Xử lý nợ xấu - khâu quan trọng để tái cấu trúc DNNN thành công

Trong quá trình tái cơ cấu hoạt động của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) thì việc xử lý nợ xấu của các DNNN được đánh giá là khó nhất. Hiện Bộ Tài chính đang nghiên cứu xây dựng cơ chế xử lý nợ xấu.

Trong quá trình tái cơ cấu hoạt động của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) thì việc xử lý nợ xấu của các DNNN được đánh giá là khó nhất. Hiện Bộ Tài chính đang nghiên cứu xây dựng cơ chế xử lý nợ xấu. Xung quanh vấn đề này, ông Đặng Quyết Tiến, Phó Cục trưởng Cục Tài chính DN thuộc Bộ Tài chính đã có cuộc trao đổi với báo chí.

IMG

                                                                                                 Ảnh: Nhã Chi

Phóng viên (PV): Thưa ông, một số ý kiến cho rằng, nhu cầu xử lý nợ là rất lớn, gắn với xử lý nợ là tái cơ cấu DNNN. Xin ông cho biết quan điểm về vấn đề này?

 

Ông Đặng Quyết Tiến: Việc xử lý nợ xấu của DNNN đã được nêu trong Quyết định 929/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án "Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, trọng tâm là tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước giai đoạn 2011 - 2015". Theo đó, đây là một trong những khâu quan trọng của Đề án. Để tìm được giải pháp xử lý nợ xấu, cơ quan chức năng đang tiếp thu kinh nghiệm từ nhiều phía. Tuy nhiên, để hiểu được thực trạng nợ xấu hiện nay cần xác định thế nào là nợ xấu trước khi đưa ra con số cụ thể.

IMG

Ông Đặng Quyết Tiến

Phó Cục trưởng Cục Tài chính DN

Cơ chế dự phòng rủi ro với nợ xấu đã được quy định, theo đó, khi phát hiện khoản nợ có rủi ro, DN cần tự xử lý bằng cách trích lập dự phòng và phải có nguồn bù đắp. Việc DN khi có nợ xấu mà không trích lập dự phòng, dẫn đến không có nguồn xử lý nợ xấu thì đó là trách nhiệm của lãnh đạo DN.

 

Một giải pháp khác là tái cơ cấu nợ, hay hoán đổi nợ. Trong trường hợp kinh tế khó khăn thì có thêm cách nữa là giãn, giảm, khoanh nợ hoặc xóa nợ. Khi xóa nợ thì chủ sở hữu nợ và chủ sở hữu DN ngồi với nhau để bàn cơ chế xóa nợ. Nếu chủ sở hữu nợ là Nhà nước quyết định xóa nợ, đồng nghĩa với vốn của DN giảm. Người cho vay là ngân hàng hay tổ chức khác muốn xóa nợ thì có quy trình xử lý nợ cụ thể, gắn liền với điều lệ DN và các quy định hiện hành có liên quan. 

 

Ngoài ra, một giải pháp trên thực tế đang được chú ý là nâng cao năng lực của định chế mua bán nợ, hay nói cách khác là Công ty Mua bán nợ thuộc Bộ Tài chính (DATC). Đây là một giải pháp xử lý nợ có sự phát triển, cách xử lý này xem nợ như hàng hóa và giao hàng hóa cho DN xử lý. Hàng hóa thì có lúc đắt lúc rẻ, nhưng vấn đề là phải làm sao xử lý được nợ, tạo được nguồn để hỗ trợ DN, hỗ trợ các nhà đầu tư tiếp tục duy trì phát triển DN. Vừa qua, DATC đã xử lý thành công một số trường hợp. Để hoàn thiện định chế này, trong Đề án tái cơ cấu DNNN, Bộ Tài chính cũng đưa ra nhiệm vụ nâng cao năng lực của Công ty này, cả về con người, nguồn lực và thể chế thực hiện.

 

PV: Được biết, mặc dù DATC đi vào hoạt động  đã lâu, nhưng vẫn chưa làm được nhiều việc khi được giao nhiệm vụ hỗ trợ tái cơ cấu DNNN. Theo ông, việc đặt niềm tin vào khả năng xử lý nợ xấu của khối DNNN vào "tay" DATC có là quá sức?

 

Từ năm 2007 đến hết năm 2011, DATC đã mua nợ để tái cơ cấu cho 72 DN khách nợ, gồm 44 DN đã hoàn thành và 28 DN đang triển khai, với giá trị các khoản nợ theo sổ sách là hơn 6.256 tỷ đồng, giá vốn mua nợ là hơn 1.640,3 tỷ đồng, đã thu hồi được 1.486,4 tỷ đồng, tỷ lệ thu hồi đạt 90,6%. Trong đó, có 44 DN hoàn thành tái cơ cấu với giá trị các khoản nợ theo sổ sách kế toán là 4.010,4 tỷ đồng, giá vốn mua nợ là 1.238,7 tỷ đồng (bao gồm cả chuyển nợ thành vốn góp cổ phần là hơn 453,9 tỷ đồng), tỷ lệ thu hồi đạt 110%, bao gồm 23 DNNN và 21 công ty cổ phần là những DN 100% vốn nhà nước chuyển đổi.

Hiện, DATC đang hỗ trợ 28 DN tái cơ cấu với giá trị các khoản nợ theo kế toán là hơn 2.245,6 tỷ đồng (tỷ lệ mua nợ bình quân là 21%), đã thu hồi được hơn 202,6 tỷ đồng, tỷ lệ thu hồi đạt 43%.

Ông Đặng Quyết Tiến: Nếu coi nợ là một loại hàng hóa thì DATC là người đi mua hàng hóa đó. Do đó, có hàng hóa lúc cao lúc thấp, có hàng hóa mua được, có hàng hóa không thể mua được. Có khoản nợ không thể tái tạo được, không thể cơ cấu được nên cần biện pháp mạnh mẽ hơn là giải thể, phá sản. Còn những hàng hóa nào có thể mua được, khoản nợ nào có thể phục hồi được thì DATC sẽ hỗ trợ tái cơ cấu. DATC cũng là một DN và phải hoạt động trên nguyên tắc của thị trường hàng hóa. Đề án nâng cao năng lực cho DATC đang được xây dựng và sẽ đề cập đến việc này với quan điểm là vốn nhà nước bỏ ra vẫn cần được bảo toàn. 

 

PV: Vậy theo ông, để xử lý nợ khi  thực hiện  tái cơ cấu DNNN thành công, cần phải lưu ý điều gì?

 

Ông Đặng Quyết Tiến: Trên thực tế, tại nhiều doanh nghiệp, nhận thức về nợ xấu cũng chưa đúng mực. DN cần nhận thức rõ về các khoản nợ xấu để trích lập dự phòng. Do đó, nhận thức và quản lý nợ xấu cũng cần thay đổi cùng với việc nâng cao tính minh bạch của DN trong tài chính, đầu tư, mua bán tài sản. Chẳng hạn, muốn xử lý thành công, cần chỉ ra được đâu là nợ xấu. DN phải nói rõ thực trạng của mình để các nhà đầu tư và cơ quan quản lý có giải pháp hữu hiệu.

 

PV: Xin cảm ơn ông!

Trung Hiếu (thực hiện)

 

 

ngocthanh