Quyết tâm chặn đà suy giảm dòng vốn FDI

Thực tế quá trình gần 25 năm thi hành Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (nay là Luật Đầu tư) cho thấy, sau mỗi chu kỳ vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) suy giảm lại bắt đầu một giai đoạn phát triển mới.

Thực tế quá trình gần 25 năm thi hành Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (nay là Luật Đầu tư) cho thấy, sau mỗi chu kỳ vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) suy giảm lại bắt đầu một giai đoạn phát triển mới. 

IMG

Để tăng cường thu hút FDI, nên tính đến việc điều chỉnh các chính sách về ưu đãi đầu tư                                                                                              Ảnh: LTT

 

Với bối cảnh giải ngân vốn FDI khá ổn định song vốn đăng ký lại có xu hướng suy giảm trong những năm gần đây thì chống và rút ngắn thời gian suy giảm đang là bài toán cần lời giải từ các cơ quan quản lý.

 

Theo thống kê của Cục Đầu tư nước ngoài, trong 10 tháng của năm 2012, cả nước mới chỉ có 10,49 tỷ USD vốn FDI vào Việt Nam, bao gồm cả vốn cấp mới và tăng thêm, chỉ bằng 75,3% so với cùng kỳ 2011. Kết quả này nếu so với những năm gần đây có thể thấy rõ sự suy giảm. Năm 2008, thu hút vốn FDI đạt con số kỷ lục với 71,7 tỷ USD. Năm 2009 vốn FDI đăng ký giảm đến 2/3 khi chỉ còn 23 tỷ USD. Đà suy giảm tiếp tục khi năm 2011, kết  quả thu hút vốn FDI chỉ đạt 15,6 tỷ USD. Theo dự báo năm 2012, vốn FDI vào Việt Nam sẽ không thể giữ được kết quả như năm 2011.

 

Tại cuộc họp do Bộ KH&ĐT tổ chức mới đây với mục đích tìm những cách thức tối ưu nhất để chống suy giảm vốn FDI trong thời gian tới, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Đào Quang Thu cho rằng, kết quả thu hút vốn FDI 10 tháng của năm 2012 ngoài việc phản ánh xu thế suy giảm của dòng vốn này, đồng thời nó cũng đưa ra sự cảnh báo sớm về tính cấp bách của những giải pháp hữu hiệu cho hoạt động thu hút FDI trong thời gian tới. Lúc này việc đưa ra những giải pháp chống suy giảm vốn FDI là rất cần thiết và cấp bách.

 

Sự sụt giảm của dòng vốn FDI được lý giải bằng nhiều lý do, trong đó một nguyên nhân quan trọng chi phối đến kết quả thu hút vốn FDI những năm qua là bối cảnh khó khăn chung của nền kinh tế thế giới, các nhà đầu tư nước ngoài có xu hướng thu hẹp dòng vốn đầu tư sang các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, điều đáng nói ở đây chính là những nguyên nhân nội tại, được xem là những “vật cản” vốn FDI vào Việt Nam. Đó là những vấn đề liên quan đến cơ chế, chính sách ưu đãi đầu tư; hiệu quả của hoạt động xúc tiến đầu tư; thủ tục hành chính trong cấp phép đầu tư; việc tồn tại những dự án lớn, vốn ảo... Những vấn đề này, theo bà Nguyễn Minh Hiền, Tham tán đầu tư Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc, nếu không được giải quyết sớm sẽ ảnh hưởng đến lòng tin của các nhà đầu tư dành cho Việt Nam.

 

Chia sẻ quan điểm này, đại diện lãnh đạo Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh cho rằng, để chống suy giảm FDI việc làm cần thiết lúc này là tính đến việc điều chỉnh các chính sách về ưu đãi đầu tư, đây chính là điều mà nhà đầu tư quan tâm nhất. Ưu đãi đầu tư phải được xem là “miếng mồi” tăng tính hấp dẫn của các dự án kêu gọi đầu tư cũng như các dự án mà nhà đầu tư đề xuất mở rộng. Sau đó, cũng cần phải tính đến các chính sách hỗ trợ đầu tư như: tạo mặt bằng “sạch” hay nâng cấp cơ sở hạ tầng cho nơi có dự án.

 

Thứ trưởng Đào Quang Thu đánh giá, FDI sụt giảm trong bối cảnh vốn cho đầu tư phát triển, đặc biệt từ nguồn ngân sách nhà nước và trái phiếu chính phủ ngày một hạn hẹp là một thực tế đáng lo ngại. Việc làm quan trọng nhất của chúng ta lúc này là phải lấy lại lòng tin của các nhà đầu tư bằng chính những thay đổi từ cơ chế, chính sách và hoạt động quản lý. 

 

Với vai trò là cơ quan quản lý, những năm qua Bộ KH&ĐT đã đưa ra hàng loạt giải pháp nhằm tăng cường thu hút và nâng cao hiệu quả dòng vốn FDI. Đổi mới công tác xúc tiến đầu tư và hoạt động cấp phép; xây dựng cơ chế ưu đãi đầu tư phù hợp hơn, xem xét lại cơ chế phân cấp… được đánh giá là những giải pháp tích cực và được nhiều địa phương cũng như các nhà đầu tư nước ngoài ủng hộ và đánh giá cao.

 

Theo phân tích của các chuyên gia, suy giảm FDI có tính chu kỳ và hiện tại Việt Nam đang trong giai đoạn suy giảm thứ hai, tính từ năm 2009 đến nay, sau giai đoạn phát triển 2005 - 2008 với đỉnh cao trong thu hút và giải ngân vốn FDI của năm 2008. Câu hỏi đặt ra là giai đoạn suy giảm này sẽ còn kéo dài bao lâu. Theo nhận định của các chuyên gia, trong bối cảnh sự bất ổn của kinh tế thế giới được dự báo sẽ còn tiếp tục trong năm 2013 thì ảnh hưởng của nó đến kết quả thu hút vốn FDI vào Việt Nam là điều khó tránh. 

 

Tuy nhiên, theo Bộ KH&ĐT, cơ hội chặn đà suy giảm vốn FDI của Việt Nam cũng có rất nhiều điểm sáng khi quan hệ đối ngoại giữa Việt Nam với các đối tác lớn như Hoa Kỳ, Nhật Bản, EU đang được nâng cấp mạnh mẽ, mở đường cho các tập đoàn, công ty từ các đối tác này đầu tư vào Việt Nam. Dấu hiệu tích cực nhất phải kể đến là việc các doanh nghiệp Nhật Bản đang tăng cường đầu tư vào Việt Nam. Bên cạnh đó, các tập đoàn, công ty của Hàn Quốc, Hoa Kỳ và một số nước EU vẫn tiếp tục xác định Việt Nam là một điểm đầu tư hấp dẫn. Đồng thời các đối tác mới từ Trung Đông, Ấn Độ, ASEAN cũng đang tìm kiếm khả năng đầu tư tại Việt Nam, hứa hẹn mở đường cho vốn FDI vào nước ta trong những năm tới. 

Quang Minh

 

ngocthanh