Doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động trong phòng vệ thương mại

Đó là khuyến nghị được các chuyên gia đưa ra tại hội thảo “Kinh nghiệm ứng phó và sử dụng hiệu quả biện pháp phòng vệ thương mại”

Đó là khuyến nghị được các chuyên gia đưa ra tại hội thảo “Kinh nghiệm ứng phó và sử dụng hiệu quả biện pháp phòng vệ thương mại” và cơ chế giải quyết tranh chấp tại Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) do Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) tổ chức tại TP.HCM mới đây.

 

Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, cơ hội ngày càng mở ra đối với doanh nghiệp (DN) sản xuất, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này cũng đang phải đối mặt với nhiều vụ kiện phòng vệ thương mại - PVTM (chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ). Theo Cục Quản lý cạnh tranh, từ năm 1994 đến nay đã có 80 vụ điều tra PVTM đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, trong đó chiếm đa số là điều tra về chống bán phá giá (47 vụ), đứng thứ 2 là điều tra tự vệ (7 vụ). Các vụ kiện PVTM thường tập trung vào những mặt hàng có tỷ trọng xuất khẩu cao của Việt Nam như: tôm, cá tra, cá basa, thép, mủ cao su… Trong đó, quốc gia đứng đầu trong việc điều tra về PVTM đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam là Mỹ (20%), tiếp theo là EU (15%), đứng thứ 3 là Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kì (11%). 

 

PVTM của các nước đang “bao vây” hàng hóa của Việt Nam. Đặc biệt, không chỉ gia tăng về số lượng, hiện nay, các vụ kiện PVTM còn có xu hướng kiện chùm (kiện đồng thời nhiều nước), kiện kép (kiện đồng thời chống bán phá giá và trợ cấp). Các vụ kiện PVTM không chỉ gây thiệt hại về tài chính cho các DN mà còn làm giảm năng lực cạnh tranh, kim ngạch xuất khẩu, dẫn đến nguy cơ mất thị trường. 

 

Để hạn chế bị kiện PVTM, theo bà Nguyễn Chi Mai, các DN cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tránh tập trung tại một thị trường và nâng cao giá trị gia tăng cho hàng hóa. Đặc biệt, các DN cần chủ động tham gia các vụ kiện, vì đây là cách tốt nhất để các DN tự bảo vệ quyền lợi của mình.

 

Trong khi các nước nhập khẩu ngày càng gia tăng các biện pháp PVTM đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam thì ở thị trường nội địa, các DN Việt lại chưa quan tâm đến công cụ hữu ích này để bảo vệ quyền lợi của mình. Theo Cục Quản lý cạnh tranh, mặc dù pháp lệnh chống bán phá giá, chống trợ cấp đã được ban hành 10 năm, nhưng cho đến nay, Cục Quản lý cạnh tranh mới chỉ tiếp nhận điều tra tiền tố tụng 11 vụ kiện PVTM của các DN trong nước và chỉ khởi xướng điều tra được 3 vụ và áp thuế được hai vụ.

 

Theo phân tích của ông Nguyễn Trường Hưng, Phòng Điều tra vụ việc PVTM trong nước thuộc Cục Quản lý cạnh tranh, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng các DN Việt Nam chưa quan tâm đến các biện pháp PVTM như: chưa nhận thức được vai trò của việc PVTM, không biết cách sử dụng và khó thực hiện…

 

Tuy nhiên, từ thực tế vụ kiện chống bán phá giá đối với mặt hàng thép không gỉ cán nguội nhập khẩu từ 4 quốc gia và vùng lãnh thổ là Trung Quốc, Indonesia, Malaysia và Đài Loan trong năm 2014, ông Hưng cho rằng, các DN Việt Nam hoàn toàn có thể kiện PVTM các doanh nghiệp nước ngoài, thậm chí có thể dùng biện pháp phức tạp thường chỉ được áp dụng tại các nước phát triển là chống bán phá giá. 

 

Theo ông Hưng, tuy hồ sơ yêu cầu điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá khá phức tạp và tốn thời gian, nhưng đây là biện pháp PVTM được khuyến khích sử dụng để chống lại các hành vi không công bằng. Và để sử dụng được biện pháp này các DN cần nâng cao hiểu biết về pháp luật PVTM, nắm bắt được thông tin về giá bán, chi phí sản xuất liên quan, thông tin các nhà sản xuất trong nước, thông tin về các nhà sản xuất, xuất khẩu nước ngoài và cần tham vấn với cơ quan điều tra để được hỗ trợ.

Nguyên Minh

 

 

ngocthanh