Vẫn còn nhiều thách thức lớn trong phòng ngừa tham nhũng

Tăng cường tính công khai, minh bạch trong chi tiêu ngân sách, đầu tư; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nhất là đối với các lĩnh vực đất đai, thuế, hải quan, đầu tư xây dựng; đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, điều tra, truy tố và phát huy vai trò của báo chí…

Tăng cường tính công khai, minh bạch trong chi tiêu ngân sách, đầu tư; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nhất là đối với các lĩnh vực đất đai, thuế, hải quan, đầu tư xây dựng; đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, điều tra, truy tố và phát huy vai trò của báo chí… là những giải pháp quan trọng để thực hiện phòng, chống tham nhũng được Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh tại Đối thoại Phòng, chống tham nhũng  lần thứ 13 diễn ra ngày 26/11 tại Hà Nội.

IMG

Thực tiễn đấu tranh phòng, chống tham nhũng đã cho thấy, đầu tư xây dựng, đất đai… vẫn là những lĩnh vực “nóng bỏng”, tiềm ẩn nhiều nguy cơ tham nhũng

Thách thức lớn trong PCTN

Phát biểu khai mạc Đối thoại, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường cho biết, thực tiễn phòng, chống tham nhũng (PCTN) đã cho thấy phòng ngừa là giải pháp đầu tiên và quan trọng nhất trong PCTN, vì phòng ngừa sẽ ngăn chặn ngay từ đầu các điều kiện, cơ hội để hành vi tham nhũng có thể hình thành, phát sinh và gây ra hậu quả cho xã hội. Còn thu hồi tài sản tham nhũng là nhằm khắc phục hậu quả nguy hiểm cho xã hội của hành vi tham nhũng, trả lại nguồn lực cho Nhà nước, xã hội và triệt tiêu động cơ của tội phạm tham nhũng; là một trong các thước đo hiệu quả của công tác PCTN. Đây cũng là 2 trụ cột của Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng. 

 

Thời gian qua, Việt Nam đã rất nỗ lực để hoàn thiện thể chế, triển khai nhiều giải pháp và hợp tác quốc tế để tăng cường hơn nữa hiệu quả của công tác phòng ngừa tham nhũng và thu hồi tài sản tham nhũng, song công tác này vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Đặc biệt, việc thu hồi tài sản tham nhũng rất phức tạp, khó xử lý, cả từ góc độ pháp luật trong nước và quốc tế, không chỉ đối với một nước đang phát triển như Việt Nam mà ngay cả đối với những nước phát triển có nhiều kinh nghiệm trong PCTN.

 

Theo ông Phạm Trọng Đạt, Cục trưởng Cục Chống tham nhũng (Thanh tra Chính phủ), hiện tội phạm kinh tế, tham nhũng trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, tín dụng, chứng khoán, quản lý sử dụng đất đai, tài nguyên, khoáng sản đang diễn biến phức tạp, gây thiệt hại lớn. Nguyên nhân chủ yếu là do việc rà soát, đánh giá, sửa đổi, bổ sung những quy định nhằm khắc phục những sơ hở, bất cập của chính sách, pháp luật trên một số lĩnh vực kinh tế - xã hội vẫn còn chậm. Hiệu quả thực hiện một số giải pháp phòng ngừa tham nhũng còn thấp. Việc tự phát hiện tham nhũng trong cơ quan, tổ chức, đơn vị còn yếu. Cơ chế bảo vệ và khuyến khích, khen thưởng người tố cáo tham nhũng chưa đủ mạnh. Việc xử lý một số vụ án tham nhũng chưa kịp thời. Thu hồi tài sản tham nhũng đạt hiệu quả thấp. Năm 2014, mặc dù giá trị tài sản thu hồi được trong các vụ án tham nhũng đã tăng lên so với năm 2013, nhưng mới đạt 22,3% so với giá trị tài sản bị thiệt hại do tham nhũng. Việc nâng cao hiệu quả phòng ngừa tham nhũng và thu hồi tài sản tham nhũng tiếp tục phải đối mặt với những thách thức lớn.

Báo cáo Tiến triển trong công tác PCTN năm 2014 của Thanh tra Chính phủ cho biết, trong năm 2014, qua thanh tra, giải quyết tố cáo đã phát hiện vi phạm, chuyển cơ quan điều tra xử lý hình sự 144 vụ; phát hiện, xử lý 54 vụ, 87 đối tượng có hành vi liên quan đến tham nhũng; kiến nghị xử lý trách nhiệm hàng nghìn tập thể, cá nhân; đôn đốc thu hồi tài sản bị thất thoát, sai phạm được phát hiện qua thanh tra đạt 64% về tiền, 80,6% về đất. Riêng thu hồi tài sản trong các vụ việc liên quan đến tham nhũng phát hiện qua hoạt động thanh tra đạt 68,5%, tăng 18,3% so với năm 2013.

Cần thúc đẩy liêm chính trong kinh doanh

Phát biểu tại Đối thoại, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, tham nhũng là vấn đề, vấn nạn của toàn cầu. Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã rất quyết liệt trong đấu tranh PCTN, nỗ lực chỉ đạo triển khai nhiều giải pháp có tính đột phá. Tuy nhiên, thực tiễn đấu tranh PCTN đã cho thấy, đầu tư xây dựng, đất đai… vẫn là những lĩnh vực “nóng bỏng”, tiềm ẩn nhiều nguy cơ tham nhũng. Vì thế, bên cạnh những nỗ lực, quyết tâm của Đảng và Nhà nước cùng các cơ quan chức năng, doanh nghiệp cũng phải “nói không với tham nhũng”.

 

Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, thời gian qua Đảng và Nhà nước đã rất quyết tâm trong PCTN, nhưng thực tiễn vẫn chưa chuyển biến nhanh như kỳ vọng, mặc dù cũng đã có những tín hiệu tích cực. Theo một khảo sát mới đây của VCCI, hơn 50% doanh nghiệp phải chi trả những chi phí không chính thức trong kinh doanh. Vì vậy, ông Vũ Tiến Lộc cho rằng, để PCTN hiệu quả thì cần phải thúc đẩy liêm chính trong hoạt động kinh doanh. Doanh nghiệp cần tăng cường công khai, minh bạch các hoạt động kinh doanh. Còn phía cơ quan chức năng cần chỉ đạo và thực hiện các biện pháp để giảm thiểu nguy cơ tham nhũng thông qua việc cắt giảm, minh bạch thủ tục hành chính, đẩy mạnh áp dụng công nghệ thông tin trong cung cấp dịch vụ công; đồng thời nâng cao hình phạt đối với những hành vi tham nhũng.

Bài và ảnh: Bích Thảo    

 

ngocthanh