Tái cơ cấu kinh tế cần nhiều thay đổi cơ bản và rộng lớn

Tại phiên họp lần thứ 8 của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội khóa XIII, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) đã báo cáo về việc triển khai tái cơ cấu trong một năm qua.

Tại phiên họp lần thứ 8 của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội khóa XIII, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) đã báo cáo về việc triển khai tái cơ cấu trong một năm qua.

IMG

Ảnh: TTXVN

Bộ KH&ĐT cho biết, trong hơn một năm qua, diễn biến kinh tế Việt Nam đã có cải thiện trên một số chỉ tiêu: lạm phát liên tục giảm, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định và từng bước được củng cố, kim ngạch xuất khẩu tăng cao, cán cân thương mại cải thiện, có thặng dư, cán cân thanh toán tổng thể cân đối vững chắc và dự trữ ngoại hối liên tục gia tăng… Tuy vậy, hàng loạt vấn đề trước mắt vẫn hết sức gay gắt như tồn kho, nợ xấu ngân hàng, mức cầu xã hội suy giảm… Vì vậy trong khi tái cơ cấu, Chính phủ vẫn tập trung giải quyết các vấn đề ngắn hạn trước mắt nói trên. 

 

Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Cao Viết Sinh cho biết, trong  năm qua, triển khai việc điều hành của Chính phủ, Bộ KH&ĐT đã thực hiện một số giải pháp về tái cơ cấu kinh tế, bao gồm: hỗ trợ doanh nghiệp, giải quyết hàng tồn kho, hỗ trợ thị trường. Các giải pháp tập trung tạm thời giảm chi phí tài chính cho một số nhóm doanh nghiệp (giãn hay hoãn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, giảm tiền thuê đất, giảm lãi suất…); bước đầu cơ cấu lại nguồn cung, chuyển đổi mục đích của hàng chục dự án nhà chung cư ở các thành phố lớn, tăng lượng cung và cầu về nhà ở xã hội và nhà ở phổ thông, hỗ trợ thị trường bất động sản; hướng dẫn cho vay hỗ trợ mua nhà ở, theo đó các ngân hàng thương mại nhà nước dành một lượng vốn để cho các đối tượng thu nhập thấp, cán bộ công chức, viên chức, lực lượng vũ trang vay để thuê, thuê mua nhà ở xã hội và thuê, mua nhà ở phổ thông. Đồng thời dự kiến dành từ 20.000 - 40.000 tỷ đồng thông qua tái cấp vốn với lãi suất hợp lý để hỗ trợ các ngân hàng thương mại thực hiện cho vay đối với các đối tượng trên.

 

Đối với tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN), Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt phương án tổng thể sắp xếp, đổi mới DNNN giai đoạn 2011 - 2015 của tất cả các Bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế và tổng công ty 91. Trong năm qua cả nước sắp xếp được 27 DNNN, trong đó cổ phần hóa 16 doanh nghiệp, sáp nhập 5 doanh nghiệp, bán 3 doanh nghiệp và chuyển thành công ty TNHH một thành viên 3 doanh nghiệp. Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án tái cơ cấu của 6/9 tập đoàn kinh tế và 8/10 tổng công ty 91; các Bộ quản lý ngành, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước đã phê duyệt đề án tái cơ cấu các doanh nghiệp thuộc thẩm quyền quản lý.

 

Bộ KH&ĐT cho biết, đối với tái cơ cấu đầu tư công, chủ yếu thực hiện theo Chỉ thị số 1792/CT-TTg ngày 15/10/2011 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước và trái phiếu chính phủ, tăng cường tự chủ và trách nhiệm giải trình của các Bộ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong lựa chọn, quyết định dự án đầu tư, phân bổ và sử dụng vốn đầu tư. Nhờ đó, đầu tư nhà nước đã được cắt giảm cả về số vốn và số dự án; phân bố vốn đầu tư tập trung hơn; khắc phục một bước tình trạng đầu tư phân tán, dàn trải…

 

Các luật được đề nghị sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới trong thời gian tới gồm: Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp; Luật Thuế giá trị gia tăng; Luật Ngân sách; Luật Đầu tư công, gồm cả đầu tư của nhà nước vào các doanh nghiệp; Luật Đầu tư, trong đó gồm cả hợp tác đối tác công - tư (PPP) huy động tư nhân tham gia đầu tư phát triển hạ tầng; Luật Đất đai; Luật Doanh nghiệp; Luật Phá sản doanh nghiệp; Luật Cạnh tranh.

Theo đại diện Bộ KH&ĐT, trong năm qua, thông qua thảo luận, tham vấn trong quá trình soạn thảo, chúng ta đã đạt được thống nhất về bản chất và nội dung của tái cơ cấu kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Từ đó về cơ bản, đạt được sự nhất trí về mục tiêu, nội dung và những định hướng cơ bản của tái cơ cấu kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Trong thời gian đó, Chính phủ chủ yếu nỗ lực soạn thảo các văn bản có liên quan, tạo khung khổ pháp lý để triển khai thực hiện tái cơ cấu kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Tuy vậy các giải pháp có hiệu lực và được triển khai trên thực tế thúc đẩy tái cơ cấu kinh tế nói chung và từng lĩnh vực ưu tiên nói riêng là chưa nhiều, chưa đáp ứng được mong đợi và kỳ vọng của xã hội.

 

Cũng theo đại diện Bộ KH&ĐT, nguyên nhân trên do tái cơ cấu kinh tế, nhất là tái cơ cấu DNNN và xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng là những vấn đề phức tạp, phải được thảo luận và chấp thuận ở nhiều cấp, nhiều cơ quan có thẩm quyền. Việc giải quyết các vấn đề phức tạp phải tiến hành thận trọng và từng bước.

 

Bộ KH&ĐT nhận định, do năng lực và nguồn lực có hạn, đồng thời xét tính cấp bách, quan trọng của các vấn đề và giải pháp tương ứng, trong năm 2013, Bộ KH&ĐT đã kiến nghị tập trung nguồn lực và năng lực thực hiện một số giải pháp như: Tập trung ban hành mới, bổ sung, sửa đổi một số văn bản; Chọn một số tập đoàn, tổng công ty thực hiện tái cơ cấu; Xác định cụ thể chính xác số nợ xấu theo chuẩn mực quốc tế phổ biến; Tái cơ cấu, phân bố lại sản xuất các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh. Đặc biệt tập trung soạn thảo ban hành mới, bổ sung, sửa đổi các luật, tạo lập hệ thống đòn bẩy khuyến khích hợp lý, ổn định và dài hạn, nhất là ưu đãi về thuế và các biện pháp khuyến khích đầu tư khác, thúc đẩy phân bố và sử dụng nguồn lực xã hội chủ yếu theo cơ chế thị trường thúc đẩy tái cơ cấu kinh tế. 

Ngô Trần

trungnam