Để đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông tại TP.HCM

Báo cáo của Sở Giao thông vận tải TP.HCM về tình hình sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực giao thông...

Báo cáo của Sở Giao thông vận tải TP.HCM về tình hình sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản cho lĩnh vực giao thông đã chỉ ra nhiều khó khăn đã và đang làm chậm tiến độ triển khai các dự án hạ tầng giao thông đô thị trên địa bàn. Trong đó, nổi cộm là các vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, thiếu vốn, khó khăn trong thu hút đầu tư…

IMG

                                                                                     Ảnh minh họa: Lê Tiên

Khó từ giải phóng mặt bằng đến nguồn vốn

 

Theo Sở Giao thông vận tải TP.HCM, tình hình thực hiện các dự án đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông nói chung còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, tiến độ thi công chậm. Các khó khăn vướng mắc trong quá trình triển khai các công trình giao thông đô thị trên địa bàn Thành phố tập trung chủ yếu vào các vấn đề như công tác giải phóng mặt bằng quá chậm, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án, tình hình thiếu và bố trí chưa kịp thời nguồn vốn chuẩn bị đầu tư và thực hiện đầu tư; lãi suất ngân hàng cao, các nhà đầu tư khó tiếp cận nguồn vốn vay; giải quyết một số thủ tục liên quan đến khởi công xây dựng còn chậm. Cụ thể như dự án đường nối Tân Sơn Nhất - Bình Lợi - Vành đai ngoài, Xa lộ Hà Nội, Tỉnh lộ 10, Tỉnh lộ 10B, Liên tỉnh lộ 25B, cầu Rạch Tra… phải triển khai thi công theo tiến độ giải phóng mặt bằng. Điều này dẫn tới tình trạng chủ đầu tư không chủ động được thời gian để tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện. 

 

Sở GTVT cũng cho biết các khó khăn khác như, đơn giá đất để tính bồi thường, hỗ trợ thiệt hại cho các hộ dân bị ảnh hưởng chậm được phê duyệt, tình trạng khiếu kiện kéo dài do giá bồi thường nhà đất chưa phù hợp, không theo kịp với biến động trên thị trường; nguồn vốn triển khai công tác đền bù giải phóng mặt bằng bị hạn chế. Bên cạnh đó, quỹ nhà tái định cư của Thành phố chưa đáp ứng đủ số hộ dân bị ảnh hưởng thuộc diện bố trí tái định cư.

 

Nguồn vốn thực hiện dự án bị hạn chế cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng các dự án hạ tầng giao thông trên địa bàn Thành phố chậm tiến độ. Trong quá trình thực hiện dự án, một số công trình cần đẩy nhanh tiến độ nhưng vốn kế hoạch bố trí chưa đủ như ở dự án xây dựng Tỉnh lộ 10, Tỉnh lộ 10B, cầu Phú Long. Bên cạnh đó, việc điều chỉnh bổ sung vốn cho các công trình đã đủ điều kiện khởi công mới vẫn còn chậm trễ. Ngoài ra, vấn đề huy động vốn ODA và các nguồn vốn ngoài ngân sách để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông cũng rất khó khăn do nhiều nước trên thế giới đang lâm vào khủng hoảng nợ công.

 

Đối với các dự án sử dụng nguồn vốn bên ngoài, lãi suất vay cao đã ảnh hưởng đến công tác huy động vốn và triển khai dự án (dự án Xa lộ Hà Nội, Liên tỉnh lộ 25B). Tình hình kinh tế khó khăn dẫn đến việc các nhà đầu tư rút lui không tiếp tục thực hiện dự án như trường hợp Công ty GS với tuyến đường trên cao số 1. Chính vì vậy, đối với các công trình sử dụng vốn này, Sở GTVT cho biết, ước thực hiện và giải ngân năm 2012 được 2.586 tỷ đồng, chỉ đạt 66,2% kế hoạch đề ra. 

 

Cần nhiều giải pháp đồng bộ

 

Theo Sở GTVT, nếu giải quyết được vấn đề đền bù, giải phóng mặt bằng thì dự án sẽ đúng tiến độ, thậm chí còn vượt tiến độ đề ra. Thực tế triển khai các dự án hạ tầng giao thông đô thị, các chủ đầu tư và nhà thầu “sợ” nhất là vấn đề này. Tại Dự án cầu Rạch Chiếc, do không vướng giải phóng mặt bằng nên dự án hoàn thành sớm 6 tháng so với tiến độ đề ra. Một dự án khác là cầu Sài Gòn 2, hiện cũng đang thi công rất nhanh do không vướng việc giải phóng mặt bằng. Do vậy, TP.HCM cần “thúc” các địa phương có dự án đi qua khẩn trương bàn giao mặt bằng sạch cho nhà thầu thi công theo đúng tiến độ. Đồng thời, cần sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan nhanh chóng ổn định cuộc sống của người dân thuộc diện giải tỏa, di dời, tái định cư. 

 

Ngoài các nguyên nhân khách quan như giải phóng mặt bằng chậm, thiếu vốn thì nguyên nhân quan trọng không kém chính là năng lực thi công của nhà thầu. Các chuyên gia kiến nghị, để đẩy nhanh tiến độ và chất lượng các công trình hạ tầng giao thông trên địa bàn Thành phố, các ban ngành phải sửa tiêu chí đánh giá nhà thầu để chọn được nhà thầu thực sự có năng lực. Hiện nay có tình trạng một nhà thầu trúng nhiều công trình nhưng không có vốn để thi công, nhân lực, phương tiện thi công bị phân tán, manh mún, thi công kém chất lượng, dẫn đến dự án bị ngưng trệ, phải tiếp tục lựa chọn lại nhà thầu. Do vậy, yêu cầu các chủ đầu tư khi tổ chức đấu thầu cần căn cứ vào vốn thực để huy động cho dự án, đủ năng lực, kinh nghiệm thi công dự án.

 

Đối với vấn đề khó khăn trong huy động vốn, Ban Kinh tế ngân sách HĐND TP.HCM cho rằng, Sở GTVT cần ưu tiên vốn để xây dựng các tuyến đường trọng điểm mà người dân bức xúc như Tỉnh lộ 10, Tỉnh lộ 10 B, việc mở rộng xa lộ Hà Nội, đường nối vào cao tốc Long Thành - Dầu Giây… Tất cả các dự án đang dùng vốn ngân sách, nếu có thể chuyển được sang BOT thì chuyển ngay để giảm gánh nặng cho Nhà nước. Công khai danh mục các dự án kêu gọi đầu tư, tạo điều kiện xúc tiến và thu hút khối đầu tư tư nhân tham gia lĩnh vực hạ tầng. Khơi thông dòng vốn ngoài ngân sách và tạo ra tiền lệ tốt trong việc thu hút đầu tư vào các dự án giao thông là nhiệm vụ trọng tâm của TP.HCM trong thời gian tới, đặc biệt trong bối cảnh nguồn vốn ngân sách có hạn.

Thành Nhân 

 

trungnam