(BĐT) - Thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) cho thấy, trong 10 năm trở lại đây, các thông tin đấu thầu như thông báo mời thầu, kế hoạch lựa chọn nhà thầu/nhà đầu tư... được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (HTMĐTQG), Báo Đấu thầu tăng đều qua các năm. Khảo sát của Báo Đấu thầu cho thấy, đây đó vẫn còn tình trạng bên mời thầu (BMT), chủ đầu tư (CĐT) chưa tuân thủ đầy đủ quy định về công khai thông tin.
Công khai đầy đủ, đúng quy định thông tin đấu thầu giúp tăng tính cạnh tranh, minh bạch trong quá trình lựa chọn nhà thầu. Ảnh minh họa: Tiên Giang

Công khai đầy đủ, đúng quy định thông tin đấu thầu giúp tăng tính cạnh tranh, minh bạch trong quá trình lựa chọn nhà thầu. Ảnh minh họa: Tiên Giang

Bộ KH&ĐT cho biết, từ năm 2009 đến nay, thông tin về đấu thầu đã được Bộ quản lý đầy đủ, thống nhất trên HTMĐTQG, Báo Đấu thầu, tạo điều kiện cho các nhà thầu tra cứu, tiếp cận thông tin đấu thầu dễ dàng, kịp thời, đáng tin cậy và được công nhận giá trị pháp lý. Việc công khai thông tin song song trên HTMĐTQG và Báo Đấu thầu đã giúp nâng cao khả năng tiếp cận thông tin của nhà thầu, từ đó nâng cao tính cạnh tranh, minh bạch trong đấu thầu.

Cụ thể, số lượng gói thầu đấu thầu qua mạng đạt 1.435 gói thầu trong giai đoạn 2009 - 2015 nhưng đến năm 2020 đã đạt 98.172 gói thầu. Tương tự, số lượng thông báo mời thầu được đăng tải từ 181.545 thông báo giai đoạn 2009 - 2015 đã tăng lên 129.089 vào năm 2020; số lượng kế hoạch lựa chọn nhà thầu được đăng tải từ 57.201 kế hoạch giai đoạn 2009 - 2015 đã tăng lên 164.837 kế hoạch năm 2020.

Tuy nhiên, theo rà soát và thống kê của Báo Đấu thầu, thực tiễn đăng tải, công khai thông tin đấu thầu của một số CĐT, BMT còn tồn tại, bất cập. Trung bình mỗi ngày có khoảng 100 kế hoạch lựa chọn nhà thầu công khai chậm theo quy định. Nhiều trường hợp đến thời hạn thông báo mời thầu mới thực hiện công khai kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Vì thế, có những kế hoạch lựa chọn nhà thầu công khai muộn đến nửa năm so với quy định. Trên mỗi số Báo Đấu thầu đều thống kê và nhắc nhở CĐT, BMT thực hiện không nghiêm, không đúng quy định về thời hạn công khai kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Bên cạnh đó, vẫn còn tình trạng BMT đăng tải chưa đúng loại gói thầu theo danh mục phân loại hoặc đăng tải không đầy đủ, thiếu thông tin trong hồ sơ mời thầu (thiếu bản vẽ thiết kế thi công), gây khó khăn cho nhà thầu trong việc tiếp cận thông tin đấu thầu, xây dựng hồ sơ dự thầu. Ngoài ra, vẫn còn nhiều BMT không công khai, hoặc công khai muộn kết quả lựa chọn nhà thầu. Báo Đấu thầu đã có nhiều bài viết phản ánh về các hiện tượng này.

Báo cáo về tình hình thực hiện công tác đấu thầu năm 2020, Bộ KH&ĐT cho biết, có tình trạng một số báo, tạp chí đăng tải thông tin về đấu thầu chưa được kiểm chứng, thực hiện không đúng tôn chỉ, mục đích hoạt động, gây áp lực đến CĐT, BMT cũng như các nhà thầu. Một số CĐT, BMT không đăng tải hoặc đăng tải không đầy đủ nội dung thông báo mời thầu bằng tiếng Anh đối với gói thầu tổ chức đấu thầu quốc tế trên HTMĐTQG theo quy định.

Chia sẻ thông tin với phóng viên Báo Đấu thầu, một số nhà thầu cho biết, có những dự án được phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu từ rất sớm, nếu thông tin này được công khai đúng hạn như quy định thì nhà thầu có nhiều thời gian để tiếp cận và chủ động chuẩn bị tham gia đấu thầu. Bên cạnh đó, có hiện tượng hồ sơ mời thầu công khai thiếu nội dung hoặc sửa đổi nhiều lần, gây khó khăn cho nhà thầu...

Ông Lê Văn Tăng - nguyên Cục trưởng Cục Quản lý đấu thầu (Bộ KH&ĐT) cho rằng, việc công khai đầy đủ, kịp thời, đúng quy định các loại thông tin đấu thầu chính là thước đo minh bạch trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu. Đây là công cụ đắc lực để tăng cường tính cạnh tranh trong đấu thầu, góp phần đem lại hiệu quả đầu tư của ngân sách nhà nước. Mỗi loại thông tin đấu thầu nếu được công khai đầy đủ, kịp thời đều có những ý nghĩa và tác dụng tích cực, tạo thuận lợi cho nhà thầu trong việc tham gia đấu thầu, đồng thời thể hiện sự “đàng hoàng”, minh bạch của CĐT, BMT trong công tác tổ chức lựa chọn nhà thầu.