Cải cách thủ tục đầu tư để gia tăng sức cạnh tranh

Cải cách thủ tục hành chính mà cụ thể là cải cách thủ tục đầu tư được xem là vấn đề cốt lõi để Việt Nam gia tăng sức cạnh tranh trong thu hút nguồn vốn từ các nhà đầu tư.

Cải cách thủ tục hành chính mà cụ thể là cải cách thủ tục đầu tư được xem là vấn đề cốt lõi để Việt Nam gia tăng sức cạnh tranh trong thu hút nguồn vốn từ các nhà đầu tư.

IMG

Kết quả rà soát thủ tục hành chính cho thấy, nhà đầu tư phải thực hiện trung bình 18 thủ tục liên quan đến đất đai, xây dựng, môi trường để triển khai dự án đầu tư

Ảnh: Lý Thống Kiệt

Nút thắt trong cải cách thủ tục hành chính

 

Theo các chuyên gia, Việt Nam đang phải đối mặt với xu hướng cạnh tranh thu hút đầu tư nước ngoài ngày càng gay gắt từ các nước trên thế giới và trong khu vực, trong khi năng lực cạnh tranh quốc gia nói chung và sức cạnh tranh thu hút đầu tư nước ngoài nói riêng còn nhiều hạn chế. Trong bối cảnh đó, mặc dù Nhà nước đã chỉ đạo ráo riết và thu được một số kết quả nhất định trong việc cải thiện môi trường đầu tư, nhất là cải cách thủ tục hành chính, nhưng so với nhiều nước trong khu vục thì hệ thống luật pháp và thủ tục hành chính của nước ta vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng của các nhà đầu tư lớn. 

 

Là cơ quan soạn thảo Luật đầu tư (sửa đổi), Bộ KH&ĐT nhận định, thực tế áp dụng cho thấy, Luật đầu tư hiện hành vẫn còn tồn tại những hạn chế. Cụ thể là chưa thực sự xác định rõ quy trình cũng như nội dung cụ thể của việc thực hiện dự án đầu tư từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, cấp Giấy chứng nhận đầu tư đến giai đoạn thực hiện đầu tư và chấm dứt dự án đầu tư. Các thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng cũng chưa được quy định thống nhất, đồng bộ giữa các luật nên đã dẫn đến sự chồng chéo về mục tiêu, nội dung quản lý, cơ quan thẩm định, phê duyệt, đồng thời không có sự kế thừa, công nhận kết quả của nhau. Bên cạnh đó, cơ chế “một cửa” đang thực hiện ở một số địa phương mới chỉ thiết lập được quy trình một đầu mối trong tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính, nhưng trên thực tế, nhà đầu tư vẫn phải nộp hồ sơ cho nhiều cơ quan chuyên môn khác nhau của UBND cấp tỉnh để được giải quyết lần lượt thủ tục hành chính theo quy định các luật khác nhau. 

 

Kết quả rà soát thủ tục hành chính cho thấy, nhà đầu tư phải thực hiện trung bình 18 thủ tục liên quan đến đất đai, xây dựng, môi trường để triển khai dự án đầu tư. Cộng đồng doanh nghiệp cho rằng, thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng là chuỗi thủ tục tồn tại nhiều khó khăn nhất cho doanh nghiệp và là một trong những “nút thắt” phải tháo gỡ nhằm tạo môi trường thông thoáng, thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.  

 

Trong bảng xếp hạng của Ngân hàng Thế giới (WB) về môi trường kinh doanh toàn cầu được công bố ngày 29/10/2013 thì Việt Nam đứng thứ 99 trên 189 nền kinh tế, trong khi Campuchia tăng 23 bậc, Indonesia và Philippines tăng 19 bậc. WB nhận định, thứ hạng của Việt Nam không thay đổi mặc dù từ năm 2005 đến nay đã thực hiện 21 cải cách, nhiều nhất trong khu vực Đông Á - Thái Bình Dương. Do vậy, để thu hút đầu tư của các tập đoàn xuyên quốc gia hàng đầu thế giới thì cần bảo đảm tính công khai, minh bạch, ổn định của hệ thống pháp luật. 

 

Cải cách mạnh mẽ thủ tục đầu tư

 

Với mục tiêu cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài đầu  tư vào Việt Nam, dự thảo Luật đầu tư (sửa đổi) đã có những sửa đổi căn bản quy định về thủ tục thực hiện dự án đầu tư theo hướng thiết lập cơ chế một cửa tiếp nhận hồ sơ và giải quyết tập trung các thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng... thông qua cơ quan cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Theo cơ chế này, nhà đầu tư sẽ chuẩn bị hồ sơ dự án đầu tư gồm: dự án đầu tư theo pháp luật về đầu tư và tài liệu liên quan theo quy định của pháp luật về đất đai, xây dựng...

 

Ngoài ra, Dự thảo Luật cũng quy định về thủ tục thực hiện dự án đầu tư được Nhà nước giao đất, cho thuê đất có từ hai nhà đầu tư trở lên quan tâm theo hướng  yêu cầu tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu để lựa chọn nhà đầu tư, đồng thời thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đơn giản trong trường hợp này.

 

Liên quan đến thủ tục đầu tư đối với nhà đầu tư nước ngoài, theo Luật đầu tư hiện hành,  nhà đầu tư nước ngoài lần đầu đầu tư vào Việt Nam phải có dự án đầu tư gắn với thành lập tổ chức kinh tế; Giấy chứng nhận đầu tư cấp cho nhà đầu tư nước ngoài đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Quy định này nhằm mục tiêu đơn giản hóa thủ tục cho nhà đầu tư nước ngoài, nhưng lại dẫn đến rất nhiều khó khăn cho nhà đầu tư bởi đây là hai loại giấy tờ khác nhau về bản chất pháp lý. Để khắc phục những bất cập này, đồng thời tạo mặt bằng pháp lý thống nhất về thủ tục đầu tư áp dụng đối với nhà đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư trong nước, Dự thảo Luật đầu tư đã sửa đổi quy định về thủ tục đầu tư áp dụng đối với nhà đầu tư nước ngoài. Cụ thể, khi có nhu cầu thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam, nhà đầu tư nước ngoài đăng ký kinh doanh theo quy định của Luật doanh nghiệp để thành lập doanh nghiệp. Doanh nghiệp sau khi được thành lập sẽ thực hiện dự án đầu tư theo thủ tục áp dụng đối với nhà đầu tư trong nước. Như vậy, với quy định này, nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài đã được đối xử bình đẳng về quyền gia nhập thị trường và thực hiện dự án đầu tư.

H.V

ngocthanh