 |
| Hai dự án thành phần đoạn Cần Thơ - Hậu Giang và Hậu Giang - Cà Mau đã hoàn thành tuyến chính. Ảnh: Phúc An |
Tuy nhiên, đến nay các hạng mục đường gom, tuyến nối, các khiếm khuyết vị trí đường đầu cầu, cống… vẫn chưa được hoàn thành theo đúng kế hoạch mà nguyên nhân không phải vì nhà thầu buông công trình…
Theo Bộ Xây dựng, tổng chiều dài tuyến cao tốc của 2 DATP là 110,87 km, trong đó, đoạn Cần Thơ - Hậu Giang dài 37,65 km, đoạn Hậu Giang - Cà Mau dài 73,22 km. Tổng mức đầu tư là 27.523,39 tỷ đồng, trong đó đoạn Cần Thơ - Hậu Giang là 10.370,74 tỷ đồng, đoạn Hậu Giang - Cà Mau là 17.152,65 tỷ đồng.
Hai DATP có 4 gói thầu xây lắp, trong đó, đoạn Cần Thơ - Hậu Giang có 1 gói thầu giá trị 7.555 tỷ đồng, do Liên danh Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn - Tổng công ty 36 - Tổng công ty Xây dựng số 1 - Công ty CP Đầu tư xây dựng và Kỹ thuật VNCN E&C - Công ty CP Xây dựng Tân Nam thi công.
Đoạn Hậu Giang - Cà Mau có 3 gói thầu: XL-01, XL-02, XL-03 với giá trị lần lượt là 6.471 tỷ đồng, 3.717 tỷ đồng và 3.029 tỷ đồng. Trong đó, Gói thầu XL-01 do Liên danh Công ty CP Xây dựng và Lắp máy Trung Nam - Công ty CP Tập đoàn Cienco4 - Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn - Công ty CP Xây dựng Tân Nam thực hiện. Gói thầu XL-02 do Liên danh Công ty CP Đầu tư xây dựng và Kỹ thuật VNCN E&C - Công ty CP Đầu tư và Phát triển hạ tầng 620 - Công ty CP Hải Đăng - Công ty TNHH Sản xuất và Xây dựng Thi Sơn thi công. Gói thầu XL-03 do Liên danh Tổng công ty Xây dựng số 1 - Công ty CP Hải Đăng - Công ty TNHH Liên hợp xây dựng Vạn Cường - Công ty CP Xây dựng và Đầu tư 492 - Công ty CP Xây dựng Trung Nam 18 E&C đảm nhận.
Hai dự án được khởi công từ tháng 1/2023, theo kế hoạch cơ bản hoàn thành năm 2025 và đưa vào khai thác, vận hành từ năm 2026.
Theo Ban QLDA Mỹ Thuận, sau khi khởi công, 2 DATP đều gặp khó khăn vì thiếu vật liệu cơ bản. Thậm chí, nhiều nhà thầu chia sẻ tình trạng “treo cẩu” trong thời gian dài vì khan hiếm cát, đá. Dù đã khởi công toàn tuyến, trong quý I, quý II/2023, các nhà thầu chỉ có thể triển khai thi công hạng mục cầu trên tuyến và đào bóc hữu cơ, đắp bờ bao các đoạn tuyến đã có mặt bằng, thi công đường công vụ, cầu tạm…
Đại diện các liên danh nhà thầu cho biết, việc bị động về nguồn cung cát đắp nền, đá, đất đắp làm chậm tiến độ Dự án. Chỉ những nhà thầu đang thi công tại các gói thầu này mới hiểu được lý do tại sao phần tuyến chính và nặng nề nhất lại hoàn thành được vào cuối năm 2025, trong khi các tuyến nối, đường gom ít khối lượng hơn lại ì ạch. Thực tế hiện nay, vật liệu xây dựng của khu vực đang bị phân tán cục bộ, nhà thầu không thể huy động đủ để đảm bảo tiến độ.
Theo 1 thành viên liên danh thi công Gói thầu XL-03, hiện giá trị khối lượng thi công của đơn vị còn khoảng 200 tỷ đồng, chủ yếu tập trung vào các hạng mục nút giao, tuyến nối và đường gom. Đây là các hạng mục cần huy động khối lượng rất lớn đất đắp bao, đá và cát. Trong khi đó, nhiều mỏ phân khai theo cơ chế đặc thù đã hết hạn khai thác, thủ tục gia hạn chưa hoàn thành. Công trường huy động đủ nhân sự và thiết bị nhưng các nguồn vật liệu thiếu trầm trọng nên không thể đẩy nhanh tiến độ. Mặt khác, giá nhiên liệu 2 năm qua liên tục tăng, chưa kể các chi phí liên quan như vận chuyển, kho bãi vẫn neo ở mức cao, dẫn tới nhiều áp lực lên dòng tiền của nhà thầu. Để duy trì các mũi thi công cơ bản, nhà thầu phải mua đá thương mại từ Đồng Nai về công trình. Điều mong nhất là có chính sách gỡ vướng về nguồn cung vật liệu, nhanh gọn về thủ tục, gỡ vướng về chi phí phát sinh cho các gói thầu thi công cao tốc tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
“Các nhà thầu rất cần cơ chế gỡ vướng vì đang sa lầy tại những gói thầu thiếu hụt vật liệu, chậm tiến độ, lỗ nặng và nguy cơ bị đánh giá uy tín”, một nhà thầu chia sẻ.
Về nguồn vật liệu, Bộ Xây dựng vừa có báo cáo về nhu cầu, thực trạng và một số giải pháp đảm bảo nguồn vật liệu xây dựng thông thường cho các dự án tại khu vực ĐBSCL. Theo báo cáo của các địa phương và các đơn vị liên quan, năm 2026, các dự án đang triển khai thi công ở ĐBSCL còn thiếu và chưa xác định được nguồn hơn 6 triệu m3 đá xây dựng; khoảng 1,8 triệu m3 cát xây dựng (dùng cho bê tông); gần 30 triệu m3 cát san lấp; hơn 3 triệu m3 đất đắp...
Đối với cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, Bộ Xây dựng nhìn nhận, công trình đang rất “khát” đá. Qua khảo sát tổng thể khu vực, nhiều bãi/mỏ vẫn còn trữ lượng. Nếu có đá mà không khai thác thì đó là sự lãng phí nguồn lực rất lớn. Không thể để cao tốc tại miền Tây tiếp tục chậm vì thiếu vật liệu. Chậm ngày nào là ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế của địa phương và cả khu vực.
