Kỳ vọng vào PPP cho các dự án đường sắt tuyến ngắn

Ngành đường sắt đã có chủ trương kêu gọi nguồn vốn đầu tư từ khu vực tư nhân cách đây khá lâu.

Ngành đường sắt đã có chủ trương kêu gọi nguồn vốn đầu tư từ khu vực tư nhân cách đây khá lâu. Tuy nhiên, sức hút từ lĩnh vực này thời gian qua vẫn khá “nguội”. Một loạt dự án phát triển hạ tầng đường sắt với độ dài vừa phải, đầu mối từ TP.HCM với quy mô thích ứng với tiềm năng của nhiều nhà đầu tư cũng như tính hiệu quả của tuyến đang được đưa ra. Nhiều kỳ vọng các dự án này sẽ thực sự thu hút các nhà đầu tư.

 

Tuyến ngắn: Nhiều hấp dẫn với nhà đầu tư

 

Quy hoạch chi tiết đường sắt khu vực đầu mối TP.HCM được Bộ Giao thông vận tải phê duyệt đã nêu rõ từ khu đầu mối là TP.HCM sẽ xây dựng 8 tuyến đường sắt tỏa đi các đô thị vệ tinh, lân cận. Các đô thị lân cận đó được xác định là Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Long An và Tây Ninh. Cụ thể, các tuyến đường sắt được đưa ra để thu hút nhà đầu tư là: Trảng Bom (Đồng Nai) - Hòa Hưng (TP.HCM);  Biên Hòa - Vũng Tàu; Dĩ An - Lộc Ninh; TP.HCM - Mỹ Tho - Cần Thơ; tuyến đường sắt mới TP.HCM - Nha Trang; tuyến đường sắt nhẹ Thủ Thiêm - Cảng hành không quốc tế Long Thành; tuyến đường sắt TP.HCM - Tây Ninh và tuyến đường sắt chuyên dụng ra cảng Hiệp Phước.

 

Mục tiêu của Quy hoạch nhằm chi tiết hoá Quy hoạch tổng thể, là căn cứ để lập kế hoạch đầu tư xây dựng các dự án nhằm hoàn thiện mạng tuyến đường sắt, cũng như vị trí, quy mô các khu vực ga lớn, các đầu máy, toa xe, các cơ sở công nghiệp phục vụ vận tải đường sắt trong đầu mối đường sắt khu vực TP.HCM và vùng phụ cận; làm cơ sở triển khai các dự án đầu tư xây dựng công trình đường sắt trong khu đầu mối TP.HCM. Tổng mức đầu tư khái toán để xây dựng 8 tuyến đường sắt này khoảng 341.261 tỷ đồng. Quy hoạch sẽ được phân kỳ đầu tư với nguồn vốn dự kiến từ vay ODA, trái phiếu chính phủ, ngân sách nhà nước, doanh nghiệp, tư nhân. 

 

Tại buổi làm việc với Viện Khoa học Công nghệ Phương Nam, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể cho biết, việc triển khai xây dựng các tuyến đường sắt tốc độ cao từ TP.HCM đi các đô thị lân cận đang được lãnh đạo Bộ đặt nhiều kỳ vọng thu hút các nhà đầu tư tư nhân.

 

Quyết tâm xây dựng các dự án hiệu quả kinh tế

 

Mặc dù các nguồn vốn đầu tư cho 8 tuyến đường sắt này khá đa dạng, nhưng các chuyên gia đều nghiêng về phương án kêu gọi xây dựng tuyến đường sắt này bằng hình thức hợp tác công – tư (PPP).

 

Thứ trưởng Bộ GTVT Trương Tấn Viên và chuyên gia Ngô Thịnh Đức đã từng phân tích, mổ xẻ “căn bệnh kinh niên nhu cầu đầu tư không cân đối với nguồn lực, vì vậy chiến lược lâu nay thường bị vỡ” của ngành đường sắt. Đồng thời chỉ rõ, việc cần phải xây dựng các tuyến huyết mạch, lộ trình và nguồn vốn đầu tư cho ngành này. 

 

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực giao thông, chiến lược phát triển vận tải đường sắt này phải rất cụ thể và kèm theo giải pháp thực hiện khả thi, theo đó, xây dựng các tuyến ngắn, thời gian thực hiện không quá dài, đánh giá được khả năng hoàn vốn của nhà đầu tư cần được đặc biệt coi trọng. Theo lý giải này, do nguồn vốn ODA và các nguồn vốn khác của Nhà nước đang tập trung cho đường sắt cao tốc Bắc - Nam nên dự án đường sắt đầu mối TP.HCM kêu gọi đầu tư bằng nguồn vốn tư nhân là phù hợp. 

 

Về cơ bản, các dự án đường sắt này là rất khả thi, đã nằm trong quy hoạch tổng thể phát triển giao thông đường sắt đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 được Chính phủ phê duyệt.“Nếu tính toán đầy đủ, các  tuyến đường sắt này đều có sức hấp dẫn nhất định đối với các nhà đầu tư. Thứ nhất, nó nằm trong khu vực trọng điểm kinh tế của cả nước. Thứ hai, hạ tầng cảng biển và đường bộ cũng như đường hàng không đều thể hiện một số hạn chế so với đường sắt nếu đặt lên bàn cân so sánh hiệu quả vận tải tuyến ngắn. Thứ ba, đầu tư các dự án hạ tầng đường sắt tuy chưa sôi động như đường bộ, đường hàng không hay hệ thống cảng biển, song các nhà đầu tư trong lĩnh vực này đều rất có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trên thế giới. Đó là chưa kể, do chưa triển khai tuyến đường sắt cao tốc Bắc – Nam, Bộ Giao thông vận tải đã quyết tâm phát triển từng dự án chiến lược đường sắt thực sự hiệu quả, trong đó, 8 dự án này đều rất hấp dẫn trong mắt các nhà đầu tư”, một chuyên gia chia sẻ.

V.Huyền

ngocthanh