Thúc đẩy phát triển doanh nghiệp xã hội

Doanh nghiệp xã hội (DNXH) là một khái niệm khá mới mẻ. Việc xác định rõ vai trò và đóng góp của loại hình doanh nghiệp này là cần thiết để từ đó xây dựng khung khổ pháp lý cũng như hoạch định những chính sách hỗ trợ phù hợp, thúc đẩy sự phát triển loại hình DN này.

Doanh nghiệp xã hội (DNXH) là một khái niệm khá mới mẻ. Việc xác định rõ vai trò và đóng góp của loại hình doanh nghiệp này là cần thiết để từ đó xây dựng khung khổ pháp lý cũng như hoạch định những chính sách hỗ trợ phù hợp, thúc đẩy sự phát triển loại hình DN này.

 

Phóng viên Báo Đấu thầu đã phỏng vấn bà Phạm Kiều Oanh – Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sáng kiến phục vụ cộng đồng (CSIP), một trong những người đã có nhiều đóng góp trong hoạt động hỗ trợ DNXH phát triển thời gian qua.

 

PV: Xin bà cho biết tình hình phát triển của DNXH ở Việt Nam thời gian qua?

 

IMG

Bà Phạm Kiều Oanh

Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sáng kiến phục vụ cộng đồng

Bà Phạm Kiều Oanh:  Có thể nói, mô hình DNXH ở Việt Nam đang phát triển và ngày càng khẳng định vai trò của mình, công chúng và thị trường bắt đầu chấp nhận, bởi họ đã tạo ra được những giá trị thực. Trong số 40 DNXH mà CSIP hỗ trợ thời gian qua, có tới 90 - 95% doanh nghiệp đang tồn tại và phát triển, trong khi nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa phải đóng cửa. 

 

Các DNXH tồn tại được, đặc biệt là trong giai đoạn khó khăn hiện nay là do họ có năng lực thực sự, tự chủ về tài chính, không phụ thuộc quá nhiều vào sự hỗ trợ bên ngoài. Vốn đầu tư của một DNXH thông thường rất nhỏ, ít hơn doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhưng khả năng tạo việc làm tốt hơn, lợi nhuận cạnh tranh hơn. Bởi vì DNXH có khả năng huy động sự tham gia rộng rãi của nhiều đối tượng như Nhà nước, chính quyền, nhà tài trợ, cộng đồng…, cho nên về khía cạnh nào đó, DNXH có ưu thế nhất định trên thị trường. 

 

PV: Hiện vẫn còn nhiều tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xã hội băn khoăn là liệu mình có thuộc vào nhóm DNXH hay không, ý kiến của bà về vấn đề này thế nào?

 

Bà Phạm Kiều Oanh: Trong giai đoạn đầu phát triển DNXH, nhiều tổ chức, doanh nghiệp hoạt động có bản chất như DNXH, nhưng họ chưa biết, chưa tự nhận mình là DNXH. Bởi vì đây là loại hình doanh nghiệp khá mới mẻ, hiện chưa có văn bản pháp lý nào chính thức công nhận, thông lệ của cộng đồng vẫn chưa thừa nhận. Do đó, cần phải làm cho những doanh nghiệp này hiểu họ là ai, từ đó xác định thị trường, khách hàng, đối tác, cổ đông và những người liên quan như thế nào; cách thức đo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, có gì khác so với những doanh nghiệp thông thường… Từ đó, họ có thể nhận thức và định vị rõ hơn vị trí của mình trong cộng đồng doanh nghiệp để hoạt động hiệu quả hơn. 

 

Một khi DNXH xác định được vai trò của mình thì sẽ dễ dàng thu hút sự đầu tư và hỗ trợ từ các bên có liên quan như Nhà nước, chính quyền, các nhà tài trợ, đối tác, khách hàng, cũng như sự ghi nhận của cộng đồng xã hội. Để xây dựng và phát triển DNXH, trách nhiệm không chỉ riêng bản thân doanh nghiệp mà cần sự tập hợp, chung tay của Nhà nước, chính quyền và cả cộng đồng, trong đó báo chí, truyền thông đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về DNXH. 

 

PV: Theo bà, làm thế nào để DNXH cân bằng giữa mục tiêu lợi nhuận và mục tiêu xã hội?

 

Bà Phạm Kiều Oanh:  Thiên về lợi nhuận hay thiên về giải quyết các vấn đề xã hội là tùy thuộc vào động cơ ban đầu của tổ chức, doanh nghiệp đặt ra. Nhưng khác với doanh nghiệp thông thường, DNXH phải nhìn thấy được, làm rõ ngay từ đầu và theo đuổi đến cùng mục tiêu giá trị xã hội phải đạt được. Để phát triển, DNXH đó phải tạo ra giá trị kinh tế để có thể tái đầu tư, nuôi dưỡng và phát triển bền vững giá trị xã hội đó. Giá trị xã hội phải là mục tiêu xuyên suốt, tối cao, còn giá trị kinh tế chỉ là điều kiện, phương tiện để thực hiện giá trị xã hội đã đặt ra từ trước.

 

Minh bạch tài chính là yêu cầu bắt buộc của DNXH, bởi đây không phải là tổ chức thiện nguyện, mà là một doanh nghiệp với sự tham gia của nhiều bên có liên quan, dưới sự chứng kiến và giám sát của cộng đồng. Đây cũng chính là mối quan tâm của các nhà tài trợ, các tổ chức tài chính trong nước và quốc tế về việc sử dụng hiệu quả các nguồn vốn trong DNXH.

 

PV: Xin cảm ơn bà!

Bích Thủy (thực hiện)

 

trungnam