Tìm giải pháp tăng cường thu hút FDI vào giáo dục - đào tạo

Với hơn 825 triệu USD, kết quả thu hút vốn FDI vào ngành giáo dục - đào tạo những năm qua được đánh giá đã có bước chuyển tích cực, tuy nhiên, theo Cục Đầu tư nước ngoài thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, kết quả này vẫn chưa được như kỳ vọng.

Với hơn 825 triệu USD, kết quả thu hút vốn FDI vào ngành giáo dục - đào tạo những năm qua được đánh giá đã có bước chuyển tích cực, tuy nhiên, theo Cục Đầu tư nước ngoài thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, kết quả này vẫn chưa được như kỳ vọng.

 

Dự án chủ yếu tập trung tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng

Theo thống kê của Cục Đầu tư nước ngoài, tính đến ngày 15/12/2014, Việt Nam có 204 dự án FDI còn hiệu lực đầu tư vào ngành giáo dục - đào tạo, với tổng số vốn đăng ký đạt 825,5 triệu USD.

IMG

Ngành giáo dục - đào tạo Việt Nam đã nhanh chóng tiếp cận được nền giáo dục quốc tế, với phương pháp  giảng dạy, nghiên cứu, học tập tiên tiến

 Ảnh: Nhã Chi

Các dự án chủ yếu tập trung tại 3 thành phố lớn Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Cụ thể, Hà Nội có 70 dự án với 328,25 triệu USD vốn đăng ký (chiếm 39,8% về tổng vốn đầu tư vào Ngành). TP.HCM có 97 dự án, với tổng vốn đầu tư xấp xỉ 263 triệu USD (chiếm 31,9%). Đà Nẵng thu hút được 8 dự án, với 157,9 triệu USD. Tính riêng các dự án FDI trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo tại 3 thành phố này đã chiếm tới 90,8% tổng vốn đăng ký toàn Ngành. 

 

Theo đánh giá của Cục Đầu tư nước ngoài, việc phân bố không đồng đều các dự án FDI vào giáo dục - đào tạo đã gây ra tình trạng chi phí xây dựng dự án cao, do các thành phố lớn có mật độ dân số lớn, giá tiền thuê đất cao. Bên cạnh đó, việc các trung tâm đào tạo của cả ở trong và ngoài nước xuất hiện ngày càng nhiều tại các thành phố này sẽ dẫn tới nguy cơ nhu cầu thị trường bị bão hòa. Trong khi đó, ở vùng nông thôn, dù có lực lượng lao động dồi dào, với nhu cầu lớn về giáo dục, thì số dự án đăng ký cấp Giấy chứng nhận đầu tư lại quá ít.

 

Theo thống kê, trong các dự án FDI về giáo dục - đào tạo, số lượng dự án thành lập các trung tâm đào tạo ngắn hạn có số lượng lớn nhất, tiếp đó là đến các cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục mầm non. Cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các cơ sở khác chiếm số lượng không đáng kể.

 

Nhận định về những mặt tích cực mà đầu tư nước ngoài vào giáo dục - đào tạo mang lại, Cục Đầu tư nước ngoài cho rằng, khi đón làn sóng FDI vào giáo dục cũng có nghĩa là nền giáo dục trong nước phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt. Tuy nhiên, chính sự cạnh tranh này buộc nền giáo dục trong nước sẽ phải có những thay đổi nhất định để không bị tụt hậu. Đó là chưa kể để có thể tự tin trong cạnh tranh với các đối tác nước ngoài, thì một trong những yêu cầu bắt buộc là phải quốc tế hóa đội ngũ giáo viên giảng dạy, gia tăng đội ngũ nguồn nhân lực từ nước ngoài vào giảng dạy và quản lý. Đây là cơ hội giúp chất lượng giảng dạy của Việt Nam sẽ tăng cao.

 

Cũng theo Cục Đầu tư nước ngoài, mặc dù chưa có nhiều dự án đầu tư, nhưng các cơ sở đào tạo có vốn FDI trong thời gian qua đã phát huy hiệu quả rất đáng kể. Phần lớn các dự án là của các nhà đầu tư đến từ Hoa Kỳ, Anh, Australia... là những nước có nền giáo dục chất lượng hàng đầu thế giới. Nhờ vậy, ngành giáo dục - đào tạo Việt Nam đã nhanh chóng tiếp cận được nền giáo dục quốc tế, với phương pháp giảng dạy, nghiên cứu, học tập... tiên tiến, tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên Việt Nam được theo học các chương trình chất lượng quốc tế.

 

Tuy nhiên, theo Cục Đầu tư nước ngoài, bên cạnh những mặt tích cực, thu hút FDI vào giáo dục - đào tạo nước ta vẫn chưa được như kỳ vọng. Nhìn chung, số lượng dự án và số vốn FDI vào Ngành vẫn còn khá khiêm tốn so với các ngành khác, chỉ chiếm 1,17% số lượng dự án và 0,33% tổng số vốn FDI đầu tư vào Việt Nam. Quy mô trung bình trên một dự án còn quá thấp, khoảng hơn 4 triệu USD/dự án, so với mặt bằng chung của một dự án FDI tại Việt Nam là 14,3 triệu USD.  

 

Cần hỗ trợ nhà đầu tư tìm kiếm địa điểm xây dựng dự án

Để nâng cao hiệu quả thu hút FDI vào lĩnh vực giáo dục - đào tạo, Cục Đầu tư nước ngoài cho rằng, thời gian tới, các cơ quan quản lý cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện các văn bản pháp quy về công tác xúc tiến đầu tư, đặc biệt xúc tiến đầu tư vào ngành giáo dục, nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho hoạt động quản lý nhà nước, cơ chế phối hợp, cũng như tổ chức thực hiện các hoạt động xúc tiến đầu tư ở cả trong và ngoài nước. 

 

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cần có nghiên cứu và chuẩn bị thật tốt các thông tin về dự án kêu gọi đầu tư, cũng như thông tin về khả năng đầu tư của các đối tác để có sự vận động thích hợp, đặc biệt là việc theo sát, tổ chức hướng dẫn, hỗ trợ nhà đầu tư ngay từ khi họ có ý định đầu tư tại Việt Nam. Để làm được điều này, việc cần thiết hiện nay là rà soát, hoàn thiện mô hình cơ quan xúc tiến đầu tư hiện tại ở các địa phương để cơ quan này hoạt động có hiệu quả hơn.

 

Một vấn đề nữa cần được quan tâm trong thu hút FDI vào giáo dục - đào tạo, theo các chuyên gia là phải hỗ trợ nhà đầu tư trong việc tìm kiếm địa điểm. Đặc thù của cơ sở giáo dục - đào tạo chất lượng quốc tế là yêu cầu có diện tích tương đối lớn để xây dựng giảng đường, phòng học, thư viện, khu nghiên cứu, thí nghiệm..., ngoài ra, địa điểm cũng phải thuận lợi cho việc thu hút học sinh, sinh viên đến học. Cho đến nay, rất ít cơ sở giáo dục đào tạo được cấp Giấy chứng nhận đầu tư đáp ứng được các yêu cầu này, mà chủ yếu là các cơ sở quy mô nhỏ, hầu hết thuê địa điểm để cải tạo lại thành các phòng học. Vì vậy, cùng với những ưu đãi về giá thuê địa điểm để giảm một phần chi phí xây dựng dự án, các chuyên gia cho rằng, các địa phương cần phải quy hoạch địa điểm cụ thể để phù hợp với những đặc điểm riêng của các dự án đầu tư vào giáo dục - đào tao; đồng thời, phải tích cực hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài nghiên cứu, tìm hiểu, khảo sát địa điểm xây dựng dự án.

Quang Minh

 

 

ngocthanh