Để tăng hiệu quả thu hút đầu tư vào hạ tầng giao thông TP.HCM

Ở khía cạnh sử dụng vốn ngoài ngân sách nói chung, để đầu tư xây dựng dự án tạm gọi là “thuận buồm xuôi gió” thì phía cơ quan nhà nước có thẩm quyền và phía các nhà đầu tư nhất thiết phải đi đến sự thống nhất về lợi ích mang lại cho cả hai bên...

Ở khía cạnh sử dụng vốn ngoài ngân sách nói chung, để đầu tư xây dựng dự án tạm gọi là “thuận buồm xuôi gió” thì phía cơ quan nhà nước có thẩm quyền và phía các nhà đầu tư nhất thiết phải đi đến sự thống nhất về lợi ích mang lại cho cả hai bên, đồng thời cũng phải hài hòa với lợi ích chính đáng của phía thứ ba – xã hội nói chung và người dân khu vực dự án nói riêng. Chính việc chưa tìm được sự đồng thuận chung này mà các chính sách xã hội hóa đầu tư vào lĩnh vực giao thông vận tải trên địa bàn TP.HCM vẫn còn kém hiệu quả, chưa thu hút được nhiều nhà đầu tư tham gia.

IMG

Ảnh: Tiên Giang

Tại cuộc họp giữa UBND TP.HCM với các nhà đầu tư để giải quyết những vướng mắc trong quá trình triển khai đầu tư các dự án xây dựng bãi đậu xe ngầm tại một số công viên trung tâm Thành phố mới đây, các nhà đầu tư đều than phiền rằng, cho đến thời điểm hiện tại họ không thể nào triển khai được dự án theo đúng tiến độ đã đề ra. 

 

Nguyên nhân được đưa ra là do cơ chế, chính sách, ưu đãi dành cho loại hình dự án này vẫn chưa có. Thành phố vẫn chưa xây dựng được phương án hỗ trợ các nhà đầu tư trong công tác đền bù giải phóng mặt bằng phục vụ công việc đầu tư xây dựng. Bên cạnh đó, bối cảnh khó khăn chung hiện nay khiến các nhà đầu tư khó vay vốn từ ngân hàng thương mại; chính quyền địa phương cũng chưa có chính sách hỗ trợ lãi suất vay hoặc hỗ trợ nguồn vốn ưu đãi để thực hiện phần xây dựng…

 

Với các nhà đầu tư, các chỉ tiêu liên quan đến khả năng Thành phố hoàn trả chi phí đã đầu tư vào dự án cho nhà đầu tư được xem là yếu tố quan trọng hàng đầu trong việc xem xét, cân nhắc việc tham gia hoặc thực hiện tiếp dự án. Trong khi đó, theo quy định pháp luật hiện nay thì Thành phố chỉ có thể cho phép nhà đầu tư thu phí trong thời gian nhất định để thu hồi vốn và sau đó chuyển giao công trình lại cho cơ quan nhà nước quản lý; hoặc sử dụng vốn ngân sách – giá trị quyền sử dụng đất để hoàn trả chi phí đầu tư và tiếp nhận công trình. Các nhà đầu tư cho rằng, các “phương tiện hoàn vốn” này về cơ bản là không thể nào giúp hoàn chi phí đầu tư, và vướng mắc lớn nhất làm tăng chi phí và rủi ro cho dự án chính là công tác bồi thường giải phóng mặt bằng mất quá nhiều thời gian.

 

Ông Bùi Liên Nam, Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư phát triển Hạ tầng Bắc Sài Gòn cho rằng, trong bối cảnh hiện nay mà vẫn áp dụng phương thức đầu tư hạ tầng xong thì thu phí hoặc áp giá vào các gói dịch vụ để hoàn vốn là khó khả thi vì sẽ làm ảnh hưởng đến mặt bằng giá nói chung. Bên cạnh đó, nguồn thu từ những phương thức này không đủ bù đắp cho chi phí đầu tư xây dựng công trình. Quan trọng hơn, trong khi nguồn vốn đầu tư cho các công trình này rất lớn mà ngân sách thành phố còn quá eo hẹp, quỹ đất sạch quá ít, nhỏ lẻ, manh mún không thể đối ứng kịp thời trong việc hoàn trả chi phí đầu tư của nhà đầu tư. Tại sao Thành phố không có được những cơ chế, chính sách hỗ trợ nhà đầu tư huy động vốn, vay vốn  đầu tư bằng cách linh hoạt hơn?

 

Một ý kiến khác cho rằng, từ khi có chủ trương đầu tư cho đến khi nhà đầu tư nhận được quyết định đầu tư dự án thì Thành phố cần hỗ trợ nhà đầu tư các thủ tục đầu tư để rút ngắn các công đoạn tổ chức thực hiện dự án. Đã nói đến xã hội hóa đầu tư, thì tốt nhất chính quyền địa phương nên có chính sách giao nhà đầu tư chủ động nghiên cứu lập báo cáo nghiên cứu khả thi nhằm hạn chế rủi ro trong đầu tư, xác định chính xác tổng chi phí đầu tư để tham gia đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, đảm bảo phù hợp với tiến độ giải ngân. Chi phí này sẽ được hạch toán vào tổng chi phí đầu tư sau này nếu nghiên cứu được chấp thuận, tuy nhiên việc này vẫn chưa được thực hiện rộng rãi ở một số dự án mang tính chiến lược, khung sườn, nên chưa tạo động lực để các nhà đầu tư tham gia.

 

Ông Tất Thành Cang – Giám đốc Sở Giao thông vận tải TP.HCM cho rằng, để hấp dẫn các nhà đầu tư tham gia việc đầu tư phát triển hạ tầng giao thông thì cần kiện toàn chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng (bao gồm cả hạ tầng kỹ thuật hiện hữu) theo hướng thủ tục đơn giản, gọn, nhẹ; phải đồng hành cùng nhà đầu tư để xác định các hướng đầu tư hợp lý nhất, hiệu quả nhất nhằm bảo đảm lợi ích thỏa đáng của nhà đầu tư bên cạnh việc nhanh chóng giải tỏa được những “điểm nghẽn”, bức xúc trong quá trình thực hiện.

 

Hiện nay, trong bối cảnh nguồn vốn ngân sách còn hạn hẹp, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn bố trí cho việc duy trì và phát triển các công trình hạ tầng giao thông, TP.HCM xác định sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc thu hút các nguồn vốn khác trong xã hội. Thời gian tới, khi hành lang pháp lý về hình thức đầu tư đối tác công – tư (PPP) được hoàn thiện, kỳ vọng sẽ thu hút thêm nhiều nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào lĩnh vực này.

Nguyên Minh

ngocthanh