 |
| Ảnh minh họa |
Không giống như cơn sốt bưu kiện giai đoạn hậu đại dịch, nhu cầu gắn liền với hạ tầng AI được bảo chứng bởi các đơn hàng dài hạn kéo dài nhiều năm đối với chip nhớ cao cấp, bộ vi xử lý, cùng hàng trăm tỷ USD kế hoạch đầu tư vào các trung tâm dữ liệu, theo thông tin từ các hãng hàng không và công ty logistics.
Cùng lúc đó, việc Mỹ và châu Âu siết chặt quy định nhập khẩu đối với hàng hóa giá trị thấp đang làm hạ nhiệt hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới - lĩnh vực từng là động lực tăng trưởng chính của ngành vận tải trong thời gian qua.
"Thương mại điện tử từng là trụ cột tăng trưởng lớn nhất của vận tải hàng không, nhưng thời thế nay đã khác", ông Niall van de Wouw, Giám đốc Vận tải hàng không tại công ty phân tích Xeneta, nhận định trong báo cáo triển vọng giữa năm được công bố tháng này.
Korean Air Lines (Hàn Quốc) là một trong những minh chứng rõ nét nhất cho sự chuyển dịch này. Doanh thu mảng vận tải hàng hóa của hãng trong quý II đã tăng vọt 46%, đạt 1.540 tỷ won (tương đương 1,07 tỷ USD). Động lực chính đến từ các lô hàng chip AI, tủ rack máy chủ và hạ tầng trung tâm dữ liệu - những mặt hàng mà Korean Air xác định đã chính thức thay thế hàng thương mại điện tử từ Trung Quốc để trở thành động lực tăng trưởng cốt lõi.
Ông Jaedong Eum, Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc Mảng vận tải hàng hóa của Korean Air cho biết, các lô hàng công nghệ cao tiên tiến "đã nhanh chóng mở rộng và trở thành động lực tăng trưởng chủ lực". Ông nhấn mạnh nhu cầu thị trường hiện có tính ổn định và tầm nhìn rất rõ ràng, khi các đơn đặt hàng chip nhớ băng thông cao (HBM) và bộ vi xử lý tiên tiến đã kéo dài từ 2 - 3 năm tới, dù nguồn cung hiện vẫn không đủ đáp ứng cầu.
Theo Xeneta, doanh số bán dẫn toàn cầu trong tháng 4 đã tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái - mức tăng trưởng mạnh nhất kể từ khi dữ liệu bắt đầu được ghi nhận vào năm 1986. Trái lại, xuất khẩu hàng hóa giá trị thấp và thương mại điện tử của Trung Quốc trong tháng 5 lại giảm 7%, đánh dấu tháng sụt giảm thứ 6 liên tiếp.
Sự thay đổi trong cơ cấu hàng hóa cũng đang vẽ lại các tuyến đường vận tải trên khắp châu Á. Nhật Bản mạnh về xuất khẩu thiết bị sản xuất bán dẫn, Hàn Quốc thống trị mảng chip nhớ tiên tiến... Trong khi đó, Việt Nam, Malaysia, Thái Lan và Singapore đang nổi lên như những trung tâm sản xuất và lắp ráp máy chủ AI ngày càng quan trọng để xuất khẩu sang Bắc Mỹ và châu Âu.
Ông Lim Ching Kiat, Phó Chủ tịch Phát triển Trung tâm Hàng không và Vận tải thuộc Tập đoàn Sân bay Changi (Singapore) cho biết, lượng hàng hóa thông qua sân bay này trong nửa đầu năm đã tăng 8,7% so với cùng kỳ, nhờ nhu cầu chip bán dẫn trên toàn cầu duy trì ở mức cao.
Các hãng hàng không đang khẩn trương sắp xếp lại mạng lưới đường bay để đón đầu dòng chảy này.
Japan Airlines tiết lộ các sản phẩm công nghệ chiếm khoảng 80% mức tăng trưởng xuất khẩu hàng không từ châu Á (ngoại trừ Trung Quốc) trong năm qua, minh chứng cho thấy linh kiện bán dẫn và phần cứng AI đang tái định hình dòng chảy hàng hóa khu vực.
Tương tự, ANA cho biết đang sáp nhập Nippon Cargo Airlines để chuyển hướng nhiều máy bay chở hàng cỡ lớn sang các tuyến xuyên Thái Bình Dương và châu Âu, đồng thời tận dụng mạng lưới châu Á để gom hàng bán dẫn từ các trung tâm sản xuất khắp khu vực.
Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA) ước tính, các mặt hàng liên quan đến AI chiếm tới 53,5% tổng giá trị hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không trong năm 2025, dù chỉ chiếm 7% về mặt khối lượng. Khác với hàng thương mại điện tử, phần cứng AI có kích thước nhỏ gọn, giá trị đặc biệt lớn và thường đòi hỏi tiến độ giao hàng nghiêm ngặt để đảm bảo tiến độ các dự án trung tâm dữ liệu - khiến chi phí vận tải hàng không đắt đỏ trở nên hoàn toàn xứng đáng.
