 |
| Điều kiện để ngân hàng tiếp tục giải ngân cho Dự án là phải hoàn tất phụ lục hợp đồng BT mới, trong đó xác định rõ quỹ đất thanh toán. Ảnh: Tường Lâm |
Ngày 13/6/2026, tại buổi làm việc với UBND TP.HCM, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết: “Ngay khi gặp mặt đồng chí Bí thư Thành ủy, tôi đã đặt câu hỏi về tiến độ xử lý chống ngập đến đâu? Còn vướng gì? Vướng ở khâu nào? Giải pháp của UBND là gì? Có bất kỳ vướng mắc nào còn thuộc thẩm quyền Trung ương không hay là vướng mắc ở cấp Ban Thường vụ Thành ủy xử lý? Nếu vướng mắc ở cấp Trung ương, chúng tôi sẽ cùng các bộ, ngành quyết liệt gỡ vướng. Tôi và Bí thư Thành ủy đã thống nhất, trong năm nay phải xong Dự án bất luận lý do gì. Còn vướng mắc gì ở cấp Trung ương, kể cả với nhà cấp vốn (BIDV) thì chúng tôi sẽ làm việc với ngân hàng để tháo gỡ. Tuy nhiên, nếu là ở cấp Thành phố thì đồng chí Chủ tịch UBND Thành phố phải xử lý dứt điểm. Đặc biệt, Chủ tịch UBND Thành phố phải trả lời dứt điểm các vấn đề của Nhà đầu tư dự án này”.
Cũng theo Thủ tướng, hiện số dự án còn vướng mắc rất lớn dù Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16, Chính phủ cũng lập tức ban hành nghị định gỡ vướng dự án tồn đọng. Các cơ chế tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đã rất rõ ràng.
Thực tế xử lý vướng mắc tại Dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM cho thấy, dù có tới 4 nghị quyết của Quốc hội, hàng loạt văn bản của Thủ tướng, những vướng mắc trong thanh toán cho Nhà đầu tư vẫn chưa ấn định mốc giải quyết rõ ràng. Hợp đồng BT được ký từ ngày 27/5/2016, Phụ lục hợp đồng BT được ký ngày 28/11/2025. Theo đó, quỹ đất dự kiến thanh toán cho Nhà đầu tư bao gồm 7 khu đất. Tuy nhiên, 2/7 khu đất không đủ điều kiện pháp lý để giao cho Nhà đầu tư, gồm: Khu đất phường Phước Long (Trung tâm hạt nhân), diện tích 4,2 ha; khu đất số 299 Đào Trí (số cũ 290 Đào Trí), phường Phú Thuận, diện tích 3,3 ha, ảnh hưởng đến tiến độ thanh toán hợp đồng.
BIDV cho biết, hiện lãi vay và lãi phạt chậm hợp đồng của Dự án đã lên tới 2.500 tỷ đồng. Trong khi đó, thời hạn ký điều chỉnh phụ lục hợp đồng của Dự án vẫn chưa rõ.
Thành phố cam kết giao cho Nhà đầu tư 5 khu đất trong quý I/2026, 2 khu đất còn lại sẽ rà soát pháp lý và đàm phán với Nhà đầu tư trong Phụ lục hợp đồng kế tiếp (chậm nhất ngày 30/6/2026). Trên cơ sở đề xuất của Trung tâm Phát triển quỹ đất, TP.HCM đã đề xuất 2 khu đất thay thế để thanh toán cho nhà đầu tư.
“Hiện nay, Nhà đầu tư Dự án BT đã tái khởi động đồng loạt tại các vị trí cống ngăn triều và các đoạn đê bao; tuy nhiên, nguồn vốn tín dụng từ Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) vẫn chưa thể giải ngân do các thủ tục pháp lý liên quan chưa được hoàn tất. Việc sớm hoàn tất thủ tục xác định quỹ đất thanh toán thay thế sẽ tạo điều kiện để Nhà đầu tư, BIDV giải ngân nguồn vốn tín dụng, hạn chế lãi vay và các chi phí phát sinh, qua đó giảm thiểu giá trị thanh toán cho ngân sách Thành phố và đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của các bên theo Hợp đồng BT đã ký kết cũng như Nhà đầu tư thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư trên các khu đất. Đồng thời, việc giải quyết kịp thời sẽ góp phần đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành Dự án đúng thời hạn chậm nhất là ngày 31/12/2026”, UBND TP.HCM chỉ đạo từ cuối năm 2025.
Tháng 2/2026, UBND TP.HCM báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy UBND Thành phố về phương án quỹ đất thay thế gồm: khu đất số 79B Lý Thường Kiệt, phường Tân Hòa và khu đất số 257 Trần Hưng Đạo, phường Cầu Ông Lãnh, giao Sở Tài chính tham mưu, trình UBND.
Theo báo cáo này, Thành phố dứt khoát tháo gỡ các tồn tại pháp lý để hoàn tất Dự án đưa vào vận hành chậm nhất ngày 31/12/2026, không để đình trệ, lãng phí, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật, hài hòa lợi ích Nhà nước và Nhà đầu tư.
Động thái này cũng phù hợp với ý kiến của Kiểm toán Nhà nước tại Công văn số 48/KTNN-TH ngày 6/4/2026 về kết luận kiến nghị việc xác định quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT. Theo đó, Kiểm toán Nhà nước xác định, hợp đồng BT năm 2016 đã vi phạm nguyên tắc ngang giá và yêu cầu khẩn trương xác định giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán đảm bảo nguyên tắc ngang giá theo khoản 3 Điều 6 Nghị định số 69/2019/NĐ-CP. Nguyên nhân từ việc các cơ quan chuyên môn của TP.HCM đã chậm tham mưu hoặc tham mưu đề xuất để lãnh đạo Thành phố kết luận quỹ đất thanh toán cho Dự án thiếu thông tin và giá trị ước tính của 7 khu đất theo hợp đồng BT đã ký năm 2016 là 4.983 tỷ đồng, trong khi giá trị Dự án BT điều chỉnh là 14.446 tỷ đồng.
Kiểm toán Nhà nước cho biết, quỹ đất thanh toán cho Dự án chưa đảm bảo tuân thủ theo hợp đồng BT đã ký, thiếu thông tin theo quy định pháp luật, vi phạm nguyên tắc ngang giá, thiếu nhất quán dẫn đến chậm thanh toán quỹ đất cho Dự án, làm phát sinh chi phí đầu tư, lãi vay lớn, có dấu hiệu gây lãng phí tiền và tài sản nhà nước.
Vì vậy, Kiểm toán Nhà nước đề nghị UBND TP.HCM khẩn trương xác định quỹ đất thanh toán, giá trị của quỹ đất dự kiến thanh toán cho Dự án (thanh toán nhiều lần hoặc thanh toán 1 lần), thanh toán quỹ đất cho Dự án đảm bảo theo quy định pháp luật, làm cơ sở xác định trách nhiệm các bên trong quá trình thực hiện hợp đồng BT.
Dù Dự án đã hoàn thành hơn 98% khối lượng, nhưng buộc phải ngưng trệ trong thời gian dài, thiệt hại của Nhà đầu tư là rất lớn. Công ty CP Đầu tư Xây dựng Trung Nam đã tái khởi động Dự án từ đầu năm 2026 và cam kết hoàn thành, đưa vào sử dụng trong năm 2026. Tuy nhiên, đầu tháng 6/2026, nhà đầu tư này có văn bản gửi Bí thư Thành ủy TP.HCM và lãnh đạo UBND Thành phố dự báo nguy cơ chậm tiến độ hoàn thành Dự án do các nghĩa vụ của hợp đồng BT (giao đất) chưa được xử lý dứt điểm.
BIDV cho biết, hiện lãi vay và lãi phạt chậm hợp đồng của Dự án đã lên tới 2.500 tỷ đồng. Trong khi đó, thời hạn ký điều chỉnh phụ lục hợp đồng của Dự án vẫn chưa rõ.
