Cần tăng cường hỗ trợ để phát triển công nghiệp hỗ trợ

Nhận thức được tầm quan trọng của công nghiệp hỗ trợ (CNHT), các tỉnh, thành đang tích cực thực hiện các chính sách khuyến khích và xúc tiến đầu tư phát triển các khu công nghiệp chuyên sâu, công nghiệp hỗ trợ; thu hút các doanh nghiệp CNHT với nhiều ưu đãi trong chính sách thu hút đầu tư.

Nhận thức được tầm quan trọng của công nghiệp hỗ trợ (CNHT), các tỉnh, thành đang tích cực thực hiện các chính sách khuyến khích và xúc tiến đầu tư phát triển các khu công nghiệp chuyên sâu, công nghiệp hỗ trợ; thu hút các doanh nghiệp CNHT với nhiều ưu đãi trong chính sách thu hút đầu tư. 

IMG

Ảnh: LTT

Không làm thì muộn? 

 

Chính sách về phát triển CNHT đã có cách đây 6 năm. Bắt đầu từ Quyết định số 34/2007/QĐ-BCN phê duyệt Quy hoạch phát triển CNHT đến năm 2010, tầm nhìn đến năm 2020 của Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương), Quyết định số 12/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chính sách phát triển một số ngành CNHT và Quyết định số 1483/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục sản phẩm CNHT ưu tiên phát triển...

 

Các chính sách về CNHT nêu trên đã nêu bật vai trò quan trọng của CNHT đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, đến nay CNHT Việt Nam vẫn đang ở mức sơ khai. Các chuyên gia này cho rằng, Việt Nam hiện có khoảng 30 ngành kinh tế - kỹ thuật cần đến sản phẩm của CNHT. Chẳng hạn như ngành dệt may, hàng năm xuất khẩu mang về cho nước ta hàng tỷ USD, nhưng phần lớn số ngoại tệ đó lại được sử dụng để nhập khẩu nguyên liệu, phụ kiện phục vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu. 

 

Theo số liệu từ Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách công nghiệp, tính đến nay, Việt Nam có khoảng 210 doanh nghiệp (DN) sản xuất linh kiện, phụ tùng cung cấp cho 50 DN sản xuất, lắp ráp xe ô tô. Nhưng các linh kiện, phụ tùng đó chủ yếu là các sản phẩm đơn giản, hàm lượng công nghệ thấp như: các chi tiết cấu thành khung gầm xe, thùng xe, săm lốp, bộ tản nhiệt...

 

Ông Hirotaka Yasuzumi, Giám đốc Văn phòng Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) tại TP.HCM cho rằng, nếu chia CNHT ra nhiều mức độ phát triển theo hình kim tự tháp thì CNHT của Việt Nam đang ở đáy của kim tự tháp -.tức là còn rất sơ khai. Để bước lên bậc thang kế tiếp, các DN Việt Nam cần đẩy mạnh cải tiến kỹ thuật, gia tăng hàm lượng kỹ thuật trong sản phẩm của mình, cùng với đó là việc mở rộng đầu tư.

 

Qua khảo sát của Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ trong năm 2012 thì trình độ công nghệ của phần lớn các DN sản xuất các sản phẩm CNHT ở nước ta mới chỉ đạt ở mức trung bình so với khu vực. Chỉ có sản phẩm của một số DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tham gia vào lĩnh vực này là có trình độ tiên tiến. 

 

Thực tế hiện nay, phần lớn các sản phẩm của CNHT ở nước ta vẫn do các DN nhà nước sản xuất và cung cấp, chất lượng thấp, khả năng cạnh tranh hạn chế nên chủ yếu chỉ tiêu thụ được ở thị trường trong nước. Bên cạnh đó, vẫn còn tình trạng thiếu sự gắn kết giữa DN lớn và DN nhỏ, giữa DN trong nước với DN FDI trong việc sản xuất các sản phẩm CNHT. Chính điều này đã dẫn đến không ít trường hợp DN FDI phải nhập khẩu những linh kiện, chi tiết sản phẩm mà DN trong nước sản xuất được với giá nhập khẩu cao hơn giá bán trong nước.

 

Cần tăng cường hỗ trợ cho công nghiệp hỗ trợ

 

Bà Bồ Ngọc Thu, Giám đốc Sở KH&ĐT tỉnh Đồng Nai cho biết, định hướng phát triển của Tỉnh là sẽ đầu tư những phân khu CNHT, cụm công nghiệp ngành. Trong đó thu hút đầu tư có lựa chọn những dự án đầu tư liên quan đến CNHT và công nghệ cao để tạo bước đột phá trong phát triển công nghiệp. Trong năm 2012, Tỉnh đã có đề xuất một số chính sách ưu đãi đối với các nhà đầu tư ngành CNHT, đầu tư phân khu công nghiệp chuyên ngành CNHT. Ngày 9/9/2013 vừa qua, Khu công nghiệp Long Đức – Phân khu công nghiệp chuyên sâu (Đồng Nai) được khánh thành sau 18 tháng đầu tư. Đây được coi là dự án sẽ mở đường cho các lĩnh vực CNHT phát triển, đáp ứng kịp thời nhu cầu của nhà đầu tư nước ngoài.

 

Mới đây, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có công văn kiến nghị chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đối với CNHT. Theo đó, Tỉnh này đề xuất DN sản xuất sản phẩm CNHT được hưởng ưu đãi đầu tư như dự án theo Danh mục lĩnh vực đặc biệt khuyến khích đầu tư vào địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Dự án đầu tư CNHT đương nhiên được hưởng ưu đãi đầu tư mà không phải thành lập hội đồng để xem xét từng dự án riêng lẻ. Đồng thời DN CNHT được hưởng ưu đãi đầu tư với thủ tục đơn giản.

 

Theo ông Hồ Văn Niên – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, tại Hải Phòng, Khu công nghiệp chuyên sâu được đầu tư xây dựng tại Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải được hưởng ưu đãi đầu tư như dự án đầu tư tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Bên cạnh đó, sản phẩm của CNHT trong lĩnh vực cơ khí điện tử - nhựa - hóa dầu,… được sản xuất theo quy trình công nghệ cao nên cần được khuyến khích, được hưởng ưu đãi đầu tư theo lĩnh vực công nghệ cao.

 

Ông Lê Long Sơn, Giám đốc Công ty Esuhai cho rằng, CNHT có thị trường lớn, hành lang pháp lý đã có nhưng vẫn cần một cú hích cần thiết để thu hút các nhà đầu tư đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực này, nhất là các nhà đầu tư nước ngoài vì cần nguồn vốn lớn và công nghệ cao. Doanh nghiệp trong nước được các chuyên gia đánh giá là chưa thể đảm nhận được vai trò này mà cần phải có thời gian chuyển giao công nghệ thông qua liên doanh hợp tác đầu tư với nhà đầu tư nước ngoài. Việc từng bước chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực CNHT sẽ giúp CNHT của Việt Nam thoát khỏi phụ thuộc vào nền công nghiệp của các nước khác…

Minh Tú

ngocthanh