Tìm giải pháp tài chính để đầu tư cho tăng trưởng xanh

Tăng trưởng xanh là một mô hình mới của tăng trưởng kinh tế tại các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi. Theo ông Joosueb Lee, Giám đốc Chương trình cấp cao Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI)...

Tăng trưởng xanh là một mô hình mới của tăng trưởng kinh tế tại các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi. Theo ông Joosueb Lee, Giám đốc Chương trình cấp cao Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI), mô hình tăng trưởng xanh đồng thời hướng đến các khía cạnh hiệu quả kinh tế như giảm nghèo, tạo cơ hội việc làm, hòa nhập xã hội, bền vững môi trường, giảm khí thải nhà kính, cải thiện hiệu quả các dịch vụ hệ thống sinh thái và an toàn tiếp cận năng lượng sạch. Tăng trưởng xanh hướng đến các giá trị cốt lõi của nguồn tài nguyên được bảo tồn và chất lượng cuộc sống của con người.

IMG

Ảnh minh họa: LTT

Theo Viện Năng lượng Việt Nam, đến năm 2025, nhu cầu năng lượng của Việt Nam sẽ vào khoảng 180 MTOE (tương đương 180 triệu tấn dầu), trong khi nguồn cung chỉ đáp ứng 110 MTOE. Dự báo, mỗi năm Việt Nam sẽ thiếu khoảng 2% tổng nhu cầu năng lượng. Trong 10 năm nữa, ước tính nhu cầu tiêu thụ điện của Việt Nam sẽ tăng khoảng 15-20%/năm. Nhiều chuyên gia có chung nhận định, nếu không có những giải pháp đột phá thì dự báo đến năm 2020, Việt Nam sẽ phải nhập khẩu năng lượng. 

 

Hiện nay Việt Nam đang có 765 đô thị các loại và theo Quyết định số 445/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt điều chỉnh định hướng Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống đô thị Việt Nam đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2050, thì đến năm 2025 Việt Nam sẽ có khoảng 1.000 đô thị, số dân sống ở đô thị chiếm khoảng 50% dân số quốc gia. Số lượng các đô thị cùng dân số ngày một tăng cao, nhu cầu tiêu dùng theo đó cũng tăng theo. Nếu chúng ta không xây dựng được một mô hình phát triển đô thị hợp lý thì chúng ta sẽ phải đối phó với rất nhiều vấn đề nan giải của bài toán đô thị. Ông Nguyễn Dư Minh, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin, Hợp tác quốc tế và Tư vấn phát triển đô thị cho rằng, mô hình phát triển kinh tế xanh, đô thị xanh sẽ là mô hình duy nhất trong tương lai. Trong bối cảnh đó, chúng ta cần tính đến nguồn tài chính để đầu tư cho nền kinh tế xanh.

 

PGS. TS. Nguyễn Thế Chinh, Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết, thể chế tài chính huy động cho tăng trưởng xanh trên thế giới cũng như tại Việt Nam đang trong quá trình nghiên cứu, chưa có nhiều bài học kinh nghiệm. Tuy nhiên, trong nội dung tăng trưởng xanh, một yếu tố quan trọng nhất mà Việt Nam cần hướng tới, đó là cần gắn bó chặt chẽ với biến đổi khí hậu. Để giải quyết vấn đề này, chúng ta cần có các công cụ mới, kết cấu hạ tầng mới, cách tư duy mới và phương thức hợp tác mới.

 

Như vậy, tài chính cho tăng trưởng xanh cơ bản có hai nguồn, đó là từ ngân sách nhà nước và thị trường vốn. Tiếp theo là cần có một cơ chế, chính sách hợp lý có sự tham khảo kinh nghiệm quốc tế. Trước hết, chúng ta cần làm rõ thế nào là “tiêu chí tăng trưởng xanh” cho các ngành và các lĩnh vực để ưu tiên huy động nguồn lực tài chính đầu tư. Nói một cách cụ thể, Việt Nam cần có một khung thể chế tăng trưởng xanh đến năm 2020 để làm cơ sở cơ cấu lại ngành kinh tế theo hướng xây dựng một nền kinh tế xanh.

 

Xu hướng đầu tư tài chính hiện nay sẽ có sự gia tăng của xã hội và giảm ngân sách nhà nước, chính vì vậy các chính sách đầu tư tài chính nên hướng vào xã hội, các thành phần kinh tế tư nhân, trong dân và nước ngoài sẽ phù hợp và hiệu quả hơn với xu thế phát triển theo hướng xanh hóa nền kinh tế. Việt Nam cần sớm có những nghiên cứu xây dựng và phát triển được một thị trường vốn cho phát triển xanh để tạo “lực hấp dẫn” thu hút nguồn vốn đầu tư từ bên ngoài; cần xây dựng và hoàn thiện thể chế tài chính song phương, đa phương để thu hút đầu tư.

 

Cuối cùng, theo khuyến nghị của các chuyên gia kinh tế, chúng ta phải xem xét lại quá trình phân cấp nguồn vốn tài chính từ Trung ương và địa phương đầu tư cho tăng trưởng xanh để tránh lãng phí ngân sách và phải có sự chọn lọc rõ ràng trong phân bổ vốn đầu tư theo hướng phát huy nội lực và thế mạnh tài chính của địa phương để đầu tư. Muốn vậy, cần có sự cân đối tỷ lệ đóng góp giữa Trung ương và địa phương vào tăng trưởng xanh; có cơ chế khuyến khích và hình thức khen thưởng đối với những địa phương biết vận dụng các mô hình thu hút đầu tư hiệu quả và thực hiện đầu tư tài chính tốt cho tăng trưởng xanh…

Minh Tú

ngocthanh