án điều tiết khi cần thiết. Đồng thời, ban hành hướng dẫn, biểu mẫu và quy định phương thức cung cấp thông tin theo định kỳ hoặc khi có thay đổi về giá, thông báo đến các chủ thể nêu trên để thực hiện. Người đại diện theo pháp luật của các chủ thể trong danh sách các đầu mối nêu trên có trách nhiệm cung cấp thông tin theo đúng hướng dẫn và quy định của Sở Xây dựng, đảm bảo tính chính xác, kịp thời và chịu trách nhiệm trước pháp luật về thông tin cung cấp.
Một số Sở Xây dựng cho biết, một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay là việc thu thập thông tin giá VLXD phục vụ công bố giá định kỳ. Việc thu thập dữ liệu giá hiện phụ thuộc rất lớn vào sự phối hợp của các doanh nghiệp sản xuất, cung ứng vật liệu. Nhiều trường hợp doanh nghiệp không cung cấp thông tin hoặc cung cấp không đầy đủ, sai lệch, trong khi cơ quan quản lý lại chưa có cơ sở pháp lý và chế tài đủ mạnh để yêu cầu thực hiện.
Sở Xây dựng các tỉnh Quảng Ninh, Hà Tĩnh đề nghị Bộ Xây dựng hướng dẫn cụ thể hơn về phương pháp khảo sát và công bố giá VLXD, trong đó, cần đưa ra những căn cứ pháp lý quy định về trách nhiệm của các đơn vị trong việc cung cấp thông tin về giá VLXD; có chế tài xử lý đối với những đơn vị không phối hợp, chấp hành việc cung cấp thông tin về giá, các đơn vị có hành vi đầu cơ, thổi giá....
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, cần bổ sung quy định khi giá VLXD biến động mạnh, chẳng hạn tăng hoặc giảm từ 10% trở lên so với kỳ công bố trước, địa phương phải thực hiện công bố bổ sung trong vòng 15 ngày.
