Sẽ đấu thầu cạnh tranh các dự án PPP

Đó là một trong những định hướng quan trọng trong việc xây dựng Nghị định về đầu tư theo hình thức đối tác công – tư (PPP) dự kiến sẽ trình Chính phủ ban hành trong quý I/2014.

Đó là một trong những định hướng quan trọng trong việc xây dựng Nghị định về đầu tư theo hình thức đối tác công – tư (PPP) dự kiến sẽ trình Chính phủ ban hành trong quý I/2014.

IMG

Sớm hoàn thiện khung pháp lý về PPP là yêu cầu tất yếu để thu hút đầu tư tư nhân phát triển cơ sở hạ tầng tại Việt Nam


Hoàn thiện chính sách thu hút đầu tư vào hạ tầng

 

Báo cáo năng lực cạnh tranh toàn cầu năm 2011 của Diễn đàn Kinh tế thế giới cho thấy, Việt Nam được xếp hạng thứ 90/142 quốc gia về chất lượng cơ sở hạ tầng, trong khi đó, Malaysia xếp thứ 26, Thái Lan xếp thứ 42, Trung Quốc xếp thứ 44, Indonesia xếp thứ 76… Bên cạnh đó, theo cơ sở dữ liệu của Ngân hàng Thế giới thì sự tham gia của tư nhân vào cơ sở hạ tầng tại Việt Nam vẫn còn khiêm tốn, thấp hơn nhiều so với Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Philippine và Trung Quốc. 

 

Ước tính nhu cầu về vốn phát triển cơ sở hạ tầng hàng năm của Việt Nam là khoảng 40 tỷ USD, trong khi đó nguồn vốn khả dụng hiện tại hàng năm của Việt Nam chỉ khoảng 8 tỷ USD. Theo các chuyên gia, sự thiếu hụt nguồn vốn này đã tác động lên sự phát triển của xã hội và nền kinh tế, cản trở môi trường đầu tư trực tiếp nước ngoài và tốc độ tăng trưởng của Việt Nam.

 

Thực tế khách quan này đòi hỏi Việt Nam phải sớm hoàn thiện chính sách thu hút đầu tư, nhất là đầu tư tư nhân để phát triển kết cấu hạ tầng. Khung pháp lý hiện tại dành cho các dự án có sử dụng nguồn vốn tư nhân là Nghị định 108/2009/NĐ-CP về đầu tư theo hình thức hợp đồng BOT, BTO, BT (NĐ108) và Quyết định 71/2010/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Quy chế thí điểm PPP (QĐ71).

 

Theo tổng kết, từ sau khi NĐ108 được ban hành, đã có khoảng 300 dự án trong lĩnh vực này được triển khai nhưng chỉ có 10 dự án thu hút được vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, chủ yếu là lĩnh vực điện. Còn các dự án triển khai theo NĐ108 trong ngành giao thông thì chủ yếu sử dụng nguồn vốn đầu tư trong nước. 

 

Từ sau khi QĐ71 được ban hành, mặc dù được xem là ưu tiên nhưng chưa có dự án PPP nào được triển khai, tất cả các dự án đều trong giai đoạn chuẩn bị. Hiện nay, việc hoàn thiện một khung khổ pháp lý về PPP nhằm tăng tính khả thi và tính thống nhất trong chính sách thu hút đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng tại Việt Nam đang được Chính phủ, các Bộ ngành, các nhà tài trợ ủng hộ và quan tâm. Ban chỉ đạo về PPP đã được thành lập, do Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải làm Trưởng ban, thành viên là Lãnh đạo các Bộ, ngành. Tiếp đến là sự ra đời của Quỹ chuẩn bị dự án (PDF) và hiện nay, Quỹ bù đắp (VGF) nhằm tăng tính khả thi của dự án cũng đang được hình thành.

 

Định hướng xây dựng Nghị định về PPP

 

Mới đây, trong cuộc họp với Ban soạn thảo Nghị định về PPP, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh – Trưởng ban soạn thảo nhấn mạnh: “Ban soạn thảo phải đặt mình là nhà đầu tư để hiểu họ”. Theo đó, mục tiêu xây dựng Nghị định về PPP là phải thu hút đầu tư mạnh mẽ, đặc biệt là khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài. Ban soạn thảo Nghị định về PPP cũng xác định, lĩnh vực thực hiện PPP là những lĩnh vực thuộc nhiệm vụ mà Nhà nước có trách nhiệm cung cấp cho xã hội. Việc xây dựng Nghị định về PPP cũng nhằm khuyến khích nhà đầu tư tư nhân đề xuất và chuẩn bị dự án và khi có từ 2 nhà đầu tư trở lên quan tâm thì sẽ thực hiện đấu thầu cạnh tranh dự án PPP.

 

Bên cạnh đó, Nghị định về PPP cũng sẽ có quy định công khai hóa chính sách/khung giá để giảm thời gian đàm phán cho các dự án PPP. Tuy nhiên, Nghị định về PPP chỉ là khung hướng dẫn về nguyên tắc, bao gồm cả nguyên tắc thực hiện PPP cho ngành và sẽ có các hướng dẫn cụ thể căn cứ vào đặc thù từng ngành/lĩnh vực.

 

Một định hướng quan trọng khác khi xây dựng Nghị định về PPP là đẩy mạnh phân cấp, tạo tính linh hoạt và chủ động cho nhà đầu tư trong quá trình triển khai dự án PPP; đồng thời sẽ quy định rõ ràng và cụ thể về trách nhiệm của Nhà nước trong các dự án PPP; đảm bảo cam kết giữ ổn định môi trường đầu tư cho các dự án PPP; quy định rõ về giải quyết tranh chấp giữa Nhà nước và nhà đầu tư.

Bích Thảo

trungnam