 |
| Trang phục, đồ vải y tế là hàng hóa thông dụng, đơn giản. Ảnh: Tiến Giang |
Bệnh viện Phụ sản Thái Bình (tỉnh Hưng Yên) đang trong thời gian lựa chọn nhà thầu thực hiện Gói thầu số 01 Mua đồ vải y tế phục vụ hoạt động chuyên môn của Bệnh viện năm 2026 (giá gói thầu 8,552 tỷ đồng). HSMT yêu cầu nhà thầu đề xuất các vị trí nhân sự chủ chốt, gồm: nhân sự quản lý (tốt nghiệp đại học trở lên chuyên ngành quản trị nhân lực hoặc tương đương), nhân sự kỹ thuật (tốt nghiệp cao đẳng trở lên chuyên ngành công nghệ may hoặc thời trang hoặc tương đương).
Một số nhà thầu gửi kiến nghị phản ánh yêu cầu này không phù hợp với bản chất Gói thầu. Đây là gói thầu mua sắm hàng hóa nên nhà thầu tham dự hoàn toàn có thể là nhà thầu thương mại, không nhất thiết là đơn vị trực tiếp sản xuất. Do đó, việc bắt buộc phải có nhân sự chuyên ngành may mặc hay quản trị nhân lực là thiếu cơ sở. Về nhân sự quản trị nhân lực, các nhà thầu cho rằng đây là yêu cầu đặc biệt khó lý giải, bởi gói thầu đang xét không phải là gói cung cấp dịch vụ nhân lực như bảo vệ, vệ sinh hay vận hành. Theo quy định của mẫu HSMT mua sắm hàng hóa, chủ đầu tư không được yêu cầu huy động nhân sự chủ chốt đối với phần công việc cung cấp hàng hóa. Chỉ trong trường hợp có các dịch vụ liên quan mang tính đặc thù, phức tạp, cần nhân sự có chuyên môn sâu thực hiện thì mới được đưa ra tiêu chí này.
Sau khi nhận kiến nghị, ngày 11/5/2026, Chủ đầu tư đã ban hành quyết định điều chỉnh HSMT, loại bỏ yêu cầu về nhân sự chủ chốt nhằm tăng tính cạnh tranh cho Gói thầu. Theo biên bản mở thầu ngày 15/5/2026, Gói thầu thu hút sự tham dự của 3 nhà thầu.
Trước đó, Gói thầu Cung cấp đồ vải cho năm 2025 của Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cũng từng ghi nhận phản ánh tương tự liên quan đến tiêu chí nhân sự. Cụ thể, HSMT yêu cầu 3 vị trí nhân sự chủ chốt, trong đó, vị trí nhân sự về thiết kế thời trang, kỹ thuật công nghệ yêu cầu trình độ từ cao đẳng trở lên trong lĩnh vực thiết kế, mỹ thuật thời trang, may mặc hoặc kỹ thuật công nghệ may.
Theo phản ánh của nhà thầu, phạm vi công việc của Gói thầu chủ yếu là cung cấp trang phục và đồ vải theo thiết kế có sẵn của Chủ đầu tư. Nhà thầu chỉ thực hiện gia công, sản xuất theo mẫu được phê duyệt, mà không được tự sáng tạo hay đề xuất thiết kế mới. Vì vậy, yêu cầu nhân sự về thiết kế thời trang bị cho là không thực sự cần thiết.
Tuy nhiên, Chủ đầu tư khẳng định tiêu chí này là phù hợp nhằm đánh giá năng lực thực tế của nhà thầu thông qua đội ngũ nhân sự tham gia thực hiện Gói thầu. Kết quả, Công ty CP Đầu tư và Sản xuất thương mại Ngọc Minh Châu trúng thầu với giá hơn 22,079 tỷ đồng, giảm khoảng 550 triệu đồng so với giá gói thầu.
Ngoài tiêu chí nhân sự, một nội dung khác thường xuyên phát sinh tranh cãi tại các gói thầu mua sắm đồ vải y tế là việc HSMT đưa ra quá nhiều tiêu chuẩn, quy chuẩn và chỉ tiêu kỹ thuật đối với sản phẩm vải.
Tại Gói thầu Mua sắm đồ vải và trang phục y tế của Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2025 - 2026, HSMT yêu cầu hàng hóa phải đạt hàng loạt tiêu chuẩn như ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, ISO 45001:2018 trong lĩnh vực may mặc hoặc tương đương, cùng với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2017/BCT. Nhà thầu cho rằng, việc yêu cầu ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001 trong lĩnh vực may mặc là vượt quá mức cần thiết, bởi các tiêu chuẩn này chủ yếu liên quan đến hệ thống quản lý, không tác động trực tiếp đến chất lượng từng sản phẩm may mặc. Thực tế, các gói thầu may mặc y tế thường không đặt ra yêu cầu này, mà chỉ cần đảm bảo tiêu chuẩn về chất lượng vải, đường may, độ bền màu, thành phần.
HSMT gói thầu trên còn đưa ra 8 chỉ tiêu kỹ thuật chi tiết cho một loại vải, bao gồm thành phần bông - polyester, khối lượng vải, kiểu dệt, mật độ sợi, độ bền xé rách, mức co rút sau giặt, độ bền màu và hàm lượng formaldehyde. “Đây là các chỉ tiêu mang tính chuyên sâu về vật liệu, chỉ có thể xác định thông qua thử nghiệm tại các trung tâm kiểm định chuyên ngành. Tuy nhiên, HSMT lại không công khai mẫu vật, kết quả thử nghiệm hoặc báo cáo kiểm định làm cơ sở xây dựng các thông số kỹ thuật này, khiến nhà thầu gặp khó khăn trong việc xác định khả năng đáp ứng cũng như phát sinh thêm chi phí kiểm nghiệm trong quá trình lập HSDT”, một nhà thầu nêu quan điểm.
Theo chuyên gia đấu thầu, pháp luật hiện hành đã quy định rõ nguyên tắc xây dựng tiêu chuẩn đánh giá về nhân sự trong HSMT mua sắm hàng hóa. Đối với phần công việc cung cấp hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thị trường, chủ đầu tư không được yêu cầu huy động nhân sự chủ chốt, trừ trường hợp có dịch vụ liên quan mang tính đặc thù, phức tạp như lắp đặt, đào tạo, chuyển giao công nghệ hoặc vận hành chuyên sâu. Do đó, việc đưa ra tiêu chí nhân sự cần phải bám sát bản chất công việc, bảo đảm hợp lý, tránh tình trạng thêm điều kiện không cần thiết làm hạn chế sự tham gia của nhà thầu.
Về thông số kỹ thuật hàng hóa, theo chuyên gia đấu thầu, trường hợp HSMT quy định quá chi tiết, đưa vào nhiều chỉ tiêu mang tính chuyên sâu hoặc không phải yêu cầu bắt buộc theo quy định chuyên ngành, rất dễ tạo ra rào cản đối với nhà thầu tham dự. Bởi lẽ, để chứng minh khả năng đáp ứng các thông số này, nhà thầu thường phải thực hiện kiểm nghiệm, thử mẫu tại các đơn vị chuyên ngành với chi phí không nhỏ. Nếu các tiêu chí kỹ thuật không thực sự cần thiết cho quá trình sử dụng hàng hóa hoặc không có căn cứ rõ ràng từ tiêu chuẩn chuyên ngành, việc đưa vào HSMT có thể làm khó nhà thầu, làm gia tăng chi phí tham dự thầu.
