Cần tiếp tục hoàn thiện thể chế để hội nhập quốc tế sâu, rộng hơn

Trong Hội thảo công bố báo cáo đánh giá tổng thể tình hình kinh tế - xã hội Việt Nam sau 5 năm gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức cuối tuần qua tại TP.HCM...

Trong Hội thảo công bố báo cáo đánh giá tổng thể tình hình kinh tế - xã hội Việt Nam sau 5 năm gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức cuối tuần qua tại TP.HCM, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, Việt Nam cần tiếp tục nỗ lực hoàn thiện thể chế để hội nhập sâu, rộng hơn với khu vực và thế giới. Quan trọng nhất là việc hoàn thiện thể chế, chính sách gắn với việc thực hiện các cam kết hội nhập nhằm nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng vốn đầu tư. 

 

Thực tế trong 5 năm qua cho thấy đã xuất hiện nhiều cơ hội và thách thức đan xen từ quá trình hội nhập kinh tế quốc tế (HNKTQT). Việt Nam ngày càng tiếp cận thị trường các nước dễ dàng hơn, môi trường kinh doanh được cải thiện và minh bạch hơn, thể chế kinh tế theo định hướng thị trường được củng cố và hoàn thiện hơn, thế và lực của đất nước ngày càng được nâng cao. 

 

Theo CIEM, việc thực hiện các cam kết HNKTQT đã góp phần giúp Việt Nam thu hút được nhiều vốn FDI, nhất là trong những năm đầu gia nhập WTO. Tỷ trọng vốn đầu tư của khu vực FDI so với tổng vốn đầu tư toàn xã hội đã tăng lên khá cao, góp phần quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội đất nước. Khu vực FDI đã có đóng góp đáng kể vào tăng trưởng GDP, thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm. 

 

Những ngành đạt được sự tăng trưởng cao nhất về thu hút vốn FDI là y tế và hoạt động trợ giúp xã hội, bán buôn, bán lẻ, sửa chữa xe cộ, các dịch vụ khác. Đặc biệt, sau 5 năm gia nhập WTO, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tới 44,3% tổng vốn FDI, cao nhất trong các lĩnh vực thu hút nguồn vốn FDI.

 

Tuy nhiên, việc thực hiện các cam kết HNKTQT cũng làm nảy sinh một số vấn đề như: các ngành công nghiệp trong nước gặp nhiều khó khăn hơn do sức ép cạnh tranh, mở cửa và hội nhập sâu rộng cũng làm cho nền kinh tế dễ bị tổn thương và có thể dẫn đến các rủi ro và bất ổn kinh tế vĩ mô. Môi trường thiên nhiên có thể bị ảnh hưởng tiêu cực do các hoạt động kinh tế với cường độ cao. 

 

IMG

 

TS. Võ Trí Thành

Phó Viện trưởng 

Viện Nghiên cứu quản lý 

kinh tế Trung ương

 

“Cần thu hút những nhà đầu tư có trách nhiệm, biết cân bằng lợi ích, lợi nhuận và trách nhiệm xã hội”

Khi mở cửa đón nhận FDI thì cũng có nghĩa là tăng cường hội nhập toàn cầu, chúng ta cần phải có những chính sách nhất quán để tận dụng FDI trong việc nâng cao trình độ sản xuất và tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong toàn nền kinh tế. Cái mà nhà đầu tư muốn là môi trường đầu tư lành mạnh, được thể hiện qua những yếu tố như kết cấu hạ tầng tốt, nguồn nhân lực đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng, chính sách ổn định, minh bạch và quyền sở hữu được bảo hộ tốt. Do đó, Việt Nam cần phải làm tốt mình trước thì mới có thể chọn lọc và thu hút những dự án FDI tốt.

Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ phải thực hiện đầy đủ hơn các cam kết HNKTQT trong khuôn khổ WTO, khu vực và song phương. Một số cam kết HNKTQT mới quan trọng như Hiệp định Thương mại tự do với Liên minh châu Âu, Hiệp định Đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương cũng sẽ được đàm phán, ký kết với phạm vi rộng hơn và mức độ cam kết mở cửa cao hơn. 

 

Do vậy, trên bình diện chung, Việt Nam cần thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô một cách đồng bộ, nhất quán, kịp thời, linh hoạt, với mục tiêu hợp lý và công cụ chính sách phù hợp trong từng thời kỳ dựa trên thông tin phân tích và dự báo chính xác, có căn cứ khoa học. Chú trọng việc nâng cao năng lực cạnh tranh cả ở 3 cấp độ: quốc gia, doanh nghiệp và mặt hàng. Triển khai các nhóm chính sách hỗ trợ việc nâng cao năng lực cạnh tranh, trong đó đặc biệt chú trọng tái cơ cấu khu vực tài chính, ngân hàng, giảm thiểu rủi ro bất ổn tài chính; phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng; thúc đẩy, thu hút đầu tư vào các ngành công nghiệp hỗ trợ; giảm các rào cản sau biên giới và đẩy nhanh việc thuận lợi hóa thương mại và đầu tư.

 

Đối với khu vực FDI, CIEM cũng khuyến nghị Chính phủ cần đề ra các chính sách phù hợp với các cam kết HNKTQT để loại bỏ các dự án FDI không mang lại lợi ích quốc gia. Điều chỉnh cơ cấu FDI theo hướng tăng tỷ trọng dòng vốn vào các ngành sản xuất, đầu tư phải đi kèm với tăng năng lực sản xuất, tạo lợi thế xuất khẩu. Gắn chiến lược thu hút vốn với giám sát quá trình thực thi, hoạt động. Tăng cường công tác xúc tiến đầu tư, nhất là đầu tư nước ngoài bằng việc xây dựng chính sách vận động, thu hút đầu tư đối với các tập đoàn đa quốc gia với cách thức vận động đầu tư đặc thù. 

Minh Tú

ngocthanh