 |
| Mỗi ngày có tới hàng trăm chủ đầu tư bị công bố chậm đăng tải kế hoạch lựa chọn nhà thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu. Ảnh: Nhã Chi |
Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia công bố một số chủ đầu tư chậm đăng tải danh sách nhà thầu không bảo đảm uy tín khi tham dự thầu như: Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp (tại Gói thầu Mua sắm hóa chất tiêu hao năm 2025 - 2027 (lần 2), nhà thầu có hành vi vi phạm từ ngày 24/4/2025 nhưng đến ngày 4/2/2026 mới đăng tải); Trung tâm Khuyến nông Hà Nội (tại Gói thầu số 01 Mua gia cầm giống phục vụ mô hình khuyến nông lĩnh vực chăn nuôi năm 2025, nhà thầu có hành vi vi phạm từ ngày 22/7/2025 nhưng đến ngày 31/12/2025 mới đăng tải); Công ty Nhiệt điện Nghi Sơn thuộc Tổng công ty Phát điện 1 (tại Gói thầu số 18HH-SXKD-2025 Cung cấp đá vôi phục vụ sản xuất điện, nhà thầu có hành vi vi phạm từ ngày 1/7/2025 nhưng đến ngày 18/12/2025 mới đăng tải)…
Lãnh đạo một công ty tư vấn đấu thầu cho biết, theo Điều 20 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, nhà thầu có tên trong danh sách không bảo đảm uy tín khi tham dự thầu phải thực hiện biện pháp bảo đảm dự thầu với giá trị gấp 3 lần giá trị yêu cầu đối với nhà thầu khác trong thời hạn 2 năm kể từ thời điểm thực hiện hành vi vi phạm. Việc các chủ đầu tư chậm trễ đăng tải danh sách nhà thầu không bảo đảm uy tín khi tham dự thầu sẽ tạo ra sai số trong đánh giá hồ sơ dự thầu (HSDT) ở các gói thầu mà những nhà thầu này tham gia trong thời gian chưa bị công bố, đồng thời không công bằng với các nhà thầu khác…
Cũng liên quan đến chủ đầu tư, thống kê của Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy một hiện tượng báo động: mỗi ngày có tới hàng trăm chủ đầu tư bị công bố chậm đăng tải kế hoạch lựa chọn nhà thầu (KHLCNT). Đơn cử, ngày 4/2/2026 có 460 lượt chủ đầu tư chậm công bố KHLCNT, con số này ngày 3/2/2026 là 290 lượt, ngày 2/2/2026 là 512 lượt…
Một số nhà thầu cho biết, quy định hiện nay của Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia buộc chủ đầu tư phải đăng tải KHLCNT thì mới đăng tải được thông báo mời thầu các gói thầu trong kế hoạch, nên nhiều chủ đầu tư chỉ đăng tải KHLCNT khi muốn đăng tải thông báo mời thầu. Trong khi đó, theo quy định hiện hành, chủ đầu tư phải đăng tải KHLCNT chậm nhất 5 ngày kể từ khi được phê duyệt. Việc chủ đầu tư đăng tải KHLCNT muộn là tước quyền chủ động nghiên cứu các cơ hội việc làm phù hợp cho nhà thầu để đưa ra chiến lược đấu thầu, làm giảm tính cạnh tranh trong đấu thầu.
Bên cạnh đó, tình trạng chậm công khai kết quả lựa chọn nhà thầu, chậm công bố thông tin chủ yếu của hợp đồng cũng khá phổ biến. Trung bình mỗi ngày có hàng trăm gói thầu chậm công bố kết quả lựa chọn nhà thầu, thời gian chậm đăng tải trung bình từ 2 - 4 tháng so với quy định (7 ngày kể từ ngày phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu). Chẳng hạn, ngày 5/2/2026 có 591 gói thầu chậm công bố kết quả lựa chọn nhà thầu, con số này ngày 4/2/2026 là 472, ngày 3/2/2026 là 397 và ngày 2/2/2026 là 674 gói…
Chia sẻ với phóng viên Báo Đấu thầu, một số nhà thầu bày tỏ bức xúc khi bị chủ đầu tư “ngâm” kết quả lựa chọn nhà thầu, một số quyền lợi hợp pháp về kiến nghị kết quả lựa chọn nhà thầu cũng bị ảnh hưởng, nguồn lực dự thầu của nhà thầu đã thay đổi sau thời gian dài kể từ thời điểm dự thầu đến khi chủ đầu tư công bố kết quả lựa chọn nhà thầu…
Tương tự, mỗi ngày có từ hàng chục đến hàng trăm gói thầu bị chậm công khai thông tin chủ yếu của hợp đồng. Đại diện một số chủ đầu tư lý giải, quy định đăng tải thông tin chủ yếu của hợp đồng mới xuất hiện trong vài năm trở lại đây. Khâu công bố thông tin này gần như không ảnh hưởng đến quyền lợi của các nhà thầu. Cán bộ đấu thầu mới nhận nhiệm vụ nên không nắm chắc các quy định về đấu thầu…, dễ bị chậm trong khâu đăng tải thông tin chủ yếu của hợp đồng.
Theo chuyên gia đấu thầu Lê Văn Tăng, dù vô tình hay cố ý, việc chủ đầu tư chậm công bố 4 loại thông tin đấu thầu trên đều ảnh hưởng đến tính cạnh tranh, môi trường minh bạch của công tác đấu thầu, trong khi khung pháp lý về đấu thầu đã quy định rõ về thời hạn và trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc công khai các thông tin trên. Việc chậm công bố các thông tin về đấu thầu đã làm giảm bớt/cản trở sự giám sát từ cộng đồng đối với công tác đấu thầu của chủ đầu tư và trực tiếp làm giảm tính cạnh tranh ở mỗi cuộc thầu. Do đó, các cơ quan chức năng cần thực thi và giám sát thực thi các chế tài xử phạt hành chính, xử lý trách nhiệm người đứng đầu khi để xảy ra chậm trễ đăng tải thông tin đấu thầu để thúc đẩy các chủ thể tuân thủ kỷ cương trong công tác đấu thầu.
