Để hoàn thiện quy trình kiểm tra công tác đấu thầu

Ngày 11/3, Cục Quản lý đấu thầu thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức Hội thảo: Hoàn thiện quy trình kiểm tra công tác đấu thầu với sự tham gia thảo luận và góp ý của đại diện các Bộ, ngành và địa phương.

Ngày 11/3, Cục Quản lý đấu thầu thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức Hội thảo: Hoàn thiện quy trình kiểm tra công tác đấu thầu với sự tham gia thảo luận và góp ý của đại diện các Bộ, ngành và địa phương.

IMG

Ảnh: Lê Tiên

Hạn chế, bất cập trong kiểm tra công tác đấu thầu

 

Phát biểu tại Hội thảo, đại diện Cục Quản lý đấu thầu cho biết, mục đích của việc hoàn thiện quy trình kiểm tra về công tác đấu thầu là nhằm tạo cơ sở cho các cơ quan kiểm tra về đấu thầu thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao. Đồng thời giúp các cơ quan quản lý nhà nước cũng như người có thẩm quyền, chủ đầu tư chủ động nắm bắt và kiểm soát được tình hình thực hiện công tác đấu thầu tại các dự án, từ đó góp phần nâng cao chất lượng công tác đấu thầu.

 

Năm 2011, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành Thông tư 01/TT-BKHĐT, hướng dẫn kiểm tra về công tác đấu thầu, đã tạo một bước tiến mạnh mẽ trong việc tăng cường công tác hậu kiểm. Tuy nhiên, sau hai năm thực hiện, Thông tư này cũng bộc lộ một số bất cập và vướng mắc nhất định trong quá trình thực hiện. Để đánh giá được những tồn tại này, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tiến hành khảo sát, nghiên cứu tại 45 đơn vị thuộc một số Bộ, ngành, tổng công ty và địa phương.

 

Kết quả khảo sát cho thấy, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, các báo cáo kiểm tra còn chưa chuẩn xác, chưa phù hợp. Cơ quan kiểm tra, đối tượng kiểm tra còn lúng túng khi thực hiện một cuộc kiểm tra. Chế tài chưa đủ mạnh đối với việc không gửi báo cáo kiểm tra. Phạm vi kiểm tra chưa cụ thể.

IMG

Cục Quản lý đấu thầu cùng đại diện các Bộ, ngành và địa phương trao đổi tại Hội thảo

 

Về năng lực của cán bộ thực hiện công tác kiểm tra đấu thầu, kết quả khảo sát cũng chỉ ra những hạn chế về mức độ am hiểu chuyên môn thuộc lĩnh vực đấu thầu cũng như kinh nghiệm thực hiện  kiểm tra còn yếu.

 

Một bất cập nữa là cơ chế phối hợp trong công tác đấu thầu còn nhiều hạn chế. Cụ thể như việc tiến hành kiểm tra còn chồng chéo, trùng lắp giữa các đoàn kiểm tra, gây phiền hà cho đơn vị được kiểm tra; sự phối hợp giữa các thành viên trong đoàn kiểm tra chưa thực sự tốt; thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa đoàn kiểm tra và đối tượng kiểm tra.

 

Bên cạnh đó, đa số các ý kiến trả lời khảo sát đều cho rằng, tác dụng của các cuộc kiểm tra chủ yếu là phục vụ cho tổng kết, báo cáo cuối năm. Trong khi đó, các tác dụng khác như phục vụ cho công tác điều hành, chỉ đạo của cấp trên; phục vụ cho xử lý kiến nghị, tố cáo hay phục vụ cho xử lý vi phạm pháp luật về đấu thầu… vẫn còn bị xem nhẹ.

 

Giải pháp nâng cao hiệu quả  kiểm tra công tác đấu thầu

 

Để nâng cao hiệu quả kiểm tra công tác đấu thầu, các ý kiến đưa ra tại Hội thảo tập trung ở 3 giải pháp chính. Đó là hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về công tác kiểm tra đấu thầu; tăng cường năng lực của cán bộ thực hiện công tác kiểm tra và hoàn thiện cơ chế phối hợp trong công tác kiểm tra đấu thầu.

 

Một biện pháp được đa số các ý kiến trả lời khảo sát và tại Hội thảo nhấn mạnh là sự cần thiết phải đưa thêm các quy định xử lý khi bên được kiểm tra vi phạm không thực hiện phối hợp kiểm tra, không gửi báo cáo tới cơ quan kiểm tra khi kiểm tra theo hình thức báo cáo. Đối với các trường hợp này thì người có thẩm quyền của cơ quan kiểm tra sẽ gửi văn bản nhắc nhở và yêu cầu lần 2 sau khi có văn bản yêu cầu gửi báo cáo lần 1 mà đối tượng kiểm tra vẫn không gửi báo cáo; gửi văn bản đến người có thẩm quyền yêu cầu người có thẩm quyền ban hành văn bản cảnh cáo sau khi có văn bản yêu cầu lần 2 mà đối tượng kiểm tra vẫn không gửi báo cáo. Đề xuất này nhận được nhiều sự đồng thuận của các đối tượng tham gia khảo sát với tỷ lệ phiếu là 36/45. Riêng đối với các đơn vị không thực hiện phối hợp kiểm tra thì đoàn kiểm tra đề nghị người có thẩm quyền ra quyết định cảnh cáo.

 

Bên cạnh việc nâng cao năng lực và hiểu biết về pháp luật đấu thầu, việc tăng cường kinh nghiệm trong công tác kiểm tra là hết sức cần thiết để có thể đưa ra kết luận kiểm tra chính xác. Một số ý kiến cho rằng, cần quy định cụ thể hơn về số năm kinh nghiệm của Trưởng đoàn kiểm tra và các thành viên đoàn kiểm tra. Trường hợp đối tượng được kiểm tra tại Trung ương, tỉnh, thành phố, nhiều ý kiến đồng thuận rằng Trưởng đoàn phải có ít nhất là 5 năm kinh nghiệm và thành viên ít nhất phải có 3 năm kinh nghiệm. Đối với đối tượng kiểm tra là doanh nghiệp, hoặc cơ quan cấp huyện, xã thì lần lượt là 3 năm và 2 năm.

 

Đồng thuận với một số ý kiến về việc mở rộng phạm vi kiểm tra trong công tác đấu thầu, đại diện Bộ Giao thông vận tải tại Hội thảo đề xuất, nên mở rộng phạm vi kiểm tra về đấu thầu qua mạng, kiểm tra lựa chọn nhà đầu tư, kiểm tra chi thường xuyên…

 

Ngoài ra, một số ý kiến cũng đưa ra những giải pháp thiết thực khác như: Việc lập biên bản giữa đại diện đối tượng được kiểm tra và đại diện đoàn kiểm tra là cần thiết. Các nội dung trong báo cáo kiểm tra và kết luận kiểm tra cần được mẫu hóa như các căn cứ pháp lý để tổ chức lựa chọn nhà thầu, thời gian trong đấu thầu, đăng tải thông tin trong đấu thầu.

Bích Thủy

ngocthanh