Trả lại mục đích hoạt động, giá trị thực của hợp tác xã

Ngày 9/11, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) đã tổ chức buổi Tọa đàm với cơ quan báo chí về dự thảo Luật Hợp tác xã (sửa đổi). Luật HTX (sửa đổi) đã được Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XII và Kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XIII.

Ngày 9/11, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) đã tổ chức buổi Tọa đàm với cơ quan báo chí về dự thảo Luật Hợp tác xã (sửa đổi). Luật HTX (sửa đổi) đã được Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XII và Kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XIII. Ngày 25/10 vừa qua, các đại biểu Quốc hội tiếp tục cho ý kiến và dự kiến sẽ biểu quyết thông qua Luật này vào ngày 22/11 tới đây.

IMG

                                                                                                  Ảnh: Lê Tiên

Theo TS. Nguyễn Minh Tú - Vụ trưởng Vụ HTX thuộc Bộ KH&ĐT, HTX và các loại hình doanh nghiệp đều là các tổ chức kinh tế có tư cách pháp nhân (trừ doanh nghiệp tư nhân). Hai loại hình tổ chức này có đặc điểm giống nhau như: được thành lập hợp pháp; có điều lệ, có cơ cấu tổ chức; có tài sản và tự chịu trách nhiệm dân sự bằng tài sản. Do đó, HTX cũng phải được quản trị như doanh nghiệp nhằm tiến hành hoạt động kinh doanh của mình có hiệu quả. Dự thảo Luật đã quy định đầy đủ đặc điểm riêng của HTX và đặc điểm chung của tổ chức kinh tế, trong đó nhiều nội dung về quyền, nghĩa vụ, cơ cấu tổ chức của HTX giống với doanh nghiệp; hoàn toàn đầy đủ cho HTX hoạt động hiệu quả. 

 

Có ý kiến đề nghị HTX được cung cấp sản phẩm, dịch vụ rộng rãi ra thị trường. Về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Đặng Huy Đông cho rằng: Để đáp ứng nhu cầu chung về cung ứng dịch vụ đầu vào, tiêu thụ sản phẩm đầu ra hoặc tạo việc làm cho thành viên, HTX được toàn quyền chủ động quan hệ với thị trường để tiến hành các hoạt động sản xuất, kinh doanh. Thứ trưởng Đặng Huy Đông nhấn mạnh, khác với mô hình HTX kiểu cũ, HTX kiểu mới trước hết tập trung chủ yếu cung ứng dịch vụ đầu vào, đầu ra hoặc tạo việc làm cho thành viên (trong khi từng hộ thành viên vẫn tự chủ hoạt động sản xuất, kinh doanh của hộ mình). Dự thảo Luật được thiết kế theo hướng HTX tập trung cung ứng dịch vụ, tạo việc làm cho thành viên, sau đó HTX có quyền tạo việc làm, cung ứng dịch vụ ra thị trường. 

IMG

HTX phải là nguồn lợi tập thể, phục vụ cho lợi ích tập thể             Ảnh: Nhã Chi

HTX có những đặc điểm riêng, khác với doanh nghiệp về bản chất và mục đích hoạt động. Theo đó, hoạt động của HTX tác động trực tiếp vào hoạt động kinh tế của các thành viên. Quan hệ kinh tế giữa HTX với thành viên là giao dịch nội bộ, không vì mục tiêu lợi nhuận. Mục đích hoạt động của doanh nghiệp và cổ đông doanh nghiệp là lợi nhuận; hoạt động của doanh nghiệp thông thường không tác động đến hoạt động kinh tế của các cổ đông, mà chỉ tác động tới vốn góp nhằm mục tiêu thu lợi nhuận cho mỗi cổ đông.

 

Có ý kiến cho rằng HTX là bình đẳng với doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế thì tại sao lại phải có chính sách hỗ trợ, ưu đãi dành riêng cho HTX? Cũng có ý kiến đề nghị cần quy định cụ thể chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Nhà nước đối với HTX, nhất là ưu đãi thuế đối với phần thu nhập phát sinh từ giao dịch HTX với thành viên của HTX nông nghiệp và phần thu nhập được đưa vào quỹ đầu tư phát triển hình thành tài sản không chia của HTX. Theo ông Đinh Xuân Niêm - chuyên gia về HTX, với việc quy định rõ bản chất tổ chức HTX thì đối tượng tham gia HTX phần đông là những người yếu thế, nhất là nông dân có nhu cầu chung hợp tác với nhau để cạnh tranh được trên thị trường. Do vậy, ngoài việc được hưởng các chính sách áp dụng chung cho các thành phần kinh tế, dự thảo Luật quy định chính sách hỗ trợ, ưu đãi HTX cao hơn so với doanh nghiệp và so với Luật HTX năm 2003. Còn ông Dương Đăng Huệ - Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự và kinh tế thuộc Bộ Tư pháp cho rằng, để bảo đảm tính thống nhất trong các văn bản pháp luật khi ban hành, việc quy định cụ thể mức ưu đãi thuế nên thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế, không quy định tỷ lệ miễn, giảm thuế trong Luật này. Đồng thời, để chính sách hỗ trợ, ưu đãi phù hợp với lĩnh vực, địa bàn, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ của đất nước và trình độ phát triển của HTX, nên giao Chính phủ quy định chi tiết chính sách hỗ trợ, ưu đãi.

 

Các chuyên gia về HTX cho rằng, một số doanh nghiệp đã đội lốt HTX, gọi là HTX trá hình với mục đích lợi dụng chính sách ưu đãi, không đóng góp đúng, đủ tiền thuê đất, gây thiệt hại cho Nhà nước. (HTX được giảm 50% tiền thuê đất). Theo thống kê sơ bộ, Nhà nước thất thu đối với các trường hợp này khoảng 180 tỷ đồng mỗi năm. Do vậy, HTX phải là nguồn lợi tập thể, phục vụ cho lợi ích tập thể, phục vụ thỏa mãn yêu cầu của xã viên. Nếu không thỏa mãn các tiêu chí này thì không thể là HTX. Luật HTX (sửa đổi) cần trả lại mục đích, giá trị thực của HTX.

Nguyễn Quang

 

ngocthanh