Cần phá rào cản để cạnh tranh công bằng trong đấu thầu thuốc

Dược phẩm là một trong những lĩnh vực được đánh giá là có tính cạnh tranh cao, thậm chí “khốc liệt” giữa các doanh nghiệp (DN) tham gia thị trường.

Dược phẩm là một trong những lĩnh vực được đánh giá là có tính cạnh tranh cao, thậm chí “khốc liệt” giữa các doanh nghiệp (DN) tham gia thị trường.

IMG

Đây là nhận định được đề cập trong Báo cáo đánh giá cạnh tranh trong 10 lĩnh vực của nền kinh tế năm 2012.

 

Thị trường đầy hấp dẫn

 

Đánh giá về môi trường cạnh tranh thị trường dược phẩm, Báo cáo nhận định, cấu trúc thị trường dược phẩm nói chung đã có sự thay đổi cả về số lượng và chất lượng. Hiện cả nước có khoảng 800 DN kinh doanh thuốc, trong đó có 439 DN được nước ngoài đăng ký hoạt động với 40.000 điểm bán lẻ. Thị phần của các DN sản xuất dược trong nước hiện còn phân tán và nhỏ, cho thấy thị trường này khá cạnh tranh.

 

Một vấn đề nổi cộm trong ngành dược phẩm thời gian qua chính là giá thuốc và đấu thầu thuốc. Nguyên nhân không nằm trong phân khúc sản xuất thuốc mà chủ yếu tập trung ở khâu phân phối. 

 

Tình trạng cạnh tranh khốc liệt xảy ra trong trường hợp thuốc thuộc danh mục thuốc chủ yếu sử dụng tại các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập thực hiện khám, chữa bệnh bảo hiểm được đấu thầu và trường hợp thuốc lưu hành tại thị trường tự do. Các hoạt động cạnh tranh diễn ra dưới các hành vi như nhái nhãn mác, chỉ dẫn gây nhầm lẫn, giảm giá thấp khi đấu thầu…

 

Vẫn còn rào cản 

 

Theo thống kê của Bộ Y tế, doanh số bán thuốc của bệnh viện chiếm khoảng 70% thị phần bán lẻ, bởi thế hầu hết các DN sản xuất thuốc và phân phối thuốc đều muốn thắng thầu trong việc cung cấp thuốc vào bệnh viện. 

 

Cuộc khảo sát cũng cho thấy, có một hiện tượng phổ biến trong đấu thầu thuốc vào bệnh viện tại Việt Nam, đó là thuốc đắt tiền trúng thầu với số lượng lớn vào các bệnh viện. Thuốc đắt tiền thường là thuốc nhập khẩu và thuốc rẻ tiền do Việt Nam sản xuất. Giá trúng thầu của thuốc đắt tiền thường khá cao và cao hơn giá thị trường. Số liệu của Cục Quản lý cạnh tranh về tỷ lệ thuốc nhập khẩu trúng thầu so với thuốc nội ở Bệnh viện Bạch Mai là 94,06% và 5,94%; Bệnh viện Phụ sản Trung ương là 74,67% và 25,33%; Bệnh viện Chợ Rẫy là 62,55% và 37,45%... 

IMG

Bên cạnh đó, cuộc khảo sát cũng cho thấy, có dấu hiệu định giá thuốc một cách rõ nét, nhiều công ty dự thầu bỏ thầu bằng hoặc thấp hơn chỉ 1 đồng so với giá trần đã được duyệt trong hồ sơ mời thầu (HSMT). Từ thực tế này, nhiều chuyên gia cho rằng, dường như không có sự cạnh tranh trong các mặt hàng này. Các công ty dự thầu dường như biết trước được giá trần và cũng biết trước được khả năng thắng thầu của mình do không có đối thủ cạnh tranh. Chính vì vậy, họ chỉ cần đưa giá bỏ thầu đáp ứng đủ điều kiện không vượt giá trần là nắm chắc phần thắng.

 

Ở một góc độ khác, các chuyên gia phân tích, có thể có hiện tượng thông đồng trong đấu thầu thuốc theo chiều dọc giữa bên mời thầu (bệnh viện) và các nhà thầu và theo chiều ngang giữa các DN chuyên cung cấp một dòng sản phẩm riêng.

Trung Hiếu

 

trungnam