Tăng tính phản biện xã hội đối với dự án PPP

Thường xuyên tổ chức đối thoại với người dân, các đối tác, tổ chức xã hội để phổ biến dự kiến chính sách về đối tác công - tư (PPP), thông tin đầy đủ về kế hoạch đầu tư các dự án PPP để lấy ý kiến phản biện, giải thích và rút kinh nghiệm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về PPP...

Thường xuyên tổ chức đối thoại với người dân, các đối tác, tổ chức xã hội để phổ biến dự kiến chính sách về đối tác công - tư (PPP), thông tin đầy đủ về kế hoạch đầu tư các dự án PPP để lấy ý kiến phản biện, giải thích và rút kinh nghiệm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về PPP là cách làm hiệu quả, giúp các dự án PPP ở Canada triển khai thực hiện thành công và nhận được sự đồng thuận cao.

IMG

Ảnh: Lê Tiên

Tranh thủ sự ủng hộ của người dân

 

Nhằm kết hợp sức mạnh của cả hai khu vực công và tư, sử dụng tối đa tính hiệu quả và sáng tạo của khu vực tư, Chính phủ Canada đã chủ trương thành lập Hội đồng PPP để triển khai các dự án PPP tại Canada. Đến nay, Hội đồng PPP Canada hoạt động được 20 năm và hỗ trợ rất tốt trong việc triển khai các dự án PPP tại nước này. 

 

Hội đồng này thường xuyên tổ chức các hội thảo để chính quyền các cấp tại Canada phổ biến cơ chế, chính sách về PPP cũng như các dự án cần kêu gọi PPP tới người dân. Đồng thời, hàng năm Hội đồng PPP Canada còn tổ chức Hội nghị để lấy ý kiến nhân dân, tranh thủ sự ủng hộ của người dân đối với các dự án PPP, vì thế tỷ lệ người dân ủng hộ tăng nhanh, năm 2012 đạt 75%. Bên cạnh đó, Hội đồng PPP Canada còn định kỳ tổ chức những hội nghị quốc tế lớn về PPP, tạo điều kiện cho những cán bộ thực hiện các công việc liên quan đến mô hình này trên toàn thế giới trao đổi kinh nghiệm và năm 2013, Canada dự kiến sẽ mời phía Việt Nam tham dự.

IMG

Ảnh: Nhã Chi

Ông Mark Romoff, Giám đốc điều hành Hội đồng PPP Canada chia sẻ, để thực hiện thành công các dự án PPP, phải tạo được sự đồng thuận cao từ phía người dân và toàn xã hội, muốn vậy phải thường xuyên phổ biến các cơ chế, chính sách, chủ trương của Nhà nước về PPP, để người dân, nhà đầu tư chủ động đóng góp ý kiến, tạo tính phản biện của cộng đồng. Như vậy sẽ giảm thiểu được các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai dự án PPP. 

 

Theo ông Mark Romoff, cần phải nâng cao nhận thức của người dân đối với PPP bởi PPP là phương thức đầu tư dự án mà khu vực công đưa ra đầu bài, khu vực tư đề xuất và hợp tác với nhau thông qua hợp đồng chia sẻ rủi ro. Nhà nước phải khẳng định với người dân rằng, PPP không phải là công cụ tài trợ tài chính, không bán và cho tài sản, không phải là giao dịch bất động sản mà PPP chỉ là xây dựng kết cấu hạ tầng trên tiêu chí xác định trước và chuyển giao rủi ro để từ đó 2 bên triển khai thông qua hợp đồng. PPP không phải là tư nhân hóa vì khu vực công vẫn thực hiện quyền kiểm soát. Và điều quan trọng mà ông Mark Romoff nhấn mạnh là khi thực hiện theo PPP thì không được đắt hơn theo phương thức khác. Vì thế, khi làm theo PPP, phải tính hết chi phí cho toàn bộ vòng đời dự án khoảng 20 đến 30 năm và tính tất cả các chi phí khác, đặc biệt là chi phí duy tu, sửa chữa, bảo dưỡng, vận hành thường xuyên. Chúng ta thường chỉ quan tâm đến chi phí xây dựng, trong khi đó các chi phí khác của dự án PPP lại chiếm đến hơn 50% tổng chi phí dự án. 

Kinh nghiệm triển khai thành công PPP tại TP. Toronto

 

Thành phố Toronto (Canada) mở rộng hiện có 6 triệu người, dự kiến đến năm 2031 đạt 8,62 triệu người như dân số TP.HCM nhưng diện tích là 8.242 km2 (gấp 2,5 lần Hà Nội). Tổng lượng khách lưu thông dự kiến là 66,2 triệu khách (nội vùng và ngoại vùng). Trước sức ép về sự phát triển đòi hỏi chính quyền thành phố Toronto phải nghiên cứu các mô hình PPP để đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông tương xứng. 

 

Theo đó, Thành phố sẽ phải đầu tư thêm để đạt 444 km đường sắt nội đô với 62 nhà ga; 25 km tàu điện nhanh phục vụ Thế vận hội liên Mỹ với 62 nhà ga vào năm 2031. Tổng mức đầu tư cho hạ tầng giao thông thành phố Toronto trong 20 năm tới cần 54 tỷ đô la Canada. Hiện Chính quyền Thành phố đã có cam kết về tài chính cho các dự án của cả vùng là 16 tỷ đô la Canada trên tổng số nhu cầu cần đầu tư là 54 tỷ đô la Canada. Cụ thể, Thành phố sẽ cần phải đầu tư một số tiền lớn để xây dựng hệ thống xe buýt; giao thông nội vùng; xây dựng hệ thống tàu cao tốc; hệ thống xe buýt nhanh nối sân bay với trung tâm thành phố, trong đó xây dựng 52 km tàu điện nhẹ, mở rộng 8,6 km hệ thống tàu điện ngầm và 56 km xe buýt nhanh.

 

Để giải quyết bài toán vốn đang bị thiếu hụt cũng như huy động tối đa nguồn lực từ phía tư nhân đầu tư vào hạ tầng giao thông của thành phố Toronto, chính quyền Thành phố đã giao cho các cơ quan tham mưu nghiên cứu hệ thống pháp lý về phát triển kết cấu hạ tầng giao thông để tư vấn cho Chính phủ ban hành khung pháp lý về PPP. Trong đó, phía Thành phố đã tổ chức 12 cuộc họp giữa Chính phủ với các cơ quan quản lý nhà nước; đồng thời tổ chức nhiều cuộc đối thoại với dân, Phòng thương mại và công nghiệp, các đối tác, tổ chức xã hội để phổ biến dự kiến chính sách, kế hoạch đầu tư các dự án PPP với đầy đủ thông tin để từ đó nghe ý kiến phản biện, giải thích và rút kinh nghiệm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về PPP, kế hoạch thực hiện các dự án PPP. Với cách làm trên đã giúp cho các dự án PPP tại thành phố Toronto triển khai được thuận lợi và nhận được sự đồng thuận cao từ phía người dân và xã hội.

Bích Khánh - Tuấn Dũng

trungnam