Đầu tư vào hạ tầng hàng không: Nhiều kỳ vọng vào hình thức PPP

Thực hiện đầu tư theo mô hình đối tác công - tư (PPP) sẽ đem lại một số lợi ích như duy trì cạnh tranh, mở rộng kênh huy động vốn, chuyển giao công nghệ, sử dụng vốn hiệu quả,...

Thực hiện đầu tư theo mô hình đối tác công - tư (PPP) sẽ đem lại một số lợi ích như duy trì cạnh tranh, mở rộng kênh huy động vốn, chuyển giao công nghệ, sử dụng vốn hiệu quả,... Những cái được rất lớn từ hình thức PPP lĩnh vực hàng không đã được các chuyên gia chỉ rõ trong bối cảnh huy động vốn cho lĩnh vực này ngày càng khó khăn.

IMG

                                                                                             Ảnh: Tiên Giang

Cần nguồn vốn lớn để phát triển hạ tầng hàng không

 

Theo quy hoạch phát triển ngành hàng không, tổng nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án ưu tiên đến năm 2030 là khoảng 323 nghìn tỷ đồng. Trong đó, riêng vốn đầu tư cho cơ sở hạ tầng cảng hàng không khoảng 150 nghìn tỷ đồng.

 

Nếu phân theo nguồn vốn đầu tư để huy động, thì vốn ngân sách nhà nước đầu tư cho cơ sở hạ tầng cảng hàng không, cơ sở đào tạo là 6 nghìn tỷ đồng; vốn ODA, vốn vay ưu đãi là 20 nghìn tỷ đồng; vốn của doanh nghiệp (bao gồm cả nguồn vốn từ cổ phần hóa là 40 nghìn tỷ đồng; vốn huy động (vốn vay, phát hành trái phiếu công trình… là 121,8 nghìn tỷ đồng và vốn liên doanh, liên kết là 40 nghìn tỷ đồng.

 

Ngoài dự án Nhà ga hành khách cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, từ năm 2007 chỉ ưu tiên bố trí vốn ngân sách nhà nước, trái phiếu chính phủ, vốn ODA do Nhà nước cấp cho cơ sở hạ tầng thiết yếu tại cảng hàng không như: đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ máy bay, giao thông ra, vào cảng hàng không. Đối với các hệ thống hạ tầng, cơ sở kỹ thuật dịch vụ khác, áp dụng các hình thức huy động vốn tự có, vốn tự huy động của doanh nghiệp, vốn ODA (doanh nghiệp trả lãi, gốc), vốn liên doanh, liên kết trong và ngoài nước theo các hình thức đầu tư khác nhau như: xây dựng - chuyển giao (BT), xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT), xây dựng - kinh doanh - sở hữu (BOO), PPP...

 

Thực tế cho thấy, nếu đầu tư phát triển mà chủ yếu trông chờ vào nguồn vốn của Nhà nước thì sẽ thụ động và chưa tận dụng tốt các nguồn vốn khác trong nước và nước ngoài, dẫn đến nguồn lực cho đầu tư thiếu, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển. Bên cạnh đó, do thiếu vốn đầu tư kết hợp với nhu cầu đầu tư quá lớn, cấp bách nên chưa tập trung đầu tư tốt vào các dự án, công trình lớn, quan trọng nhằm tạo ra sự chuyển biến căn bản về năng lực và khả năng cạnh tranh.

                                                                                                       

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam cũng cho rằng, hiện nay việc thu hút đầu tư vào hạ tầng sân bay đang gặp nhiều khó khăn. Các nhà đầu tư không muốn đầu tư vào hạ tầng như đường cất, hạ cánh mà chỉ muốn đầu tư vào các dịch vụ, khai thác xung quanh sân bay bởi đầu tư vào các dịch vụ này sẽ nhanh thu hồi vốn hơn.

 

Khuyến khích đầu tư theo hình thức PPP

 

Đa dạng hóa các hình thức đầu tư, tận dụng tối đa lợi thế, ưu điểm của từng loại hình đầu tư để bố trí vào các chương trình, dự án đầu tư vào hạ tầng hàng không một cách hợp lý, hiệu quả đã được Bộ Giao thông vận tải xác định là bước đi chủ lực trong thời gian tới. Theo đó, ngành giao thông vận tải khuyến khích phương án hợp vốn đầu tư trong nước đối với tất cả các thành phần kinh tế, mở rộng đầu tư trực tiếp từ nước ngoài bằng nhiều hình thức khác nhau; nghiên cứu, cho phép các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài thành lập các công ty tham gia kinh doanh trong các lĩnh vực khác nhau. Cụ thể, sẽ khuyến khích nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, các dạng đầu tư như: BT, BOT, BOO, PPP... cho việc phát triển các cảng hàng không.

IMG

                                                                                                 Ảnh: Nhã Chi

Đồng thời, Bộ Giao thông vận tải cũng công bố rộng rãi danh mục, chương trình đầu tư dài hạn, chương trình đầu tư đến năm 2015, kể cả danh mục kêu gọi vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và vốn ODA để định hướng cho các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài lựa chọn, làm cơ sở cho việc huy động các nguồn vốn để đầu tư phát triển. Bên cạnh đó, sẽ tập trung rà soát, sắp xếp lại đối với các dự án đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước theo hướng đầu tư tập trung, ưu tiên cho các công trình chuyển tiếp, công trình trọng điểm.

 

Tại Hội nghị nhóm công tác hợp tác hàng không Mỹ - Việt Nam được tổ chức mới đây tại TP.HCM, các nhà đầu tư và các chuyên gia đến từ Mỹ cho rằng, với số vốn đầu tư lớn, việc xây dựng sân bay nên được làm theo mô hình PPP. Để thu hút được nhiều nhà đầu tư thì Nhà nước nên nắm việc điều tiết, giám sát các hoạt động chính còn việc quản trị, khai thác nên để cho nhà đầu tư tham gia.

 

Đại diện của Tập đoàn Phát triển sân bay ADC&HAS (Mỹ) tại Việt Nam cho biết, mô hình PPP trong đầu tư và khai thác sân bay đã khá phổ biến trên thế giới. Hơn nữa, mô hình này đang được đẩy mạnh ở khu vực Đông Nam Á và Việt Nam không nên đứng ngoài cuộc. Việc thu hút vốn để đầu tư xây dựng sân bay ở Việt Nam có rất nhiều tiềm năng nhưng quan trọng nhất hiện nay là Chính phủ cần có cơ chế phù hợp để thu hút nhà đầu tư.

 

Đại diện Cơ quan Thương mại và Phát triển Mỹ (USTDA) tại khu vực châu Á khẳng định, trong năm 2011 số vốn tài trợ của đơn vị này phần lớn thuộc lĩnh vực vận tải, trong đó hàng không chiếm một nửa. Trong năm tài khóa 2013, đầu tư vào lĩnh vực vận tải, đặc biệt là đầu tư vào sân bay vẫn là ưu tiên của USTDA và Việt Nam là một trong các nước châu Á được USTDA ưu tiên hỗ trợ vốn cho việc lập dự án sân bay.

Thành Nhân

 

admin