Biến tướng yêu cầu về thiết bị gây hạn chế nhà thầu

0:00 / 0:00
0:00

(BĐT) - Trong hoạt động đấu thầu xây lắp, thiết bị thi công là một trong những thành phần then chốt đánh giá năng lực nhà thầu. Tuy nhiên, thời gian gần đây có tình trạng chủ đầu tư (CĐT) đưa ra các yêu cầu về thiết bị thi công không phù hợp, dẫn tới làm rõ, kiến nghị phức tạp.

Nhiều nhà thầu phản ánh về hiện tượng hồ sơ mời thầu yêu cầu số lượng, công suất của thiết bị vượt quá quy mô, tính chất của gói thầu. Ảnh: Nhã Chi AI
Nhiều nhà thầu phản ánh về hiện tượng hồ sơ mời thầu yêu cầu số lượng, công suất của thiết bị vượt quá quy mô, tính chất của gói thầu. Ảnh: Nhã Chi AI

Viện Hải Dương học đang tổ chức mời thầu Gói thầu số 2 Sửa chữa tòa nhà làm việc 3 tầng, 4 tầng, nhà vệ sinh khu đón khách bảo tàng và hệ thống phòng cháy, chữa cháy. Gói thầu có giá 9,564 tỷ đồng, thuộc Dự toán Nhiệm vụ phí và lệ phí Bảo tàng Hải dương học (tổng mức đầu tư 14,089 tỷ đồng). Gói thầu đã phát sinh 2 văn bản làm rõ liên quan đến nhiều nội dung của các tiêu chuẩn đánh giá.

Theo phản ánh của nhà thầu, quy định tại Chương III của hồ sơ mời thầu (HSMT) yêu cầu đối với thiết bị thi công chủ yếu (máy cắt gạch đá - công suất : 1,7 kW, máy khoan bê tông cầm tay - công suất: 0,62 kW, Máy khoan bê tông cầm tay - công suất: 1,00 kW…) phải có hóa đơn hoặc hợp đồng mua bán và chứng nhận kiểm tra an toàn kỹ thuật. Nhà thầu cho rằng, yêu cầu này không tuân thủ quy định tại Chương I của HSMT, cụ thể là: “Đối với thiết bị thi công chủ yếu thuộc sở hữu của nhà thầu: nhà thầu cần cung cấp giấy đăng ký thiết bị hoặc hợp đồng, hóa đơn mua hàng hoặc giấy đăng kiểm, kiểm định theo quy định của pháp luật. Nhà thầu chỉ cần cung cấp một trong các tài liệu này mà không cần cung cấp bất kỳ tài liệu khác để chứng minh khả năng huy động thiết bị thi công chủ yếu, kể cả trong trường hợp chủ đầu tư có các yêu cầu khác. Đối với thiết bị thi công chủ yếu không thuộc sở hữu của nhà thầu: nhà thầu cần cung cấp hợp đồng nguyên tắc với bên cho thuê, đồng thời kèm theo một trong các tài liệu sau để chứng minh thiết bị thuộc sở hữu của bên cho thuê: giấy đăng ký thiết bị hoặc hợp đồng, hóa đơn mua hàng hoặc giấy đăng kiểm, kiểm định theo quy định của pháp luật...”.

Phản ánh đến Báo Đấu thầu, không ít nhà thầu cho biết họ bị làm khó ở khâu chứng minh khả năng huy động thiết bị thực hiện gói thầu, phổ biến nhất là yêu cầu nhiều loại tài liệu, giấy tờ chứng minh tính phù hợp của thiết bị. Đặc biệt, có tình trạng sửa khái niệm đối với thiết bị cơ giới khi mời thầu. Đơn cử như với máy lu, có HSMT yêu cầu trái khoáy “lu chân cừu”. Có HSMT dùng cụm từ “trọng lượng riêng” 25T đối với thiết bị máy lu bánh lốp dẫn tới cách hiểu không rõ ràng, gây khó khăn cho nhà thầu…

Hiện tượng yêu cầu số lượng, công suất của thiết bị vượt quá quy mô, tính chất của gói thầu cũng rất phổ biến. Tại Gói thầu số 09 Thi công xây dựng công trình đường nhựa liên ấp Cầu Hanh - Ba Tục A do Phòng Kinh tế xã Trà Cú làm CĐT đang trong thời gian xét thầu, cũng phát sinh hàng loạt văn bản làm rõ. Theo các nhà thầu, HSMT yêu cầu tới 21 thiết bị xe máy loại lớn (máy lu bánh hơi tối thiểu 16 tấn, cần cẩu bánh xích hoặc bánh hơi sức nâng tối thiểu 16 tấn, cần trục tháp sức nâng tối thiểu 25 tấn, sà lan tối thiểu 200 tấn). Trong khi đó, Gói thầu quy mô nhỏ, đường di chuyển vào công trình đa phần là đường bê tông tải trọng 2,5T hoặc đường nhựa nông thôn mặt đường 3,5m và sông nhỏ… Việc yêu cầu số lượng thiết bị có công suất, tải trọng lớn như trên là không phù hợp.

Theo chuyên gia đấu thầu, các mẫu HSMT xây lắp ban hành kèm theo Thông tư số 79/2025/TT-BTC đã quy định rõ về các yêu cầu đối với thiết bị chủ yếu theo hướng giảm chi phí, thủ tục cho nhà thầu khi dự thầu. Đồng thời, Luật Đấu thầu cũng quy định chặt chẽ việc không được đưa ra các tiêu chí đối với thiết bị, nhân sự cao vượt quy mô, tính chất của gói thầu. Do đó, các trường hợp đưa ra yêu cầu về tài liệu chứng minh, số lượng thiết bị không phù hợp trong HSMT cần được rà soát, chấn chỉnh, tránh dẫn tới kiến nghị kéo dài, phức tạp.

Kết nối đầu tư