Đấu thầu thuốc hướng đến phát triển ngành công nghiệp dược trong nước

Quan điểm này đã nhận được sự nhất trí cao của hầu hết đại biểu các Bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dược.

Quan điểm này đã nhận được sự nhất trí cao của hầu hết đại biểu các Bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dược. Nhiều ý kiến cho rằng, mục đích của việc quy định về đấu thầu thuốc trong Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi) không chỉ hướng đến nâng cao chất lượng thuốc tại các cơ sở y tế mà còn thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp dược trong nước.

IMG

Thông qua các cuộc trao đổi thẳng thắn, mang tính xây dựng, các bên liên quan đã đi đến sự thống nhất cao về những quy định trong Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi)                                                                                                     Ảnh: Lê Tiên


Một trong những thực trạng đáng quan tâm hiện nay là tình trạng thuốc ngoại tràn lan, mặc dù theo đánh giá của Tổ chức Y tế thế giới, Việt Nam có tới hơn 120 doanh nghiệp sản xuất dược đạt tiêu chuẩn quốc tế. Ông Nguyễn Tiến Chỉnh, Giám đốc Công ty Cổ phần Dược phẩm và Thương mại Sohaco cho rằng, thực tế là các nhà sản xuất trong nước vẫn chưa phát huy được hết công suất, vẫn còn dư thừa trên 50% công suất thiết kế. Đây là một sự lãng phí rất lớn về năng lực sản xuất. “Mặc dù doanh nghiệp chúng tôi có số lượng thuốc sản xuất trong nước chỉ chiếm 30% sản phẩm, còn lại 70% là sản phẩm nhập khẩu, nhưng chúng tôi vẫn ủng hộ chính sách thúc đẩy sản xuất trong nước được đưa ra trong Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi), những mặt hàng thuốc mà trong nước sản xuất được thì nên ưu tiên” – ông Nguyễn Tiến Chỉnh nói.

 

Phát biểu tại một cuộc họp do Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức mới đây, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Nguyễn Thị Xuyên cho biết, mặc dù đấu thầu thuốc chưa được quy định thành một mục riêng trong Luật Đấu thầu hiện hành, nhưng từ năm 2006 cho tới nay, Bộ Y tế lần lượt ra 3 thông tư hướng dẫn vấn đề này. Một thực tế hiện nay là thuốc sản xuất trong nước đang phải nhập khẩu nguyên liệu đầu vào chiếm tới 60%. Nếu giữ nguyên tình trạng lệ thuộc vào nhập khẩu như thế này, thì doanh nghiệp dược của Việt Nam sẽ rất khó để phát triển. 

 

Ở một khía cạnh khác, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp dược Việt Nam cho rằng, thuốc là loại hàng hóa đặc thù ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của người dân, cho nên thuốc trúng thầu không chỉ đáp ứng về mặt giá cả mà còn phải đáp ứng về mặt chất lượng, hiệu quả điều trị. Nếu chỉ dựa vào giá cả, thì vô hình trung, chúng ta đã tự loại trừ những doanh nghiệp sản xuất thuốc có sự đầu tư về công nghệ và kỹ thuật cao, bởi giá thành sẽ cao hơn so với doanh nghiệp không có sự đầu tư. 

IMG

Ảnh: Nhã Chi

Đại diện Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) cho biết, hiện nay các bệnh viện đang thực hiện đấu thầu thuốc theo hình thức chia theo nhóm. Ví dụ như nhóm theo tiêu chuẩn châu Âu, nhóm theo tiêu chuẩn châu Á, nhóm những mặt hàng nhà sản xuất trong nước được cung cấp chứng nhận GMP. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng, quy định như vậy là không đầy đủ, đây là hạn chế trong phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu. Theo bà Phạm Khánh Phong Lan – Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, không nên chia nhóm theo cơ sở sản xuất, mà phải dựa vào các tiêu chí khác, chẳng hạn nhà máy đạt tiêu chuẩn cao như GMP, thành phẩm sản xuất như thế nào, đã bị đình chỉ chất lượng bao giờ chưa… Nếu đánh giá hồ sơ dự thầu theo hình thức chia nhóm này thì rất khó phân định điểm số kỹ thuật giữa thuốc nội và thuốc ngoại, nếu như có cùng một điểm số kỹ thuật. Hơn nữa, tỷ trọng dành cho điểm kỹ thuật chỉ chiếm 50-60% là không đủ, bởi trong đấu thầu mua thuốc, điểm kỹ thuật có yếu tố vô cùng quan trọng, không thể dưới 70%. Ngoài ra, còn phải quy định hệ số K để phân định nhà sản xuất có điểm kỹ thuật cao và nhà sản xuất có điểm kỹ thuật thấp…

 

Đánh giá cao mục tiêu mà Bộ Kế hoạch và Đầu tư đặt ra khi xây dựng nội dung đấu thầu thuốc trong dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), bà Trần Thị Đào – Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dược Việt Nam, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Dược phẩm Imexpharm cho rằng, ưu tiên dùng thuốc Việt là chủ trương đúng đắn nhằm thúc đẩy phát triển ngành dược. Ông Nguyễn Việt Hùng – Phó Cục trưởng Cục Quản lý dược cho rằng, quy định ưu đãi thuốc sản xuất trong nước trong Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi) không chỉ là căn cứ pháp lý cho các hợp đồng cung ứng thuốc, mà còn liên quan tới quy hoạch phát triển ngành dược sau này. Luật là nền tảng để thống nhất các quy định chung, tạo hành lang pháp lý công khai, minh bạch, công bằng giữa các doanh nghiệp, giúp lựa chọn được thuốc tốt, có hiệu quả.

 

Thống nhất với quan điểm này, bà Phạm Khánh Phong Lan cho rằng, nếu chúng ta chưa tiến lên được, chưa sản xuất được một số mặt hàng thuốc, thì cần phải ưu tiên cho những mặt hàng đã làm được. Muốn vậy phải có cơ chế kiểm tra, hàng rào kỹ thuật để hạn chế đưa thuốc ngoại vào bệnh viện. Thí dụ ở Hoa Kỳ, một số mặt hàng thuốc của châu Âu không vào được thị trường này, bởi họ đã có hàng rào kỹ thuật rất tốt, khuyến khích sản xuất trong nước phát triển.

 

Đại diện Bảo hiểm Xã hội Việt Nam góp ý, Luật Đấu thầu cần quy định tỷ lệ cố định ưu đãi trong đấu thầu đối với thuốc sản xuất trong nước. Luật Đấu thầu cần có các quy định về đấu thầu thuốc để bảo đảm chất lượng thuốc tốt, đúng tiến độ, ưu tiên thuốc trong nước sản xuất được mà không mâu thuẫn với các nguyên tắc hội nhập quốc tế. Mặt khác, sở dĩ ngành công nghiệp dược trong nước vẫn kém phát triển còn do các doanh nghiệp đang đi theo con đường là bào chế thuốc giống nhau, chưa có thế mạnh riêng. Do đó, hơn bao giờ hết, họ phải thay đổi tư duy, lựa chọn thế mạnh riêng có của mình để tập trung đi vào phát triển chuyên sâu, chứ không thể cứ ỷ lại vào chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Nhà nước.

 

Tiếp thu những ý kiến đóng góp của các đại biểu để hoàn thiện Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi), ông Cao Viết Sinh – chuyên gia cao cấp của Bộ Kế hoạch và Đầu tư đánh giá, thông qua các cuộc trao đổi thẳng thắn, mang tính xây dựng, các bên liên quan đã đi đến sự thống nhất cao về những quy định trong Dự thảo Luật, từ cơ quan soạn thảo văn bản pháp luật, cơ quan quản lý cho đến các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp. Đồng thời, thông qua các hội thảo được tổ chức thời gian qua, các bên liên quan ngày càng hiểu nhau hơn, giúp tháo gỡ những vấn đề vướng mắc trong quá trình thực hiện. Trên cơ sở đó, những quy định được thống nhất trong Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi) sau khi được Quốc hội thông qua sẽ là cơ sở để ban hành các Nghị định, Thông tư hướng dẫn thực hiện sau này.

Lê Xuân

ngocthanh