 |
| Gói thầu số 01 thuộc Dự án Xây dựng nhà học 2 tầng 8 phòng, nhà đa năng Trường THCS Đồng Thành, xã Quang Đồng (tỉnh Nghệ An) chỉ có 1 nhà thầu tham dự. Ảnh minh họa: Nhã Chi |
Từ ngày 16/9/2022 đến nay, có gần 50 chủ đầu tư được Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận không trả lời kiến nghị của nhà thầu liên quan đến HSMT. Trong đó, Ban Quản lý dự án (QLDA) xây dựng điện miền Bắc - Chi nhánh Tổng công ty Điện lực Miền Bắc có 14 gói thầu; Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia có 7 gói thầu; Bộ Tư lệnh Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh có 6 gói thầu; Công ty Điện lực Gia Lai có 5 gói thầu; Tổng công ty Giấy Việt Nam có 3 gói thầu, Bệnh viện Ung Bướu (TP.HCM) có 3 gói thầu… Danh sách này còn điểm tên hàng loạt chủ đầu tư khác như: Trường Cao đẳng Điện lực miền Bắc, Đại học Kinh tế TP.HCM, Tổng công ty Đông Bắc, Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng…
Đi sâu tìm hiểu từng gói thầu xảy ra tình trạng chủ đầu tư không trả lời kiến nghị của nhà thầu liên quan đến HSMT mới thấy hệ lụy đối với khả năng cạnh tranh của các nhà thầu.
Ngày 16/4/2026, UBND xã Quang Đồng (tỉnh Nghệ An) công bố kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 01 Chi phí xây dựng công trình thuộc Dự án Xây dựng nhà học 2 tầng 8 phòng, nhà đa năng Trường THCS Đồng Thành, xã Quang Đồng. Gói thầu có giá 16,811 tỷ đồng, Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Viên Minh trúng thầu với giá 16,769 tỷ đồng. Trong thời gian mời thầu, ngày 26/3/2026, nhà thầu đã có kiến nghị về HSMT, cho rằng Chủ đầu tư đã tự ý điều chỉnh quy định của mẫu HSMT xây lắp đối với nội dung đánh giá uy tín của nhà thầu thông qua việc tham dự và thực hiện các hợp đồng tương tự trước đó. Theo nhà thầu, việc sử dụng thêm các tiêu chí đánh giá đạt/không đạt để đánh giá uy tín nhà thầu gây cản trở, hạn chế sự tham gia của các nhà thầu. Đây là hành vi vi phạm theo quy định tại khoản 6 Điều 16 Luật Đấu thầu.
Nội dung kiến nghị trên của nhà thầu không nhận được văn bản trả lời nào từ phía Chủ đầu tư. Biên bản mở thầu ghi nhận, Gói thầu chỉ có duy nhất 1 nhà thầu tham dự.
Tại Trường Cao đẳng Điện lực miền Bắc, có 2 gói thầu phát sinh văn bản kiến nghị về HSMT nhưng không được phản hồi. Đó là, Gói thầu Mua sắm và lắp đặt thiết bị phòng học chuyên môn thuộc Dự án Đầu tư mua sắm thiết bị và phòng học chuyên môn của Trường Cao đẳng Điện lực miền Bắc; Gói thầu Mua sắm và lắp đặt thiết bị xưởng điện cơ bản, xưởng gia công cơ khí thuộc Dự án Đầu tư dụng cụ, trang thiết bị xưởng điện cơ bản và xưởng gia công cơ khí. Trước đó, cả 2 gói thầu đều có nhà thầu gửi kiến nghị về việc sửa đổi tiêu chí đánh giá hợp đồng tương tự. Đến thời điểm đóng thầu, Chủ đầu tư vẫn không trả lời kiến nghị. Kịch bản tương tự xảy ra khi cả 2 gói thầu đều chỉ thu hút duy nhất 1 nhà thầu tham dự mỗi gói.
Theo tìm hiểu, danh sách chủ đầu tư không trả lời kiến nghị về HSMT theo dữ liệu được cập nhật trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia đã có sự nối dài trong nhiều năm qua. Tình trạng này kéo dài dai dẳng dẫn tới hầu hết các gói thầu liên quan đều có tình trạng “kén” nhà thầu, tính cạnh tranh và hiệu quả thấp.
Theo chuyên gia đấu thầu, hiện nay, pháp luật về đấu thầu đã quy định rõ về trách nhiệm của các bên trước yêu cầu làm rõ, kiến nghị của nhà thầu, đặc biệt là quy định về thời gian giải quyết. HSMT là tài liệu quan trọng nhất để nhà thầu lập hồ sơ dự thầu, do đó cần nhất việc tuân thủ đúng mẫu theo quy định. Việc HSMT phát sinh kiến nghị cần được chủ đầu tư nghiêm túc rà soát, nhanh chóng trả lời và điều chỉnh nếu cần thiết để tăng tính cạnh tranh, hiệu quả, minh bạch cho hoạt động đấu thầu.
