 |
| Hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược cùng lúc được triển khai tại Đồng Nai. Ảnh: Song Lê |
Bứt tốc ở thời điểm then chốt
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến ngày 15/4/2026, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của Đồng Nai mới đạt khoảng 6,4% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn nhiều so với mức bình quân chung cả nước (khoảng 12,6%). Đến cuối tháng 4/2026, tỷ lệ giải ngân của địa phương tăng lên khoảng 9,1%, nhưng vẫn thấp hơn mức bình quân chung (khoảng 14,2%). Tới ngày 7/5/2026, Đồng Nai giải ngân được khoảng 2.682 tỷ đồng, đạt khoảng 9,9% kế hoạch, trong khi bình quân cả nước đạt khoảng 15,2%. Chỉ một tuần sau, ngày 14/5/2026, tỷ lệ giải ngân của địa phương này đã tăng vọt lên 22,6% (tương đương giá trị giải ngân hơn 6.139 tỷ đồng), vượt mức bình quân chung cả nước (khoảng 16,4%).
Diễn biến trên cho thấy TP. Đồng Nai đang bước vào giai đoạn tăng tốc giải ngân sau khi nhiều dự án lớn tháo gỡ được vướng mắc về mặt bằng. Theo Sở Tài chính TP. Đồng Nai, tính đến ngày 21/5/2026, giá trị giải ngân cán mốc hơn 6,2 nghìn tỷ đồng, đạt gần 23% kế hoạch. Trong 41 đơn vị chủ đầu tư được UBND TP. Đồng Nai giao chỉ tiêu kế hoạch vốn, có 26 chủ đầu tư đạt tỷ lệ giải ngân từ 30% kế hoạch trở lên. Đặc biệt, có 3 chủ đầu tư đạt tỷ lệ giải ngân 100% kế hoạch, 4 chủ đầu tư đạt tỷ lệ giải ngân từ 50 - 82% kế hoạch.
Năm 2026, hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược cùng lúc được triển khai tại Đồng Nai, nổi bật là cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, đường Vành đai 3 - TP.HCM, đường ven sông Cái… Đặc biệt, Đồng Nai đang đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư để khởi công các dự án xây dựng Vành đai 4 - TP.HCM, Hương lộ 2, đường ĐT.770B và nâng cấp, mở rộng các tuyến đường tỉnh 773, 769 trong tháng 6/2026. Nhiều “siêu” dự án cùng bước vào giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thi công cao điểm, kéo theo nhu cầu rất lớn về mặt bằng sạch, tái định cư, vật liệu và tổ chức thi công.
Đơn cử, Đồng Nai đã phê duyệt dự án đầu tư xây dựng hơn 46 km tuyến chính cao tốc thuộc Dự án Vành đai 4 - TP.HCM, đồng thời phê duyệt hơn 837 tỷ đồng bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng (GPMB). Đối với Dự án thành phần 1-2, sau khi được giao bổ sung hơn 3.200 tỷ đồng vốn phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, chỉ trong 5 ngày, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng (QLDA ĐTXD) TP. Đồng Nai đã giải ngân khoảng 835 tỷ đồng, đạt 26% kế hoạch vốn được giao.
Không chỉ các dự án liên kết vùng, nhiều công trình hạ tầng đô thị và dân sinh tại Đồng Nai cũng đang tăng tốc thi công như: Dự án đường ven sông Cái, các tuyến kết nối giao thông đô thị, chỉnh trang hạ tầng và các khu tái định cư phục vụ GPMB, biến Đồng Nai thành một “đại công trường hạ tầng vùng”, nơi nhiều lớp dự án cùng lúc triển khai.
Huy động cả hệ thống gỡ điểm nghẽn
GPMB được nhiều cơ quan chức năng địa phương đánh giá là điểm nghẽn lớn nhất ảnh hưởng tới tiến độ giải ngân đầu tư công tại Đồng Nai những tháng đầu năm 2026. Nhiều dự án gặp khó khăn trong việc xác định nguồn gốc đất, xử lý hồ sơ bồi thường, tái định cư và bàn giao mặt bằng liền tuyến cho nhà thầu thi công.
Để tháo gỡ điểm nghẽn này, Thành phố đã huy động cả hệ thống phục vụ công tác GPMB. Mới đây, Đồng Nai đã biệt phái 22 viên chức Văn phòng Đăng ký đất đai Thành phố về cơ sở để hỗ trợ công tác GPMB các dự án trọng điểm. Đồng Nai cũng lần đầu ban hành hệ số K giá đất năm 2026 nhằm phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và đẩy nhanh tiến độ GPMB. Một điểm đáng chú ý khác là Đồng Nai đang chuẩn bị quỹ đất tái định cư quy mô lớn nhất từ trước đến nay để phục vụ các dự án trọng điểm.
Công tác điều hành giải ngân hiện nay tại Đồng Nai không còn theo nhịp quý hay năm, mà đang được thúc theo từng tuần, từng mốc tiến độ cụ thể. Báo cáo của Ban QLDA ĐTXD TP. Đồng Nai cho thấy, UBND Thành phố giao chỉ tiêu giải ngân thêm khoảng 1.900 tỷ đồng chỉ trong khoảng thời gian từ ngày 7 - 15/5/2026. Ban cũng cam kết phấn đấu giải ngân đạt khoảng 50% kế hoạch vốn được giao vào cuối tháng 6/2026. Không chỉ ngoài công trường, áp lực giải ngân hiện nay đang đè nặng lên bộ máy hành chính. Từ công tác đo đạc, xác minh hồ sơ đất đai, xác định giá bồi thường đến bố trí tái định cư đều phải chạy theo tiến độ của các dự án hạ tầng quy mô lớn.
Ông Đinh Tiến Hải, Giám đốc Ban QLDA ĐTXD TP. Đồng Nai cho biết, khi mặt bằng được tháo gỡ, tiến độ giải ngân cải thiện rất nhanh. Tính riêng trong 17 ngày của tháng 5/2026, Ban đã giải ngân hơn 1.113 tỷ đồng. Tính đến ngày 22/5/2026, Ban đã giải ngân khoảng 2.894 tỷ đồng, đạt khoảng 40% tổng kế hoạch vốn năm 2026. Trong đó, nhiều dự án giao thông có tỷ lệ giải ngân đạt trên 60 - 70% kế hoạch.
Tham gia thi công Dự án Đường 25B đoạn từ trung tâm huyện Nhơn Trạch (cũ) ra Quốc lộ 51, ông Nguyễn Tấn Phát, Chỉ huy trưởng Tổng công ty Thành An chia sẻ, sau dịp lễ 30/4, khi nút thắt mặt bằng từng bước được tháo gỡ, Nhà thầu đã tập trung tối đa nhân lực, thiết bị, tổ chức tăng ca để đẩy nhanh tiến độ Dự án. “Đến thời điểm hiện tại, Dự án đạt khoảng 60% khối lượng theo hợp đồng. Chúng tôi đang tập trung đẩy nhanh các hạng mục chính để phấn đấu cơ bản hoàn thành trước ngày 30/6 theo mục tiêu đề ra”, ông Phát cho biết.
Trước đó, theo ông Phát, công tác GPMB cho Dự án tại một số vị trí chưa đồng bộ, trong khi tuyến đường có chiều dài lớn, mặt cắt rộng và khối lượng công việc nhiều. Việc địa phương quyết liệt tháo gỡ mặt bằng đã tạo điều kiện cho Nhà thầu tổ chức thi công liên tục, tăng khối lượng thực hiện và đẩy nhanh tiến độ giải ngân. Hiện nay, các đơn vị thi công đang tranh thủ tối đa thời tiết thuận lợi để tăng tốc thi công.
Theo Sở Tài chính tỉnh Đồng Nai, có 3 nguyên nhân ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân của các dự án cấp thành phố gồm: Kế hoạch vốn bố trí cho lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) khoảng 737,945 tỷ đồng, nhưng chưa giải ngân vì chưa có dự án để phân bổ chi tiết; một số dự án hết thời gian thực hiện đang chờ được cấp có thẩm quyền cho phép kéo dài thời gian thực hiện; một số dự án còn vướng mắc GPMB, vấn đề vật liệu. Để tháo gỡ, UBND TP. Đồng Nai đã ban hành quyết định giao bổ sung vốn để bố trí cho lĩnh vực KHCN, ĐMST và CĐS, giao Sở Khoa học và Công nghệ đôn đốc các chủ đầu tư hoàn thiện thủ tục đầu tư dự án. Trung tâm Phát triển quỹ đất Thành phố đang tập trung mọi nguồn lực xử lý dứt điểm khâu xác định nguồn gốc đất và phê duyệt đơn giá bồi thường, đẩy nhanh hoàn thành GPMB.
