Tìm cách tiếp cận tạo Bộ chỉ số và phương pháp đánh giá năng lực cạnh tranh quốc gia

Ngày 4/9, tại Hà Nội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tổ chức Hội thảo tham vấn Đề án xây dựng Bộ chỉ số và phương pháp đánh giá năng lực cạnh tranh (NLCT) quốc gia.

Ngày 4/9, tại Hà Nội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tổ chức Hội thảo tham vấn Đề án xây dựng Bộ chỉ số và phương pháp đánh giá năng lực cạnh tranh (NLCT) quốc gia. Hội thảo nhằm mục đích lấy ý kiến của các chuyên gia về cách tiếp cận trong việc xây dựng một bộ chỉ số đồng nhất cho NLCT của Việt Nam.

 

Tại Hội thảo, TS. Nguyễn Đình Cung - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (thuộc Bộ KH&ĐT) đã trình bày nội dung dự thảo của Đề án xây dựng Bộ chỉ số và phương pháp đánh giá NLCT quốc gia. Theo TS. Nguyễn Đình Cung, nên tiếp cận một cách thực tiễn trong phương pháp đánh giá NLCT. Ở phương án 1: Dựa trên khung đánh giá NLCT theo cách tiếp cận của Diễn đàn Kinh tế thế giới, báo cáo chuyên sâu về NLCT tập trung phân tích sâu thực trạng các nhân tố (được thể hiện cụ thể qua các chỉ số) thuộc nhóm các yếu tố nâng cao hiệu quả, vì đây là nhóm yếu tố Việt Nam cần hướng tới để vị thế NLCT được xếp trong nhóm quốc gia phát triển giai đoạn 2. Đồng thời, các chỉ số này của Việt Nam cần được so sánh với các quốc gia khác nhằm xác định tương quan NLCT và khoảng cách về NLCT của Việt Nam so với các quốc gia đó. Việc xác định khoảng cách NLCT của Việt Nam so với các quốc gia có chỉ số tốt nhất là hữu ích để đưa ra các giải pháp nâng cao các chỉ số NLCT Việt Nam. Trên cơ sở đó, báo cáo chuyên sâu sẽ kiến nghị chính sách nhằm cải thiện các chỉ số thuộc nhóm các yếu tố nâng cao hiệu quả nhằm nâng vị thế của Việt Nam lên nhóm quốc gia phát triển giai đoạn 2 - giai đoạn phát triển mà động lực là hiệu quả.

 

Theo phương án 1, có 6 nhóm yếu tố được tập trung phân tích sâu trong Báo cáo chuyên sâu về NLCT, bao gồm: đào tạo và giáo dục bậc cao; hiệu quả thị trường hàng hóa; hiệu quả thị trường lao động; sự phát triển của thị trường tài chính; mức độ sẵn sàng về công nghệ; quy mô thị trường.  

 

Ở phương án 2: Báo cáo chuyên sâu về NLCT thực hiện dựa trên khung đánh giá NLCT theo cách tiếp cận của Diễn đàn Kinh tế thế giới. Việc thiết kế Bộ chỉ số, thông tin và dữ liệu về các chỉ số được thực hiện trên cơ sở điều tra, khảo sát ý kiến từ các Bộ, ngành, doanh nghiệp và các chuyên gia; xác định 20 vấn đề (chỉ số) quan trọng nhất cần được cải thiện.

 

TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng, trong hai phương án, phương án 1 có thể là lựa chọn phù hợp với Việt Nam hiện nay, vì theo cách tiếp cận này sẽ cho thấy được bức tranh toàn cảnh về NLCT quốc gia, song tập trung và có trọng tâm hơn vào các yếu tố có tầm quan trọng nhất với giai đoạn phát triển của Việt Nam. Phương án này cũng được nhiều quốc gia trên thế giới lựa chọn khi đánh giá NLCT. Theo đó, báo cáo chuyên sâu về NLCT là sự kết hợp giữa phân tích thực trạng với các khuyến nghị hành động cụ thể, có thứ tự ưu tiên và có thể thực hiện được hàng năm.

 

Tại Hội thảo, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, không nên theo hết những chỉ số của Diễn đàn Kinh tế thế giới quy định, bởi có quá nhiều chỉ số. Theo bà Phạm Chi Lan, không thể đưa  ra Bộ chỉ số riêng, mà phải theo quy chuẩn chung. Nên lấy một bộ chỉ số của quốc tế làm căn bản để bổ sung thêm theo đánh giá và cách tính của Việt Nam.

Ngô Trần

trungnam