Bản tin thời sự sáng 01/8

(BĐT) - Một số sự kiện nổi bật 24 giờ qua thu hút sự quan tâm của dư luận là: Chính phủ kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số, thúc đẩy truyền thông chính sách; Bộ Tài chính bãi bỏ 7 thủ tục hải quan, đơn giản hóa quản lý hàng miễn thuế; TPHCM nghiên cứu áp dụng "thẻ vàng, thẻ đỏ" quản lý tàu cá vi phạm IUU; Đề xuất luật hóa quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; Đà Nẵng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn về vật liệu xây dựng...

Chính phủ kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số, thúc đẩy truyền thông chính sách

Chiều 30/7, tại buổi làm việc của đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương với các cơ quan báo chí, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định Chính phủ kiên định mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác truyền thông chính sách nhằm tạo đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước.

1.png
Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương làm việc với các cơ quan báo chí - Ảnh: VGP/Thu Giang

Theo Phó Thủ tướng, bảy tháng đầu năm 2026 ghi dấu nhiều sự kiện có ý nghĩa lịch sử như thành công của Đại hội XIV của Đảng và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, HĐND các cấp với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 99,7%. Dù bối cảnh quốc tế nhiều biến động, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng cao, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát và các động lực mới như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tiếp tục phát huy hiệu quả.

Phó Thủ tướng cho biết, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Chính phủ đang tập trung triển khai 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó xác định 4 trụ cột chính gồm: tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; phát huy các động lực tăng trưởng truyền thống đồng thời thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh, đổi mới sáng tạo; đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm quốc gia và xử lý các dự án tồn đọng; cơ cấu lại đầu tư công theo hướng tập trung, hiệu quả, tạo sức lan tỏa lớn.

Đáng chú ý, Chính phủ đang chỉ đạo triển khai khoảng 500 dự án trọng điểm với tổng vốn đầu tư khoảng 10 triệu tỷ đồng và thúc đẩy xử lý 1.658 dự án tồn đọng để đưa nguồn lực khoảng 3,3 triệu tỷ đồng vào nền kinh tế. Song song đó, gần 400 nghị định đã được ban hành theo cơ chế ủy quyền lập pháp, 11 nghị quyết chuyên đề về cải cách thủ tục hành chính được triển khai, hơn 2.700 thủ tục hành chính được cắt giảm và trên 600 thủ tục được đơn giản hóa, giúp giảm khoảng 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Nhấn mạnh vai trò của báo chí trong giai đoạn phát triển mới, Phó Thủ tướng đề nghị các cơ quan báo chí tiếp tục đổi mới tư duy, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, xây dựng hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng, phản ánh khách quan thành tựu phát triển, đồng thời chủ động phân tích, phản biện và truyền thông chính sách hiệu quả hơn. Chính phủ cũng sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về truyền thông chính sách, cơ chế kinh tế báo chí, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và phương pháp đánh giá hiệu quả truyền thông nhằm nâng cao chất lượng công tác thông tin, tuyên truyền trong thời gian tới.

Bộ Tài chính bãi bỏ 7 thủ tục hải quan, đơn giản hóa quản lý hàng miễn thuế

Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 2017/QĐ-BTC công bố danh mục thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực hải quan theo Nghị định số 273/2026/NĐ-CP về kinh doanh hàng miễn thuế. Theo đó, 7 thủ tục hành chính được bãi bỏ, 11 thủ tục được sửa đổi, bổ sung theo hướng tinh gọn, minh bạch và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, góp phần giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

2.jpg
Cắt 7 thủ tục hải quan trong lĩnh vực hàng miễn thuế (Ảnh minh hoạ)

Theo quyết định, các thủ tục bị bãi bỏ chủ yếu là những quy định không còn phù hợp, trước đây được công bố tại các Quyết định số 1450/QĐ-BTC năm 2020 và 2770/QĐ-BTC năm 2015. Đáng chú ý, Bộ Tài chính loại bỏ thủ tục hải quan đối với doanh nghiệp có nhiều cửa hàng hoặc kho hàng miễn thuế do nhiều cơ quan hải quan quản lý, qua đó khắc phục tình trạng chồng chéo, rút ngắn quy trình xử lý và thống nhất đầu mối quản lý.

Nhiều thủ tục được thiết kế riêng cho từng nhóm đối tượng mua hàng miễn thuế, như hành khách nhập cảnh, xuất cảnh hoặc mua hàng tại sân bay quốc tế, cũng được tích hợp vào quy trình quản lý chung. Đồng thời, các thủ tục liên quan đến hàng hóa chuyển tái xuất, đưa vào tiêu thụ nội địa hoặc nhập khẩu để bán tại cửa hàng miễn thuế cũng được bãi bỏ nhằm đơn giản hóa quy trình nghiệp vụ.

Song song với việc cắt giảm thủ tục, Bộ Tài chính sửa đổi, hoàn thiện 11 thủ tục cốt lõi bao quát toàn bộ quá trình quản lý hàng miễn thuế, từ đưa hàng vào kho, điều chuyển giữa các kho và cửa hàng, bán hàng đến quyết toán. Các quy định mới cũng bổ sung quy trình quản lý hàng bán cho đối tượng được hưởng quyền ưu đãi miễn trừ, thuyền viên tàu biển quốc tế và hàng giao cho khách xuất cảnh ở nước ngoài; đồng thời siết chặt việc xử lý hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng, tái xuất, tiêu hủy, hàng mẫu và quản lý tiền mặt trong khu vực cách ly.

Đối với công tác quyết toán, doanh nghiệp phải nộp báo cáo nhập - xuất - tồn kho qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan chậm nhất 90 ngày sau khi kết thúc năm tài chính. Cơ quan hải quan có trách nhiệm phản hồi kết quả trong thời hạn 20 ngày kể từ khi tiếp nhận hồ sơ.

Theo Bộ Tài chính, việc sửa đổi lần này là bước hoàn thiện quan trọng đối với khung pháp lý về kinh doanh hàng miễn thuế, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, vừa tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch và giảm gánh nặng thủ tục cho doanh nghiệp.

TPHCM nghiên cứu áp dụng "thẻ vàng, thẻ đỏ" quản lý tàu cá vi phạm IUU

TPHCM đang nghiên cứu áp dụng cơ chế quản lý theo hình thức "thẻ vàng, thẻ đỏ" đối với tàu cá vi phạm quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), nhằm tăng tính răn đe và nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động khai thác thủy sản.

Thông tin được đưa ra tại cuộc họp ngày 31/7 do Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh chủ trì về công tác chống khai thác IUU và kết quả thực hiện Kết luận số 151 của Thanh tra Chính phủ.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM, cơ quan chức năng đã cung cấp hồ sơ cho cơ quan điều tra liên quan đến các chuyến tuần tra có dấu hiệu lập khống chứng từ và 197 hồ sơ tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS). Đối với 1.135 tàu cá mất kết nối VMS từng được khép hồ sơ chưa đúng quy định, đến nay đã xác minh, xử phạt 426 trường hợp với tổng số tiền hơn 13 tỷ đồng.

Hiện TPHCM có 4.436 tàu cá, trong đó 100% tàu đủ điều kiện hoạt động đã lắp thiết bị giám sát hành trình VMS. Đối với 355 tàu chưa đủ điều kiện ra khơi, địa phương đã lắp thiết bị GPS giám sát vị trí neo đậu cho 198 tàu, số còn lại được quản lý chặt tại bến.

Tại cuộc họp, nhiều địa phương phản ánh khó khăn trong xử lý vi phạm do một số chủ tàu không hợp tác. Xã Phước Hải đang xử lý 54 tàu mất kết nối VMS, trong khi xã Long Hải đã đình chỉ hoạt động 86 tàu đăng ký nghề lưới nhưng sử dụng nghề giã cào trái quy định, yêu cầu chuyển đổi nghề hoặc tháo dỡ ngư cụ trước khi tiếp tục khai thác.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh yêu cầu các đơn vị khắc phục triệt để những tồn tại theo Kết luận 151 của Thanh tra Chính phủ, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý tàu cá mất kết nối VMS từ 60 ngày xuống còn 5 ngày. Khi phát hiện tàu mất tín hiệu, cơ quan chức năng phải thông báo ngay để chủ tàu quay về, trường hợp không chấp hành sẽ xử lý nghiêm theo quy định.

Thành phố cũng giao Sở Tư pháp nghiên cứu cơ chế quản lý theo hình thức "thẻ vàng, thẻ đỏ" đối với tàu cá vi phạm IUU; các trường hợp vi phạm nghiêm trọng có thể bị đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép khai thác. Bên cạnh đó, TPHCM tiếp tục kiểm soát chặt việc giải ngân hơn 56 tỷ đồng hỗ trợ ngư dân, bảo đảm đúng đối tượng và đúng quy định.

Đề xuất luật hóa quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Bộ Tư pháp vừa tổ chức thẩm định hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, trong đó đáng chú ý là đề xuất luật hóa quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý trong công tác quản lý.

4.jpg
Cục trưởng Nguyễn Thị Hạnh chủ trì cuộc họp.

Theo Bộ Y tế - cơ quan chủ trì soạn thảo, dự thảo Luật bổ sung quy định cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, quá cảnh, tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng các sản phẩm thuốc lá khác. Đồng thời, dự thảo mở rộng khái niệm "thuốc lá" để bao quát đầy đủ các sản phẩm mới, bảo đảm thống nhất với Luật Đầu tư, Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội và thực tiễn quản lý.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định về kinh doanh thuốc lá theo hướng siết chặt điều kiện quản lý, nhất là hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng. Đối với thuốc lá truyền thống, các cơ sở bán lẻ phải treo biển "không bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi", kiểm tra căn cước hoặc ứng dụng VNeID khi nghi ngờ người mua chưa đủ tuổi. Đồng thời, cấm bán thuốc lá trong phạm vi 100 m tính từ cổng trường học và cơ sở y tế.

Tại phiên thẩm định, các thành viên Hội đồng thống nhất về sự cần thiết sửa đổi luật nhằm tăng cường bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm gánh nặng bệnh tật và hoàn thiện khung pháp lý đối với các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo, trong đó Bộ Công an kiến nghị làm rõ khái niệm các loại thuốc lá mới và mở rộng phạm vi cấm hút thuốc trên một số phương tiện giao thông công cộng như tàu hỏa, tàu thủy.

Đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đề nghị rà soát quy định cấm bán thuốc lá trên môi trường mạng theo hướng sử dụng thuật ngữ khái quát, thống nhất với pháp luật về giao dịch điện tử và công nghiệp công nghệ số, bảo đảm bao quát các hình thức kinh doanh mới.

Kết luận cuộc họp, Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính Nguyễn Thị Hạnh đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý, hoàn thiện dự thảo, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Đà Nẵng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn về vật liệu xây dựng

Tại phiên chất vấn Kỳ họp HĐND TP. Đà Nẵng ngày 31/7, lãnh đạo UBND thành phố cho biết địa phương đã cơ bản hoàn thành mục tiêu cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo Nghị quyết số 66/NQ-CP của Chính phủ, đồng thời triển khai nhiều giải pháp giải quyết tình trạng thiếu hụt vật liệu xây dựng phục vụ các dự án trọng điểm.

5.jpg
Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Phước Sơn phát biểu tại phiên chất vấn. Ảnh: PV

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu cho biết, năm 2025, Đà Nẵng đã rà soát 29 thủ tục hành chính đặc thù, đơn giản hóa 19 thủ tục, cắt giảm 25,14% thời gian giải quyết và 30,1% chi phí tuân thủ, đồng thời bãi bỏ 4 thủ tục. Thành phố cũng kiến nghị các bộ, ngành đơn giản hóa hơn 110 thủ tục thuộc thẩm quyền Trung ương, ước tiết kiệm gần 7,93 tỷ đồng chi phí tuân thủ.

Năm 2026, Đà Nẵng tiếp tục bãi bỏ 6 thủ tục, đơn giản hóa 12 thủ tục hành chính đặc thù, giảm 428 ngày xử lý (55,4%) và tiết kiệm khoảng 375,5 triệu đồng chi phí tuân thủ, hoàn thành mục tiêu cải cách theo Nghị quyết 66.

Trong các lĩnh vực đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường và phòng cháy, chữa cháy, thời gian giải quyết thủ tục tiếp tục được rút ngắn. Riêng lĩnh vực đất đai đã giảm từ 1-1,5 ngày làm việc đối với 4 thủ tục và thí điểm phân cấp ký Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai đủ điều kiện. Thành phố cũng cắt giảm hồ sơ giấy của hàng trăm thủ tục thông qua khai thác dữ liệu điện tử ở nhiều lĩnh vực.

UBND thành phố đã ban hành Chỉ thị số 11 về đẩy mạnh phân cấp, cắt giảm thủ tục hành chính, gắn kết quả cải cách với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị. HĐND thành phố đề nghị tăng cường giám sát, chấn chỉnh tình trạng yêu cầu bổ sung hồ sơ vào thời điểm gần hết thời hạn giải quyết, bảo đảm cải cách thủ tục hành chính thực chất, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Về nguồn vật liệu xây dựng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng cho biết Đà Nẵng đang triển khai nhiều giải pháp nhằm đáp ứng nhu cầu cho các công trình trọng điểm. Thành phố đã quy hoạch 40 mỏ khoáng sản không đấu giá phục vụ đầu tư công, yêu cầu hoàn thành thủ tục cấp phép mỏ đá trong 60 ngày, mỏ đất trong 80 ngày và khẳng định sản lượng từ các mỏ này đủ đáp ứng nhu cầu thi công đến cuối năm.

Đồng thời, địa phương đẩy mạnh nâng công suất các mỏ đang hoạt động; trong số 47 mỏ khai thác hiện có, khoảng 22 mỏ đủ điều kiện tăng công suất, 8 mỏ có thể triển khai ngay. Đối với 59 mỏ đã đấu giá nhưng chưa khai thác, thành phố yêu cầu các doanh nghiệp cam kết tiến độ, phấn đấu đưa toàn bộ vào hoạt động trong năm 2026, góp phần bảo đảm nguồn cung vật liệu cho các dự án hạ tầng trọng điểm.

Kết nối đầu tư