 |
| Dự thảo Nghị định đề xuất bỏ quy định về danh mục các dự án dự kiến ưu tiên đầu tư trong quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh. Ảnh: Lê Tiên |
Các nội dung của Nghị định hướng đến việc đồng bộ với các luật có liên quan; đơn giản hóa trình tự, thủ tục; tăng cường phân cấp, phân quyền, tạo tính chủ động cho các bộ, ngành, địa phương gắn với đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong việc lập, thẩm định, phê duyệt và triển khai quy hoạch.
Nguyên tắc xử lý mâu thuẫn quy hoạch
Để triển khai thi hành Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15, Bộ Tài chính đã dự thảo nghị định để thay thế “Nghị định số 37/2019/NĐ-CP ngày 7/5/2019 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị định số 58/2023/NĐ-CP ngày 12/8/2023 và Nghị định số 22/2025/NĐ-CP ngày 11/2/2025 của Chính phủ” nhằm quy định cụ thể các nhiệm vụ được Quốc hội giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết. Đồng thời cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; giải quyết các vấn đề thực tiễn phát sinh khi sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nhằm tạo sự chủ động, linh hoạt của các cấp, các ngành và địa phương trong công tác quy hoạch.
Dự thảo Nghị định bao gồm 6 chương, 61 điều và 5 phụ lục. Trong đó, sửa đổi, bổ sung quy định về điều kiện năng lực chuyên môn đối với tổ chức tư vấn lập quy hoạch theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức tư vấn có đủ năng lực và kinh nghiệm được tham dự thầu tư vấn lập quy hoạch. Sửa đổi, bổ sung quy định về xin ý kiến đối với quy hoạch theo hướng đơn giản, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị được xin ý kiến.
Bên cạnh đó, sửa đổi, bổ sung quy định về nội dung quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh theo hướng xác định rõ nội dung quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh chỉ mang tính định hướng; bỏ quy định về danh mục các dự án dự kiến ưu tiên đầu tư trong quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh để phù hợp với quy định tại Luật số 112/2025/QH15.
Về phân cấp, phân quyền, Dự thảo Nghị định quy định chi tiết về thẩm quyền phê duyệt quy hoạch ngành, trong đó có 17 quy hoạch ngành thuộc thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ và 17 quy hoạch ngành thuộc thẩm quyền phê duyệt của bộ trưởng thuộc phạm vi quản lý.
Dự thảo cũng bổ sung quy định mới về nguyên tắc xác định quy hoạch phải điều chỉnh và quy hoạch được thực hiện trong trường hợp các quy hoạch có sự mâu thuẫn. Theo đó, trường hợp có mâu thuẫn, quy hoạch đáp ứng nhiều hơn các căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 4 Luật Quy hoạch thì được xem xét là quy hoạch được thực hiện, các quy hoạch còn lại phải điều chỉnh theo quy hoạch được thực hiện; trường hợp quy hoạch vùng mâu thuẫn với quy hoạch ngành, cơ quan, tổ chức phát hiện nội dung mâu thuẫn kiến nghị Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định; trường hợp các quy hoạch mâu thuẫn theo quy định tại điểm b khoản 5 Điều 6 Luật Quy hoạch mà các cơ quan tổ chức lập quy hoạch không đạt được sự thống nhất thì các cơ quan tổ chức lập quy hoạch báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
Góp ý hoàn thiện Dự thảo Nghị định, nhiều bộ, ngành, địa phương dành sự quan tâm tới vấn đề xử lý mâu thuẫn giữa các quy hoạch, nguyên tắc xác định quy hoạch được thực hiện trong trường hợp các quy hoạch có sự mâu thuẫn.
Đơn cử, UBND tỉnh Cần Thơ đề nghị, Dự thảo cần làm rõ thứ tự ưu tiên của các căn cứ để xác định quy hoạch được thực hiện (các điểm tại khoản 1 Điều 4) để có cơ sở, tiêu chí, nguyên tắc áp dụng thống nhất giữa các cơ quan, tổ chức lập quy hoạch.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu quan điểm, trong các căn cứ để xác định quy hoạch được thực hiện, nội dung về quy hoạch liên quan đến bảo đảm quốc phòng, an ninh nên là nội dung ưu tiên cao nhất.
UBND tỉnh Ninh Bình đề nghị, cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung nguyên tắc chấm điểm/tiêu chí phụ (mức độ cấp bách, tác động ngân sách - đầu tư công, an ninh năng lượng, môi trường…), trình tự và thời hạn xử lý mâu thuẫn.
Cắt giảm quy định, đơn giản thủ tục
Trước đây, việc xây dựng nhiệm vụ lập quy hoạch bao gồm các bước lập, thẩm định, phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch, mất khoảng 1 đến 2 năm làm ảnh hưởng đến tiến độ lập các quy hoạch thời kỳ 2021 - 2030. Dự thảo Nghị định đã bãi bỏ quy định về nhiệm vụ lập quy hoạch để bảo đảm phù hợp với Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15.
Bên cạnh đó, bãi bỏ quy định lấy ý kiến của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an đối với quy hoạch ngành, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh trước khi gửi lấy ý kiến về quy hoạch theo quy định để giảm bớt thủ tục hành chính, với lý do trong quá trình gửi xin ý kiến các bộ, cơ quan ngang bộ đã bao gồm xin ý kiến của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an đối với nội dung quy hoạch, bao gồm cả nội dung liên quan tới biên giới, hải đảo, vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh.
Đồng thời, chuyển nhiệm vụ lập quy hoạch sang hình thức xây dựng đề cương lập quy hoạch sát với thực tiễn; cắt giảm thủ tục hành chính, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Bãi bỏ quy định về hoàn thiện hồ sơ quy hoạch theo văn bản quyết định hoặc phê duyệt quy hoạch.
Góp ý cho Dự thảo Nghị định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị bỏ việc lấy ý kiến của địa phương liên quan tại trình tự, thủ tục lập, quyết định hoặc phê duyệt đề cương lập quy hoạch đối với nội dung quy hoạch sử dụng đất quốc gia tại khoản 2 Điều 17 Dự thảo Nghị định do đây mới là bước lập đề cương, chưa có nội dung liên quan đến các địa phương nên không cần thiết phải lấy ý kiến tại bước này.
Đồng thời, nghiên cứu xem xét giai đoạn lập, quyết định hoặc phê duyệt đề cương lập các quy hoạch ngành có nhất thiết bắt buộc lấy ý kiến các địa phương hay không, vì thực chất giai đoạn này chưa thực sự cần thiết, việc lấy ý kiến (34 tỉnh/thành phố) sẽ làm kéo dài thời gian, ảnh hưởng đến tiến độ chung. Hoặc đề nghị quy định rõ, việc lấy ý kiến các địa phương giai đoạn lập, quyết định hoặc phê duyệt đề cương lập các quy hoạch ngành do cơ quan tổ chức lập quy hoạch quyết định.
Về ý kiến này, theo Cơ quan soạn thảo, đối với quy hoạch sử dụng đất quốc gia, tại điểm a khoản 1 Điều 9 Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15 quy định: “Cơ quan lập quy hoạch chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương liên quan xây dựng đề cương lập quy hoạch trình Chính phủ quyết định”. Do vậy, Dự thảo Nghị định cụ thể hóa quy định này thông qua việc xin ý kiến. Tương tự, đối với quy hoạch ngành, Điều 9 Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15 quy định về việc chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương liên quan xây dựng đề cương lập quy hoạch. Để bảo đảm tính thống nhất đối với toàn bộ hệ thống quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, Bộ Tài chính quy định như Dự thảo Nghị định hiện nay.
