Bản tin thời sự sáng 3/10

(BĐT) - Một số sự kiện nổi bật 24 giờ qua thu hút sự quan tâm của dư luận là: JBIC đề xuất thúc đẩy vốn Nhật Bản vào hạ tầng, AI và bán dẫn Việt Nam; Tết Âm lịch 2027 nghỉ 7 ngày, Quốc khánh nghỉ 4 ngày; Quý IV/2026 sẽ chọn tư vấn lập nghiên cứu khả thi đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam; Quảng Ngãi có 27 cơ sở nhà, đất bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả; Hoa Kỳ sơ bộ áp mức trợ cấp 0,35% với máy nén khí Việt Nam...

JBIC đề xuất thúc đẩy vốn Nhật Bản vào hạ tầng, AI và bán dẫn Việt Nam

Ngày 1/10, tại trụ sở Văn phòng Chủ tịch nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp ông Maeda Tadashi, Chủ tịch Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC), trao đổi về thúc đẩy hợp tác tài chính, đầu tư và các dự án năng lượng, công nghệ tại Việt Nam.

792e409bd2ec52b20bfd-1790868048414288478508.jpg
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Chủ tịch Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC) - Ảnh: TTXVN

Tại cuộc tiếp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao vai trò của JBIC trong hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam, thúc đẩy đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản và triển khai các dự án trong lĩnh vực năng lượng, phát điện, cơ sở hạ tầng.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng, công nghiệp hóa, hiện đại hóa dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời coi trọng hợp tác bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị JBIC tiếp tục đóng vai trò cầu nối, huy động và kết nối nguồn lực tài chính của Nhật Bản với nhu cầu phát triển của Việt Nam, nhất là các dự án cơ sở hạ tầng, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu. JBIC cũng được đề nghị chia sẻ kinh nghiệm phát triển trung tâm tài chính và thúc đẩy sự tham gia của các tổ chức tài chính, ngân hàng Nhật Bản tại các trung tâm tài chính mới thành lập ở TPHCM và Đà Nẵng.

Trong lĩnh vực năng lượng, Việt Nam đề nghị JBIC thúc đẩy các dự án trong khuôn khổ Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC), đồng thời trao đổi về khả năng hợp tác trong khuôn khổ POWERR Asia, trong đó có xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng chiến lược.

Chủ tịch JBIC Maeda Tadashi cho biết ngân hàng coi trọng thị trường Việt Nam và mong muốn phối hợp triển khai các dự án về AI, bán dẫn, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, robot và năng lượng. JBIC cũng quan tâm các dự án điện nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định cho những lĩnh vực công nghệ mới.

Đáng chú ý, JBIC và Ngân hàng VPBank sẽ triển khai khoản tài chính 27 triệu USD để xây dựng hệ thống truyền tải điện trong khuôn khổ AZEC. JBIC cũng cho biết ưu tiên các dự án mới về truyền tải điện giữa các nước ASEAN.

Phía Nhật Bản đồng thời sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ Việt Nam xây dựng hệ thống dự trữ dầu thô và thúc đẩy các sáng kiến bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định cho khu vực châu Á.

Tết Âm lịch 2027 nghỉ 7 ngày, Quốc khánh nghỉ 4 ngày

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã đồng ý phương án nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, Tết Âm lịch Đinh Mùi và Quốc khánh năm 2027, theo văn bản số 10065/VPCP-KGVX ngày 2/10/2026 của Văn phòng Chính phủ.

base64-1775808917978421111168-17909392408961508975370.jpg
Phó Thủ tướng quyết định phương án nghỉ 07 ngày trong dịp Tết Âm lịch, nghỉ 04 ngày trong dịp lễ Quốc khánh năm 2027 và nghỉ 01 ngày nhân Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026.

Theo phương án được phê duyệt, cán bộ, công chức, viên chức sẽ nghỉ 1 ngày nhân Ngày Văn hóa Việt Nam, vào thứ Ba, ngày 24/11/2026.

Đối với Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027, thời gian nghỉ kéo dài 7 ngày, từ thứ Năm, ngày 4/2/2027 (tức 28 tháng Chạp năm Bính Ngọ) đến hết thứ Tư, ngày 10/2/2027 (mùng 5 tháng Giêng năm Đinh Mùi).

Dịp Quốc khánh năm 2027, cán bộ, công chức, viên chức được nghỉ 4 ngày liên tục, từ thứ Năm, ngày 2/9 đến hết Chủ nhật, ngày 5/9/2027. Thời gian này gồm 2 ngày nghỉ lễ Quốc khánh theo quy định và 2 ngày nghỉ hằng tuần.

Phó Thủ tướng giao Bộ trưởng Bộ Nội vụ thông báo lịch nghỉ tới các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp và người lao động theo quy định.

Các cơ quan, đơn vị được yêu cầu bố trí lực lượng trực, sắp xếp công việc hợp lý để bảo đảm hoạt động liên tục, đáp ứng yêu cầu phục vụ người dân trong thời gian nghỉ lễ, Tết.

Đáng chú ý, các bộ, cơ quan và địa phương cần chủ động xây dựng phương án ổn định hoạt động kinh tế trước, trong và sau các kỳ nghỉ. Trọng tâm là bảo đảm cung cầu hàng hóa, dịch vụ, ổn định giá cả và thị trường, đồng thời duy trì kết nối, ổn định cung - cầu lao động.

Việc chủ động chuẩn bị nhằm hạn chế tác động của thời gian nghỉ đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời bảo đảm các nhu cầu thiết yếu của người dân được đáp ứng thông suốt trong các dịp lễ, Tết.

Quý IV/2026 sẽ chọn tư vấn lập nghiên cứu khả thi đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Bộ Xây dựng phấn đấu hoàn thành việc lựa chọn nhà thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam trong quý IV/2026, tạo cơ sở triển khai các bước tiếp theo để hướng tới mục tiêu khởi công vào tháng 12/2027.

khach-di-tau-duong-sat-toc-do-cao.jpg
Hành khách đi tàu tốc độ cao tại Trung Quốc. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Dự án có tổng chiều dài khoảng 1.541 km, kết nối Hà Nội với TP. Hồ Chí Minh, đi qua địa bàn 15 tỉnh, thành phố. Sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD; thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2025-2035.

Theo Bộ Xây dựng, chủ đầu tư đang tổ chức lựa chọn các nhà thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Ngày 21/8/2026, hồ sơ yêu cầu đã được phát hành cho một liên danh tư vấn nước ngoài và 5 đơn vị tư vấn trong nước.

Đến ngày 25/9, liên danh tư vấn nước ngoài đã nộp hồ sơ đề xuất. Chủ đầu tư đang triển khai các thủ tục lựa chọn theo quy định và đã báo cáo Bộ Xây dựng. Do đó, việc lựa chọn tư vấn không thể hoàn thành trong quý III như kế hoạch trước đây và được lùi sang quý IV/2026.

Theo tiến độ được phê duyệt, công tác lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và chuẩn bị khởi công dự án được thực hiện từ quý IV/2026 đến quý IV/2028. Bộ Xây dựng đặt mục tiêu nỗ lực để dự án có thể khởi công vào tháng 12/2027.

Công tác giải phóng mặt bằng được tách thành các dự án độc lập, do UBND các tỉnh, thành phố có tuyến đi qua quyết định đầu tư, với mục tiêu hoàn thành trong quý IV/2028. Các địa phương đang triển khai giải phóng mặt bằng và xây dựng khu tái định cư phục vụ dự án.

Về vốn, tiến độ giải ngân của dự án hiện thấp hơn mức bình quân chung. Bộ Xây dựng đang phối hợp Bộ Tài chính thực hiện điều chuyển kinh phí cho các địa phương phục vụ giải phóng mặt bằng, đồng thời điều chỉnh giảm kế hoạch vốn năm 2026 theo chủ trương đã được chấp thuận.

Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng cũng đang rà soát nhu cầu, khả năng giải ngân để báo cáo cấp có thẩm quyền phương án điều hòa, điều chỉnh nguồn vốn.

Đối với các tuyến đường sắt Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Móng Cái, tư vấn Viện 4 Trung Quốc đang hoàn thiện báo cáo cuối kỳ, dự kiến bàn giao hồ sơ quy hoạch cho phía Việt Nam trong tháng 10/2026.

Quảng Ngãi có 27 cơ sở nhà, đất bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Kết luận thanh tra về công tác phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Nhà nước tại tỉnh Quảng Ngãi, trong đó xác định 27 cơ sở nhà, đất đang bỏ trống, nhiều cơ sở không còn nhu cầu sử dụng.

tru-so-doi-du3.jpg
(Ảnh minh họa: Tuấn Kiệt/TTXVN)

Qua thanh tra trực tiếp tại 12 cơ quan, tổ chức, đơn vị, Thanh tra Chính phủ phát hiện một số cơ sở nhà, đất chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý; dữ liệu về tài sản công chưa được cập nhật đầy đủ vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công.

Tình trạng sử dụng nhà, đất công kém hiệu quả còn thể hiện ở việc nợ tiền thuê nhà kéo dài, một số cơ sở chưa có hợp đồng cho thuê hoặc hợp đồng hết hạn nhưng chưa được gia hạn. Một số cơ sở được phê duyệt thu hồi, điều chuyển hoặc đấu giá nhưng chậm hoàn tất thủ tục và triển khai.

Trong 27 cơ sở bỏ trống, có nhiều trường học cũ, trụ sở và cơ sở sự nghiệp không còn nhu cầu sử dụng. Ngoài ra, 6 cơ sở đã được phê duyệt phương án thu hồi nhưng chưa hoàn thành thủ tục; 1 cơ sở được phê duyệt điều chuyển nhưng chưa thực hiện xong; 4 cơ sở đã được phê duyệt phương án đấu giá tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng chậm triển khai.

Về nghĩa vụ tài chính, Thanh tra Chính phủ kiến nghị rà soát việc UBND tỉnh Quảng Ngãi miễn tiền thuê đất cho Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn đối với diện tích 367.969 m² để thực hiện Dự án Nâng cấp, mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất, do kết luận thanh tra xác định dự án không đủ điều kiện miễn theo quy định.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu xử lý số tiền thuê đất 7,527 tỷ đồng và 972,5 triệu đồng tiền phạt chậm nộp của Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Quảng Ngãi.

Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi rà soát, hoàn thiện phương án sắp xếp, xử lý toàn bộ cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý; xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm đối với các cơ sở bỏ trống, sử dụng sai mục đích hoặc kém hiệu quả.

Các cơ sở bỏ trống trong thời gian dài phải được xây dựng phương án sớm đưa vào khai thác, sử dụng, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm hạn chế thất thoát, lãng phí tài sản công. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự, cơ quan chức năng sẽ được chuyển hồ sơ để xem xét, xử lý theo quy định.

Hoa Kỳ sơ bộ áp mức trợ cấp 0,35% với máy nén khí Việt Nam

Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa ban hành kết luận sơ bộ trong vụ điều tra chống trợ cấp đối với sản phẩm máy nén khí nhập khẩu từ Việt Nam, Trung Quốc và Malaysia. Theo Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), mức trợ cấp sơ bộ đối với doanh nghiệp Việt Nam bị đơn bắt buộc là 0,35%, thuộc mức không đáng kể.

Vụ việc có mã C-552-857, được DOC khởi xướng ngày 21/5/2026 theo đề nghị của ngành sản xuất máy nén khí Hoa Kỳ. Sản phẩm bị điều tra chủ yếu thuộc các mã HS 8414.80.16.15, 8414.80.16.25, 8414.80.16.35 và 8414.80.16.85. Nguyên đơn là Công ty MAT Industries, LLC.

DOC ban đầu lựa chọn 2 doanh nghiệp Việt Nam làm bị đơn bắt buộc. Tuy nhiên, một doanh nghiệp từ chối tham gia nên hiện chỉ còn 1 doanh nghiệp Việt Nam là bị đơn bắt buộc trong vụ việc.

Theo kết luận sơ bộ, doanh nghiệp bị đơn bắt buộc của Việt Nam chịu mức trợ cấp 0,35%. Trong khi đó, 8 doanh nghiệp Việt Nam không trả lời bản câu hỏi về lượng và giá trị, không hợp tác trong quá trình điều tra bị áp mức 74,39%, được tính dựa trên các dữ liệu sẵn có bất lợi. Các doanh nghiệp còn lại của Việt Nam chịu mức trợ cấp sơ bộ 37,2%.

Mức 0,35% của doanh nghiệp bị đơn bắt buộc Việt Nam thấp hơn đáng kể so với mức sơ bộ áp dụng đối với hàng hóa cùng loại từ Trung Quốc, từ 3,84-112,29%, và Malaysia, 92,86%.

DOC dự kiến tiến hành thẩm tra tại chỗ để xác minh thông tin do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp. Kết quả thẩm tra sẽ là một trong những căn cứ để cơ quan này ban hành kết luận cuối cùng và xác định mức thuế chính thức.

Các bên liên quan có thể gửi bình luận về vụ việc trong thời hạn 7 ngày kể từ khi báo cáo thẩm tra cuối cùng được ban hành; phản biện đối với bình luận của các bên khác được nộp trong 5 ngày tiếp theo. DOC cũng có thể tổ chức phiên điều trần nếu có đề nghị trước khi ban hành kết luận cuối cùng.

Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị doanh nghiệp tiếp tục hợp tác đầy đủ với DOC, chuẩn bị hồ sơ và phối hợp trong quá trình thẩm tra, đồng thời gửi bình luận về kết luận sơ bộ khi cần thiết.

Kết nối đầu tư