 |
| Tuyến metro số 2 TP.HCM được áp dụng cơ chế đặc thù từ khâu lập thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà thầu, bố trí vốn và sử dụng vốn sau khai thác... |
Khánh Hòa khai thông dòng điện hạt nhân
Trung tuần tháng 1/2026, Dự án thành phần 1 Di dân tái định cư, giải phóng mặt bằng (GPMB) Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (3.200 tỷ đồng) được khởi công tại Khánh Hoà. Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đánh giá đây là sự kiện đặc biệt có ý nghĩa trong quá trình xây dựng các nhà máy điện hạt nhân. Đặc biệt ở chỗ, Khánh Hòa hoàn thành thu hồi khoảng 485 ha đất, gồm khu nhà máy hơn 409 ha, khu tái định cư 65 ha và hạ tầng kỹ thuật phụ trợ... chỉ trong 1 năm nhờ áp dụng cơ chế đặc thù.
Lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa cho hay, Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết (NQ) số 174/2024/QH15 trong đó có nội dung tiếp tục thực hiện chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Đầu năm 2025, Quốc hội tiếp tục ban hành NQ 189/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Tháng 8/2025, Chính phủ ban hành NQ 249/NQ-CP về Kế hoạch triển khai NQ 189/2025/QH15 của Quốc hội với mục tiêu cụ thể hóa các chính sách, phân công trách nhiệm 10 nhóm nhiệm vụ cho các bộ, ngành, địa phương. Tiếp đến, tháng 11/2025, Chính phủ ban hành NQ 66.8/2025/NQ-CP cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành dự án độc lập và giao UBND tỉnh Khánh Hòa làm cơ quan chủ quản… Theo đó, Khánh Hòa được giao triển khai các cơ chế đặc thù, chính sách đặc biệt về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư bảo đảm công khai, minh bạch, lấy người dân làm trung tâm.
Trong tương lai, Khánh Hòa được quy hoạch phát triển thành một trung tâm năng lượng quan trọng cho khu vực phía Nam cũng như của quốc gia. Bên cạnh việc đẩy mạnh triển khai dự án điện hạt nhân, với những cơ chế, chính sách đặc thù tại Nghị quyết 55/2022/QH15 và các văn bản được Quốc hội, Chính phủ ban hành thời gian qua, Khánh Hòa có điều kiện vô cùng thuận lợi để thu hút nguồn lực đầu tư vào các dự án năng lượng và truyền tải điện. Đồng thời, Tỉnh sẽ phát triển hệ sinh thái công nghiệp - dịch vụ năng lượng tích hợp chặt chẽ các khâu từ sản xuất, logistics, vận hành, bảo trì, đào tạo và nghiên cứu về năng lượng… hướng tới mục tiêu chuyển đổi xanh, tăng trưởng thông minh.
TP.HCM mở vốn vào đường sắt đô thị
Giữa tháng 1/2026, Dự án Metro số 2 (tuyến Bến Thành - Tham Lương) với tổng vốn đầu tư 55.179 tỷ đồng được khởi công. Trong dự án này, Liên danh do Công ty CP Tập đoàn Trường Hải (THACO) đại diện là Tổng thầu EPC (thiết kế, mua sắm, thi công).
Theo ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, Metro số 2 là dự án quy mô lớn tiên phong áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt theo NQ 188/2025/QH15. Theo đó, TP.HCM được huy động và bố trí nguồn vốn đầu tư; thực hiện trình tự, thủ tục đầu tư dự án đường sắt đô thị, dự án đường sắt đô thị theo mô hình TOD; phát triển đô thị theo mô hình TOD; phát triển công nghiệp đường sắt, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực; được áp dụng chính sách về vật liệu xây dựng và bãi đổ thải. Đối với vốn đầu tư, NQ 188 quy định, hằng năm vốn ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương tối đa không vượt 209.500 tỷ đồng cho TP.HCM trong các kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026 - 2030; 2031 - 2035.
Trong khu vực TOD, UBND TP.HCM được thu và sử dụng 100% tiền thu đối với diện tích sàn xây dựng tăng thêm của dự án xây dựng công trình dân dụng do việc tăng hệ số sử dụng đất và các chỉ tiêu quy hoạch khác của khu vực TOD; tiền thu từ việc khai thác giá trị tăng thêm từ đất trong khu vực TOD...
Ngoài ra, UBND TP.HCM được vay thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay từ các tổ chức tài chính trong nước, các tổ chức khác trong nước và từ nguồn vay nước ngoài của Chính phủ vay về cho Thành phố vay lại và các hình thức huy động vốn hợp pháp khác với tổng mức dư nợ vay không vượt quá 120% số thu ngân sách Thành phố được hưởng theo phân cấp, trường hợp vượt quá 120% thì Quốc hội xem xét, điều chỉnh tăng mức dư nợ vay phù hợp.
Theo ông Phan Công Bằng, Trưởng ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM, sau khi khởi công tuyến metro số 2, 5 dự án Metro sẽ được triển khai đầu tư, gồm: tuyến số 1 (thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên); tuyến số 2 (Thủ Dầu Một - TP.HCM); tuyến số 3 (Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ); tuyến Thủ Thiêm - Long Thành; kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Cả 5 tuyến này đều có lộ trình đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030 và 2031 - 2035.
Đà Nẵng phát triển khu thương mại tự do
Đà Nẵng đang tận dụng NQ số 259/2025/QH15 để phát triển khu thương mại tự do (FTZ) đầu tiên của cả nước.
Theo lãnh đạo Ban Quản lý khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng (DSEZA) - đơn vị được giao quản lý FTZ, bước đột phá của NQ 259 là hỗ trợ nhà đầu tư bằng cách giao thẩm quyền cho DSEZA được tiếp nhận, rà soát, kiểm tra hồ sơ, ban hành quyết định cho thuê đất và ký hợp đồng thuê đất trong phạm vi Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp được đầu tư từ ngân sách nhà nước.
Bên cạnh đó, DSEZA được UBND Thành phố ủy quyền thực hiện thêm một số chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn nhằm giảm bớt tầng nấc trung gian, tăng tốc độ giải quyết thủ tục hành chính. Đặc biệt là cơ chế đặc thù cho phép nhà đầu tư kinh doanh kết cấu hạ tầng FTZ được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư nếu đáp ứng yêu cầu điều kiện nhà đầu tư chiến lược của dự án có quy mô vốn từ 3.000 tỷ đồng trở lên… Về thời gian thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù cho FTZ Đà Nẵng được nâng hạn từ 5 năm (NQ 136) lên 10 năm kể từ 12/12/2025.
Theo ông Vũ Quang Hùng, Trưởng DSEZA, các cơ chế, chính sách đặc thù đã góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai 7 vị trí của FTZ. Trong đó, tại vị trí số 5, Sun Group đang triển khai quy hoạch, thiết kế hạ tầng, xúc tiến nhà đầu tư thứ cấp. Vị trí số 2 đã trình chấp thuận chủ trương đầu tư. Vị trí số 3, 4 đang hoàn thiện hồ sơ, lấy ý kiến các sở, ngành liên quan, làm cơ sở cho công tác thẩm định. Tại các vị trí còn lại, nhiều nhà đầu tư khác đang chủ động tiếp cận, nghiên cứu và phối hợp với DSEZA khảo sát thực địa.
Từ quy mô khoảng 1.881 ha, sau khi sáp nhập, Đà Nẵng đang nghiên cứu mở rộng FTZ về phía Nam, kết hợp với khu vực Chu Lai và các khu phi thuế quan (CPF) gắn với sân bay Chu Lai, nhằm tạo động lực tăng trưởng mới, tạo thành một không gian kinh tế lớn hơn, kết nối quốc tế, với các chức năng đa dạng như sản xuất, logistics, thương mại, công nghệ, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
