(BĐT) - Việc Quốc hội thông qua nghị quyết về chủ trương đầu tư 5 dự án giao thông có ý nghĩa rất quan trọng, tạo không gian phát triển mới cho các đô thị trung tâm, tăng cường phát triển và liên kết vùng. Nhiều đại biểu cho rằng, các dự án này cần được ưu tiên nguồn lực triển khai sớm, đặc biệt lưu ý những khó khăn, vướng mắc đã được dự báo trước để có giải pháp tổ chức thực hiện, vận hành hiệu quả.
Dự án Đường vành đai 3 TP.HCM sẽ được ưu tiên nguồn vốn thực hiện để hoàn thành vào năm 2025, đưa vào sử dụng từ năm 2026. Ảnh: Song Lê

Dự án Đường vành đai 3 TP.HCM sẽ được ưu tiên nguồn vốn thực hiện để hoàn thành vào năm 2025, đưa vào sử dụng từ năm 2026. Ảnh: Song Lê

Ngày 6/6, Quốc hội đã nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra chủ trương đầu tư 5 dự án giao thông quan trọng gồm: đường vành đai 3 TP.HCM và vành đai 4 Thủ đô Hà Nội, cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng (giai đoạn 1), cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột (giai đoạn 1), cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (giai đoạn 1).

Trình bày tờ trình chủ trương đầu tư dự án đường vành đai 4 vùng thủ đô Hà Nội và vành đai 3 TP.HCM, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, hai dự án này có vai trò liên kết vùng, thúc đẩy phát triển đô thị hóa, có ý nghĩa rất lớn đối với việc phát triển kinh tế - xã hội. Dự kiến 2 dự án này thực hiện từ năm 2022 - 2027.

Theo đó, Dự án Vành đai 3 TP.HCM có tổng chiều dài 76,34 km đi qua TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai và Long An. Dự kiến tổng mức đầu tư giai đoạn 1 là 75.378 tỷ đồng. Dự án này được đầu tư theo hình thức đầu tư công, chia thành 8 dự án thành phần do các địa phương quyết định đầu tư, tổ chức thực hiện.

Dự án Vành đai 4 Thủ đô Hà Nội có tổng chiều dài 112,8 km. Dự án này được đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), chia thành 7 dự án thành phần. Phần giải phóng mặt bằng và xây dựng đường song hành triển khai độc lập theo địa phương và thực hiện theo hình thức đầu tư công.

Các dự án còn lại, Dự án Đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu dài 53,7 km qua 2 tỉnh, kết nối TP. Biên Hòa với cảng biển Cái Mép - Thị Vải. Dự án Đường cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột dài 117,5 km qua 2 tỉnh, kết nối TP. Buôn Ma Thuột với cảng biển Nam Vân Phong, đầu tư giai đoạn 1 với quy mô 4 làn xe. Dự án Đường cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng dài 188,2 km qua 4 tỉnh thành, kết nối TP. Châu Đốc với cảng biển Trần Đề, đầu tư giai đoạn 1 với quy mô 4 làn xe.

Chính phủ kiến nghị đầu tư 3 dự án này theo hình thức đầu tư công, sau khi đưa vào khai thác sẽ thu phí để hoàn trả vốn ngân sách nhà nước. Sơ bộ tổng mức đầu tư các dự án này khoảng 84.463 tỷ đồng. Chính phủ kiến nghị cho phép các địa phương được bố trí một phần ngân sách địa phương để tham gia đầu tư dự án. Bên cạnh đó, kiến nghị phân chia dự án thành phần theo nguyên tắc các dự án cơ bản nằm trong địa giới hành chính một tỉnh.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế (UBKT) của Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho biết, cơ quan thẩm tra nhất trí với Chính phủ về sự cần thiết đầu tư các dự án nêu trên. Tuy nhiên, việc triển khai thực hiện nhiều dự án cao tốc cùng một thời gian, trong đó tập trung chủ yếu vào giai đoạn 2022 - 2025 sẽ cần một nguồn lực rất lớn. Do vậy, UBKT đề nghị Chính phủ đánh giá bổ sung đầy đủ về khả năng giải ngân, hấp thụ vốn, sự cân đối và hiệu quả trong phân bổ nguồn lực, năng lực quản lý, nguồn nhân lực, khả năng gây ra tình trạng khan hiếm và tăng giá nguyên vật liệu... để có giải pháp bảo đảm tính khả thi, hiệu quả, tiến độ, chất lượng cho các dự án.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) cho biết, khi đã thống nhất được chủ trương đầu tư các dự án này thì phải tạo nhiều cơ chế, thể chế thuận lợi nhất để triển khai nhanh nhất. Đơn cử, về cơ chế chỉ định thầu các gói thầu tư vấn, di dời hạ tầng kỹ thuật, đền bù, giải phóng mặt bằng và tái định cư hiện đang được đề xuất áp dụng trong 2 năm (2022 - 2023) đối với Dự án Đường vành đai 3 TP.HCM và Dự án Đường vành đai 4 Thủ đô Hà Nội, theo đại biểu Ngân, nên cho phép triển khai xuyên suốt trong quá trình thực hiện dự án.

Đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Đắk Nông) đặc biệt lưu ý tới vấn đề đất đai, bồi thường giải phóng mặt bằng. Đại biểu này đề nghị, trong các báo cáo của Chính phủ cần đánh giá kỹ lưỡng tác động, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước - doanh nghiệp - người dân, đặc biệt là người dân. Ngoài ra, cần phải có các giải pháp hữu hiệu nhằm đáp ứng nguồn cung vật liệu khi triển khai đồng loạt nhiều dự án.

Tại buổi họp tổ, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thông tin, lần này sẽ dành nguồn lực ưu tiên vốn thực hiện đường vành đai 3 TP.HCM do tính cấp bách của dự án. Theo đó, sẽ cơ bản bố trí đủ vốn để hoàn thành dự án này vào năm 2025; quyết toán và đưa vào sử dụng từ năm 2026. Với 4 dự án còn lại, Chủ tịch Quốc hội cho biết đã thống nhất giãn tiến độ một năm. Như vậy sẽ tăng tính khả thi trong tổ chức thực hiện, không gây căng thẳng về vốn và dành được vốn nhất định trong đầu tư công trung hạn kỳ này để bổ sung cho danh mục dự án, nhiệm vụ của một số địa phương thuộc gói kích thích kinh tế.