Chuyển biến tích cực nhưng chưa vững chắc

Nền kinh tế tháng 5 đã có tín hiệu tích cực, nhưng chưa rõ ràng và vững chắc. Lạm phát được đánh giá là đã kiềm chế tốt, nhưng đổi lại nền kinh tế đang có dấu hiệu suy giảm và doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn trong sản xuất, kinh doanh.

 

Nền kinh tế tháng 5 đã có tín hiệu tích cực, nhưng chưa rõ ràng và vững chắc. Lạm phát được đánh giá là đã kiềm chế tốt, nhưng đổi lại nền kinh tế đang có dấu hiệu suy giảm và doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn trong sản xuất, kinh doanh.

IMG

Đó là một số nét khái quát về tình hình kinh tế trong tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2012 được nhiều đại biểu đưa ra tại hội nghị giao ban được tổ chức tại Bộ KH&ĐT sáng ngày 25/5/2012. 

 

Kiềm chế lạm phát nhưng không để giảm sâu

Theo số liệu của Bộ KH&ĐT, chỉ số giá tiêu dùng tháng 5/2012 tăng 0,18% so với tháng 4/2012. Chỉ số này so với tháng 12/2011 tăng 2,78% và so với tháng 5/2011 tăng 8,34%. Đại diện Tổng cục Thống kê nhận định, mức tăng CPI của tháng 5 năm nay là thấp nhất so với cùng kỳ của các năm từ năm 2004 trở lại đây.

Nhìn từ 6 tháng cuối năm 2011 đến tháng 5/2012, mức tăng chỉ số giá tiêu dùng đã liên tục giảm. Điều này cho thấy nỗ lực kiềm chế lạm phát của Chính phủ đã có kết quả và thời gian tới ổn định kinh tế vĩ mô vẫn là mục tiêu hàng đầu. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Cao Viết Sinh, Chính phủ chủ trương kiềm chế lạm phát nhưng không để giảm sâu, lạm phát cả năm 2012 tối thiểu là ở mức 8%.

Thứ trưởng Cao Viết Sinh cũng nhận định cùng với lạm phát được kiềm chế tốt, nền kinh tế trong tháng 5 và 5 tháng đầu năm đã dần có những tín hiệu tích cực cần được tiếp tục duy trì. Đó là trong bối cảnh nền kinh tế thế giới và trong nước gặp nhiều khó khăn, nhưng xuất khẩu vẫn tiếp tục tăng. Tính chung 5 tháng đầu năm 2012, tổng kim ngạch xuất khẩu ước đạt gần 43 tỷ USD, tăng hơn 24% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, Thứ trưởng nhấn mạnh, tín hiệu tốt là yếu tố tăng giá chỉ góp phần nhỏ vào tăng trưởng xuất khẩu, mà chủ yếu là tăng về lượng. 

Ngoài ra, nhập siêu của cả 5 tháng đầu năm 2012 ở mức 622 triệu USD, chỉ bằng 1,45% tổng kim ngạch xuất khẩu, thấp hơn rất nhiều mức nhập siêu trên dưới 20% của nhiều năm trở lại đây. Theo ông Bùi Hà, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp kinh tế quốc dân, đây cũng là điều kiện thuận lợi để tăng mua ngoại tệ, tăng cường dự trữ ngoại hối, nhờ vậy dự trữ ngoại tế của Việt Nam đã gần đạt mức ổn định. 

Bên cạnh đó, tỷ giá được giữ ổn định, khiến lòng tin vào đồng Việt Nam tăng lên. Thị trường trong nước cũng có mức tiêu thụ tốt hơn, chỉ số tồn kho của ngành công nghiệp chế biến tuy còn cao nhưng đã giảm so với 2 tháng trước (tính đến 1/3/2012 chỉ số tồn kho tăng khoảng 35% so với cùng kỳ, đến 1/4/2012 con số này là khoảng 32% và đến 1/5/2012 là 29,4%). Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 5 tháng đầu năm 2012 cũng tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm 2011. 

IMG

Ảnh: Tất Tiên

Nền kinh tế đang thiếu vốn

Bên cạnh các tín hiệu tích cực, đại diện đến từ Hà Nội, TP.HCM, Bộ Công thương,… đều nhận định, lạm phát được kiềm chế nhưng đánh đổi lại là sự suy giảm kinh tế đang thể hiện ngày càng rõ. Hai khó khăn nổi cộm được nhiều đại diện Bộ, ngành, địa phương nêu ra là tồn kho của ngành công nghiệp chế biến, doanh nghiệp thiếu vốn sản xuất kinh doanh.

Thứ trưởng Cao Viết Sinh cũng nêu bật khó khăn rất lớn hiện nay là nền kinh tế đang thiếu vốn dù tiền trong hệ thống ngân hàng không thiếu. Thanh khoản của hệ thống ngân hàng hiện khá dồi dào, lãi suất liên ngân hàng chỉ ở mức 1,5 – 2%, nhưng mấu chốt là rất nhiều doanh nghiệp không tiếp cận được vốn ngân hàng, nói cách khác tiền không ra được nền kinh tế. 

Mặc dù đại diện Ngân hàng Nhà nước đã cho biết cơ quan này đã rất linh hoạt trong chính sách tiền tệ, lãi suất đã giảm dần trong thời gian gần đây, nhưng phản ánh từ các địa phương cho thấy, doanh nghiệp vẫn phải vay với lãi suất cao đến 17 - 18%, thậm chí là 20%. Như vậy, chưa thấy lợi ích của việc giảm lãi suất, trong khi người dân gửi tiền nhận mức lãi suất huy động thấp hơn và doanh nghiệp vẫn phải chịu vay với lãi suất cao. 

Bên cạnh đó, xuất khẩu tuy tăng, nhưng khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đóng góp đến 50% vào giá trị xuất khẩu. Doanh nghiệp trong nước hiện đang gặp nhiều khó khăn trong xuất khẩu, đây là nguyên nhân lớn dẫn đến chỉ số tồn kho của ngành công nghiệp chế biến tuy giảm nhưng vẫn ở mức cao so với nhiều năm trước. Tính đến 1/5/2012, một số ngành có chỉ số tồn kho tăng rất cao so với cùng kỳ, như sản xuất xi măng, vôi, vữa (tăng 52,3%); sản xuất trang phục (tăng 40,7%); sản xuất xe có động cơ (tăng 56,6%);… Con số tồn đọng của ngành công nghiệp xi măng là một dẫn chứng đáng lo ngại, khi số xi măng tồn đọng đã lên tới 6 triệu tấn và theo đại diện Bộ Xây dựng, có doanh nghiệp xi măng đã lỗ tới 1.500 tỷ đồng. Vì thế, để khơi thông sản xuất, bên cạnh giải pháp về lãi suất, đại diện Bộ Công thương, Bộ Xây dựng cho rằng phải hỗ trợ cả đầu ra cho thị trường, tăng cường sức mua để giải quyết hàng tồn kho của doanh nghiệp. 

Sản xuất công nghiệp, lĩnh vực chủ lực tạo ra tăng trưởng kinh tế cũng gặp nhiều khó khăn để duy trì tốc độ tăng trưởng khi mà cả 2 trung tâm Hà Nội và TP.HCM đều có mức tăng không cao. 

Dự báo cho cả năm 2012, Thứ trưởng Cao Viết Sinh cho rằng trong điều kiện sự tăng trưởng kinh tế phục hồi chậm, quý I/2012 tăng trưởng đạt 4%, quý II dự báo đạt 4,5% thì sẽ cần rất nhiều nỗ lực trong các tháng còn lại để đạt được mức tăng trưởng cả năm 2012 theo kế hoạch là 6 – 6,5%. Theo Thứ trưởng, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất trong thời gian tới, như: tiếp tục mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô nhưng không để lạm phát giảm sâu; tiếp tục tháo gỡ khó khăn, duy trì tăng trưởng công nghiệp; xử lý nợ xấu; thúc đẩy giải ngân nhanh vốn đầu tư xây dựng cơ bản; tiếp tục giảm lãi suất và kiểm soát hoạt động cho vay của khối ngân hàng thương mại; nghiên cứu, kiến nghị giảm thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng để tăng thêm sức khỏe cho doanh nghiệp và sức mua cho thị trường. 

Việt Thắng

 

trungnam