Để hội nhập thành công, phải tái cơ cấu mạnh mẽ hơn nữa

Tham gia vào nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) và đặc biệt là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) sẽ mang lại nhiều cơ hội tiếp cận thị trường, thu hút đầu tư cho Việt Nam.

Tham gia vào nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) và đặc biệt là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) sẽ mang lại nhiều cơ hội tiếp cận thị trường, thu hút đầu tư cho Việt Nam. Tuy nhiên, quá trình hội nhập ngày càng sâu rộng tiếp tục tăng thêm áp lực buộc nền kinh tế Việt Nam phải tái cơ cấu mạnh mẽ hơn nữa.

IMG

Cần có nhóm chính sách trung và dài hạn để tận dụng các cơ hội từ các khu vực mậu dịch tự do, nhất là để đón đầu TPP…

Ảnh: Tiên Giang

Đó là những nhận định nêu ra trong một nghiên cứu của Ủy ban Kinh tế (UBKT) của Quốc hội. Theo nhóm nghiên cứu, trong lúc này, Chính phủ cần cải thiện môi trường đầu tư – kinh doanh hơn nữa, song song với tư duy chính sách hướng đến phát triển công nghiệp tập trung và gắn với sự tham gia sâu rộng vào mạng lưới sản xuất khu vực và toàn cầu. Đồng thời, Chính phủ cần tiếp tục nâng cao năng lực hấp thụ tác động lan tỏa tích cực từ các dự án FDI, nhờ thúc đẩy chuyển giao công nghệ từ các công ty FDI sang các doanh nghiệp trong nước và nâng cao kỹ năng người lao động. Bài học sau một thời gian gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) cho thấy chủ động mở cửa hội nhập chỉ là điều kiện cần, các cơ hội chỉ được hiện thực hóa cho phát triển kinh tế - xã hội nếu nước ta tiếp tục duy trì được đà cải cách trong nước với lộ trình phù hợp.

 

Khuyến nghị chính sách đầu tiên cho thời gian tới mà nhóm nghiên cứu đưa ra là đổi mới và hoàn thiện thể chế kinh tế, đặc biệt là việc triển khai Hiến pháp 2013; đẩy mạnh quá trình tái cơ cấu nền kinh tế theo 3 hướng chính đã đề ra. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, tỷ lệ lạm phát duy trì ở mức thấp và kỳ vọng lạm phát đã giảm đáng kể, tốc độ tăng trưởng kinh tế hợp lý, cán cân thương mại cân bằng hơn,… vì thế năm 2014 là thời điểm thích hợp để đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu nền kinh tế. Nỗ lực đổi mới thể chế trên nền tảng Hiến pháp mới và thông điệp của Thủ tướng Chính phủ đưa ra từ đầu năm 2014 là rất cần thiết nhằm thay đổi hệ thống động lực, từ đó nâng cao hiệu quả nền kinh tế với sự tham gia sâu rộng và tích cực hơn của khu vực tư nhân, tạo ra một môi trường cạnh tranh bình đẳng và giảm thiểu tác động tiêu cực của các nhóm lợi ích, qua đó tạo đà cho nền kinh tế tăng trưởng nhanh và bền vững trong trung và dài hạn.

 

Bên cạnh đó, công tác thông tin, truyền thông trong quá trình điều hành và thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế cũng cần được chú trọng nhằm nâng cao sự đồng thuận trong xã hội. Chính phủ có thể định kỳ 3 tháng hay 6 tháng công bố minh bạch tiến độ thực hiện các bước tái cấu trúc của 3 lĩnh vực.

 

Nhóm nghiên cứu của UBKT cũng khuyến nghị, cần có nhóm chính sách trung và dài hạn để tận dụng các cơ hội từ các khu vực mậu dịch tự do, nhất là để đón đầu TPP… Cụ thể, cần phát triển công nghiệp hỗ trợ và cụm công nghiệp để tận dụng tối đa cơ hội tham gia TPP và các FTA, tạo điều kiện cho hợp tác phát triển cụm công nghiệp với các đối tác phù hợp, qua đó chuyển dịch dần cơ cấu kinh tế sang các ngành có hàm lượng công nghệ cao hơn. Nỗ lực theo hướng này sẽ góp phần giúp các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị phù hợp, đồng thời cải thiện độ hấp dẫn của Việt Nam với các nhà đầu tư tiềm năng, đặc biệt là các tập đoàn đa quốc gia. Thứ hai, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đẩy mạnh chuyển giao công nghệ. Thứ ba, thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại, đầu tư hiệu quả vào cơ sở hạ tầng có thể giúp nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của Việt Nam, qua đó giúp đất nước tận dụng tối đa các cơ hội do hội nhập quốc tế mang lại. Thứ tư, áp dụng và thực thi hiệu quả pháp luật về môi trường để bảo đảm tăng trưởng bền vững trong bối cảnh có sự gia tăng đột biến của dòng vốn FDI vào các ngành sợi, dệt, nhuộm,… nhằm đón đầu TPP. Đây là những ngành có nhiều khả năng gây ô nhiễm, với cái giá phải trả lớn như đã diễn ra ở một số nước sau một giai đoạn tăng trưởng nóng.

 

UBKT dự báo, tăng trưởng kinh tế Việt Nam sẽ đạt mức 5,71% vào năm 2014 và sẽ dần hồi phục lên mức 5,98% trong năm 2015 tính theo giá so sánh năm 2010. Lạm phát nhiều khả năng sẽ dưới mức 7% trong năm 2014, dự báo đạt 6,84% và sẽ tăng nhẹ lên mức 7,08% năm 2015. Nếu ưu tiên mạnh mẽ mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thì tỷ lệ lạm phát năm 2014 có thể sẽ cao hơn.

 

Nguyệt Minh

trungnam