Làm gì để vực dậy nền kinh tế?

Ổn định kinh tế vĩ mô đã được cải thiện, tuy nhiên rủi ro vẫn hiện hữu đối với nền kinh tế Việt Nam…Chính phủ cần một thông điệp kiên quyết và rõ ràng về ổn định kinh tế vĩ mô.

Ổn định kinh tế vĩ mô đã được cải thiện, tuy nhiên rủi ro vẫn hiện hữu đối với nền kinh tế Việt Nam… Chính phủ cần một thông điệp kiên quyết và rõ ràng về ổn định kinh tế vĩ mô. Chính sách ưu tiên tăng trưởng và ít ưu tiên cho ổn định vĩ mô dễ dẫn tới thiếu nhất quán về chính sách và cuối cùng, sẽ phải trả giá đắt để chỉnh sửa.

IMG

Đây là nhận định của TS. Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu năm 2013 diễn ra trong 2 ngày (26 - 27/9) tại TP. Huế. 

 

Với tiêu đề "Kinh tế Việt Nam 2013, triển vọng 2014: Nỗ lực đột phá chiến lược về kinh tế", Diễn đàn Kinh tế mùa thu 2013 thảo luận về nhiều vấn đề thời sự của kinh tế Việt Nam như các điểm nghẽn tăng trưởng, việc điều hành thị trường vàng, tái cơ cấu nền kinh tế, nhận định triển vọng kinh tế năm 2014... Từ các góc nhìn khác nhau, nhiều tham luận tại Diễn đàn đã đi vào tìm ra nguyên nhân của tình trạng trì trệ kinh tế, những giải pháp vực dậy nền kinh tế trong thời gian tới và triển khai hiệu quả các đột phá chiến lược đã vạch ra.

 

Kinh tế có cải thiện nhưng vẫn đang trong giai đoạn trì trệ

 

Theo TS. Trần Du Lịch, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, tính đến giữa tháng 9/2013, kinh tế Việt Nam đang có dấu hiệu phục hồi, các chỉ báo về kinh tế vĩ mô như tăng trưởng, lạm phát, tỷ giá, xuất - nhập khẩu có sự ổn định hơn so với các năm trước; thị trường tài chính, thị trường bất động sản tuy chưa khởi sắc, nhưng đang diễn biến theo chiều hướng tích cực hơn… Nếu xét trên mục tiêu tổng quát theo Nghị quyết của Quốc hội là “tăng cường ổn định kinh tế vĩ mô” thì kết quả của các tháng năm 2013 là tích cực. Tuy nhiên, kinh tế Việt Nam vẫn đang còn ở trong giai đoạn trì trệ, tăng trưởng dưới tiềm năng và vẫn đang còn phải đối diện với những khó khăn ngắn hạn. 

 

IMG

TS. Trần Du Lịch:

Năm 2014, nền kinh tế vẫn chưa thể ra khỏi giai đoạn trì trệ. Những khó khăn đặt ra trong năm 2013 vẫn tiếp tục kéo dài trong năm 2014. Nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng nhưng tốc độ chậm. Tuy nhiên, bức tranh chung của nền kinh tế năm 2014 vẫn sáng hơn 2 năm 2012 - 2013. Do đó, có thể dự báo trong năm 2014 tốc độ tăng GDP khoảng 5,5% và CPI tăng khoảng 7%. Nhiệm vụ của năm 2014 và 2015 là phải phục hồi niềm tin của thị trường thông qua các chính sách kinh tế trung - dài hạn và kết quả của quá trình tái cơ cấu 3 lĩnh vực ưu tiên.

TS. Trần Du Lịch phân tích, năm 2013 là năm thứ 6 và là giai đoạn bất ổn kinh tế vĩ mô kéo dài nhất, tính từ đầu thập niên 1990 đến nay. Nếu nhìn về hiện tượng kinh tế thì nền kinh tế nước ta từ quý II/2012 đang có sự phục hồi tốc độ tăng trưởng, dù rất chậm. Các chính sách tài khoá, tiền tệ và hỗ trợ thị trường của Chính phủ áp dụng trong năm 2012 là phù hợp với thực tiễn tình hình, phải đồng thời giải quyết 2 mục tiêu mâu thuẫn là vừa ưu tiên kiềm chế lạm phát, vừa kích thích phục hồi tăng trưởng. Tuy nhiên, bước vào năm 2013, nền kinh tế đang phải đối mặt với thử thách, do hệ quả để lại sau 6 năm bất ổn kinh tế vĩ mô. Từ năm 2008 đến nay, hầu hết các chính sách kinh tế vĩ mô đều mang tính chất tình thế nhằm xử lý nguy cơ bất ổn kinh tế vĩ mô, mà tập trung nhất là chống lạm phát. Sự thay đổi chính sách liên tục (lúc thắt chặt, lúc nới lỏng, nhất là chính sách tiền tệ) đã làm cho thị trường mất phương hướng dài hạn. Bên cạnh đó, năm 2013 lại xuất hiện một vấn đề mới có nguy cơ gây bất ổn kinh tế vĩ mô là sự thâm hụt ngân sách do nguồn thu không đạt kế hoạch. Sự thâm hụt ngân sách diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế trì trệ, doanh nghiệp thua lỗ, thị trường bất động sản đóng băng, nhưng chi ngân sách khó giảm, nên đang trở thành vấn đề nan giải cho bài toán ngân sách trong 2 năm 2014 - 2015.

 

TS. Võ Trí Thành đánh giá, nền kinh tế năm 2012 và nửa đầu 2013, ổn định kinh tế vĩ mô đã được cải thiện tuy nhiên rủi ro vẫn hiện hữu, như nguy cơ lạm phát tăng trở lại; khó giữ được thâm hụt ngân sách theo mục tiêu đặt ra; hệ thống ngân hàng dễ bị tổn thương; lòng tin vào ổn định kinh tế vĩ mô vẫn thấp; các hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt đối với doanh nghiệp trong nước đình trệ trong nhiều lĩnh vực;...

 

Giải pháp vực dậy nền kinh tế

 

Theo TS. Võ Trí Thành, Chính phủ cần kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô. Đồng thời, các chính sách kinh tế vĩ mô cần được phối hợp chặt chẽ; nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan hữu quan. Đặc biệt, cần hạn chế các biện pháp hành chính vì có thể tạo ra tác động mong muốn trong một thời gian tương đối ngắn trong thời gian khủng hoảng, nhưng thiếu bền vững. 

 

Ở một góc nhìn khác, TS. Trần Du Lịch khuyến nghị, hiện nay là thời điểm thích hợp, là thời cơ để đưa ra những quyết sách mạnh mẽ, tạo bước ngoặt làm thay đổi tình hình kinh tế, vì hiện những dấu hiệu bất ổn vĩ mô được cải thiện so với các năm trước; đặc biệt là nguy cơ lạm phát cao đã được ngăn chặn, tốc độ tăng CPI từ hơn 18% năm 2011 đã giảm xuống còn 6,81% năm 2012 và dự kiến cả năm 2013 khoảng 6,5 - 7%. Có thể nói, trong ngắn hạn, lạm phát không còn là “con ngựa bất kham”. “Nếu chậm trễ thì cơ hội sẽ mất và chẳng bao lâu sẽ tái diễn sự bất ổn vĩ mô, với cái vòng luẩn quẩn như đã từng xảy ra suốt 6 năm qua”, TS. Trần Du Lịch nhấn mạnh.

Bài và ảnh: Việt Thắng

trungnam