 |
| Dự án Nâng cấp, mở rộng cảng Tiên Sa giai đoạn 2 đã đưa vào hoạt động được 8 năm, góp phần nâng cao năng lực khai thác của hệ thống cảng biển Đà Nẵng. Ảnh: Cảng Đà Nẵng |
Tháng 3/2013, Bộ Giao thông vận tải (GTVT - nay là Bộ Xây dựng) có quyết định cho phép Ban Quản lý dự án (QLDA) 85 lập Dự án Đầu tư xây dựng công trình nâng cấp mở rộng cảng Tiên Sa (giai đoạn 2). Tháng 8/2014, Công ty CP Cảng Đà Nẵng cũng có ý tưởng đầu tư Cảng Tiên Sa 2 và liên tiếp gửi văn bản đến Bộ GTVT đề nghị được đầu tư dự án. Tuy nhiên, Bộ GTVT không trả lời thẳng Cảng Đà Nẵng mà có văn bản chấp thuận đề nghị của Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) về việc giao Cảng Đà Nẵng thực hiện huy động vốn của doanh nghiệp và các nhà đầu tư quan tâm để đầu tư mở rộng cảng Tiên Sa.
Tháng 4/2015, Đại hội đồng cổ đông Công ty CP Cảng Đà Nẵng thông qua chủ trương đầu tư dự án, ra Nghị quyết và Quyết định phê duyệt dự án Cảng Tiên Sa 2, khởi công xây dựng tháng 7/2016.
Tiến độ “thần tốc” từ khi đề nghị đến khởi công chưa đầy 2 năm đã khiến Dự án “việt vị”. Kết luận của Thanh tra TP. Đà Nẵng về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong triển khai thực hiện Dự án mới đây nêu rõ: tại thời điểm khởi công xây dựng (tháng 7/2016), Chủ đầu tư chưa thực hiện thủ tục cấp quyết định chủ trương đầu tư và chỉ thực hiện các thủ tục gửi Sở Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) TP. Đà Nẵng (nay là Sở Tài chính) vào tháng 4/2017 về việc đề nghị cấp quyết định chủ trương đầu tư, khi tiến độ công trình đã hoàn thành 60%.
Trước tình thế này, Sở KHĐT đã tham mưu lãnh đạo UBND TP. Đà Nẵng có văn bản gửi Bộ KHĐT (nay là Bộ Tài chính) về việc quyết định chủ trương đầu tư Dự án. Sau đó, Bộ KHĐT cho biết Dự án thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ và nêu rõ: “Căn cứ báo cáo của UBND TP. Đà Nẵng và hồ sơ Dự án, việc nhà đầu tư và UBND TP. Đà Nẵng hoàn thành các thủ tục về đất đai, triển khai Dự án nhưng chưa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư là không phù hợp với trình tự thực hiện dự án đầu tư quy định tại Điều 22 Nghị định số 118/2015/NĐ-CP nên việc thẩm định Dự án của Bộ KHĐT để trình Thủ tướng quyết định chủ trương đầu tư không còn ý nghĩa, không còn là căn cứ để nhà đầu tư thực hiện theo quy định tại Điều 26 Nghị định số 118/2015/NĐ-CP”.
Liên quan đến vấn đề này, Chủ đầu tư lý giải: “Dự án Cảng Tiên Sa 2 triển khai tiếp nối với dự án của Ban QLDA 85, đã được Bộ GTVT cho phép lập dự án; đồng thời, trên cơ sở ý kiến của UBND TP. Đà Nẵng, VIMC, Bộ GTVT đã đồng ý cho Công ty CP Cảng Đà Nẵng huy động vốn để thực hiện dự án nên Công ty hiểu là đã được chấp thuận chủ trương đầu tư mà chưa nhận thức được việc phải được Thủ tướng quyết định chủ trương đầu tư. Khi nghiên cứu Luật Đầu tư và Nghị định hướng dẫn mới phát hiện ra sai sót này”.
Theo Thanh tra TP. Đà Nẵng, tháng 4/2021, Thủ tướng đã có ý kiến: “Dự án chưa thực hiện đầy đủ thủ tục theo quy định pháp luật về đầu tư. Các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan thực hiện xử lý trách nhiệm về hành chính trong việc Chủ đầu tư triển khai Dự án thiếu thủ tục đầu tư theo quy định pháp luật về đầu tư”.
Ngoài những sai sót về thủ tục đầu tư, Dự án thêm những sai sót trong triển khai khi chưa có quy hoạch phân khu được phê duyệt; sử dụng đất không qua hình thức đấu giá quyền sử dụng nên chậm thực hiện ký hợp đồng thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án…
Cũng theo Thanh tra TP. Đà Nẵng, đến thời điểm thanh tra, Dự án đã hoàn thành và đưa vào khai thác được 8 năm, góp phần nâng cao năng lực khai thác cảng biển, đáp ứng nhu cầu vận tải hàng hóa ngày càng tăng, bảo đảm thông suốt luồng hàng hóa hành lang kinh tế Đông - Tây… Vì vậy, Thanh tra TP. Đà Nẵng đã kiến nghị UBND TP. Đà Nẵng áp dụng nguyên tắc cơ chế, chính sách đặc thù tại Nghị quyết số 170/2024/QH15 và Nghị quyết số 29/2026/QH16 để tháo gỡ vướng mắc. Kiến nghị này đã được UBND TP. Đà Nẵng chấp thuận và giao Văn phòng UBND Thành phố, Thanh tra, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Kiểm toán Nhà nước, Sở Tài chính, Sở Xây dựng, Sở Nội vụ khẩn trương báo cáo, tham mưu và đề xuất giải pháp tháo gỡ, xử lý. Tuy vậy, UBND TP. Đà Nẵng cũng lưu ý, nếu sau khi rà soát theo quy định mà Dự án không đáp ứng đủ điều kiện pháp lý, tài chính hoặc thủ tục hành chính, UBND Thành phố sẽ ban hành quyết định chấm dứt dự án, thu hồi đất.
