Bộ KH&ĐT tiếp thu và giải trình nhiều nội dung quan trọng của Dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi)

Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) vừa có Văn bản số 4032/BC-BKHĐT báo cáo về việc tiếp thu, giải trình ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội...

Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) vừa có Văn bản số 4032/BC-BKHĐT báo cáo về việc tiếp thu, giải trình ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và ý kiến thảo luận tại Tổ của đại biểu Quốc hội về Dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi). Theo đó, Bộ KH&ĐT đã tiếp thu và giải trình nhiều nội dung quan trọng của Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi). 

IMG

Dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu (sửa đổi) về lựa chọn nhà thầu quy định rõ mức ưu đãi đối với nhà thầu trong nước khi tham dự đấu thầu quốc tế                                                                                    Ảnh: Tiên Giang

Về tư cách hợp lệ của nhà thầu, nhà đầu tư, có ý kiến đề nghị Dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) nên quy định rõ hơn chính sách, cơ chế ưu đãi đối với nhà thầu trong nước khi liên danh với nhà thầu nước ngoài thực hiện đấu thầu quốc tế tại Việt Nam thì nhà thầu Việt Nam phải là tổng thầu.

 

Theo giải trình, Bộ KH&ĐT đề nghị nên giữ nguyên quy định như trong Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi) vì trong quy định của pháp luật đấu thầu hiện hành cũng như Luật Đấu thầu của các nước và các tổ chức quốc tế không có khái niệm về tổng thầu trong liên danh (đối với nhà thầu liên danh chỉ có khái niệm là nhà thầu đứng đầu liên danh hoặc nhà thầu là thành viên liên danh). Mặt khác, có những gói thầu/dự án lớn trong các lĩnh vực như lọc dầu, điện hạt nhân… nhà thầu Việt Nam chưa đủ khả năng để làm nhà thầu đứng đầu liên danh. Tuy nhiên, để đảm bảo cơ hội cho nhà thầu trong nước, Điều 14 Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi) chỉ cho phép một số trường hợp được đấu thầu quốc tế như sau: (i) gói thầu thuộc các dự án sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức và vốn vay ưu đãi theo yêu cầu của nhà tài trợ; (ii) gói thầu mua sắm hàng hóa thuộc danh mục hàng hóa trong nước sản xuất được nhưng không đáp ứng yêu cầu về mặt kỹ thuật, chất lượng hoặc không thuộc danh mục hàng hóa trong nước sản xuất được trừ trường hợp quy định tại Điểm b Khoản 2 Điều này; (iii) gói thầu dịch vụ phi tư vấn, dịch vụ tư vấn, xây lắp, hỗn hợp mà nhà thầu trong nước không có khả năng đáp ứng yêu cầu hoặc đã tổ chức đấu thầu trong nước nhưng không lựa chọn được nhà thầu trúng thầu.

 

Ngoài ra, trong Dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu (sửa đổi) về lựa chọn nhà thầu quy định rõ mức ưu đãi đối với nhà thầu trong nước khi tham dự đấu thầu quốc tế, cụ thể như sau:

IMG

Ảnh: Bích Thảo

Đối với gói thầu dịch vụ tư vấn, nhà thầu không thuộc đối tượng ưu đãi phải cộng thêm một khoản tiền bằng 7,5% giá dự thầu sau sửa lỗi và hiệu chỉnh sai lệch vào giá dự thầu sau sửa lỗi và hiệu chỉnh sai lệch (đối với phương pháp giá thấp nhất quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 46 của Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi); nhà thầu thuộc đối tượng ưu đãi được cộng thêm 7,5% số điểm kỹ thuật vào số điểm kỹ thuật của nhà thầu đó (đối với phương pháp giá cố định và phương pháp dựa trên kỹ thuật quy định tại Điểm b, Điểm d Khoản 1 Điều 46 của Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi) hoặc được cộng thêm 7,5% điểm tổng hợp vào điểm tổng hợp của nhà thầu đó (đối với phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và tài chính quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 46 của Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi).

 

Còn đối với gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp, nhà thầu không thuộc đối tượng ưu đãi phải cộng thêm một khoản tiền bằng 7,5% giá dự thầu sau sửa lỗi và hiệu chỉnh sai lệch vào giá dự thầu sau sửa lỗi và hiệu chỉnh sai lệch (đối với phương pháp giá thấp nhất quy định tại Khoản 1 Điều 45 của Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi); nhà thầu không thuộc đối tượng ưu đãi phải cộng thêm một khoản tiền bằng 7,5% giá dự thầu sau sửa lỗi và hiệu chỉnh sai lệch vào giá đánh giá (đối với phương pháp giá đánh giá thấp nhất quy định tại Khoản 2 Điều 45 của Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi); nhà thầu thuộc đối tượng ưu đãi được cộng thêm một số điểm bằng 7,5% điểm tổng hợp vào điểm tổng hợp của nhà thầu đó (đối với phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá quy định tại Khoản 3 Điều 45 của Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi).

 

Về phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu, có ý kiến đề nghị không nên quy định về phương pháp giá đánh giá thấp nhất vì chưa phù hợp với điều kiện của nước ta hiện nay, đề nghị quy định về tiêu chuẩn đánh giá theo mức giá hợp lý.

 

Ý kiến của Bộ KH&ĐT về nội dung này là giữ nguyên quy định trong Dự thảo Luật vì đối với gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp, ngoài phương pháp giá đánh giá đã bổ sung thêm phương pháp giá thấp nhất, phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá; đối với gói thầu dịch vụ tư vấn ngoài phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và tài chính, phương pháp dựa trên kỹ thuật đã bổ sung thêm phương pháp giá thấp nhất, phương pháp giá cố định. 

 

Việc đa dạng hóa các phương pháp đánh giá khác nhau tương ứng với từng loại hình và quy mô của gói thầu đồng thời cho phép áp dụng phương thức hai túi hồ sơ là phù hợp với thực tiễn, đồng thời khắc phục tình trạng bỏ thầu giá thấp để trúng thầu của các nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật không đáp ứng yêu cầu.

 

Việc quy định về tiêu chuẩn đánh giá theo giá hợp lý là không có cơ sở, khó định lượng do nhiều cách hiểu khác nhau, không quy định cụ thể được thế nào là hợp lý, vì vậy, dễ bị lợi dụng trên thực tế, dễ phát sinh thắc mắc, khiếu nại, tố cáo làm kéo dài thời gian đấu thầu và phức tạp vấn đề. Trên thực tế, đối với một số gói thầu lớn, khi tư vấn lập hồ sơ mời thầu có kinh nghiệm và năng lực, tổ chuyên gia đấu thầu có kiến thức, kinh nghiệm, trách nhiệm và công tâm thì việc áp dụng phương pháp giá đánh giá đã đem lại hiệu quả rất tốt. Trường hợp không đủ điều kiện thực hiện phương pháp giá đánh giá thì áp dụng theo các phương pháp mới bổ sung nêu trên.

 

Về chỉ định thầu, có ý kiến đề nghị không nên quy định mở rộng chỉ định thầu như trong Dự án Luật, việc chỉ định thầu chỉ nên áp dụng trong trường hợp bất khả kháng do thiên tai, địch họa, sự cố cần khắc phục ngay, trường hợp do yêu cầu của nhà tài trợ nước ngoài và một số điều kiện khác thì như quy định của Luật Đấu thầu hiện hành. Theo Bộ KH&ĐT thì nên giữ nguyên quy định trong Dự thảo Luật vì các trường hợp được áp dụng chỉ định thầu trong Dự thảo Luật đã được pháp điển hóa trên cơ sở kế thừa những quy định đã được kiểm chứng qua thực tiễn tại Luật Đấu thầu 2005 (Điều 20); Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản số 38/2009/QH12 (Điều 2 Khoản 4), Nghị định 85/2009/NĐ-CP (Điều 40) và Quyết định số 50/2012/QĐ-TTg (Điều 3, Điều 4). Hơn nữa, để áp dụng chỉ định thầu, ngoài việc thuộc các trường hợp đã nêu, gói thầu còn phải đảm bảo đáp ứng các điều kiện theo quy định trong Nghị định hướng dẫn của Chính phủ (chẳng hạn như: phải chứng minh việc áp dụng chỉ định thầu hiệu quả hơn đấu thầu, đã được bố trí vốn theo yêu cầu tiến độ thực hiện gói thầu, phải đảm bảo mặt bằng thi công đối với gói thầu xây lắp…). Đồng thời, Dự thảo Luật đã có quy định cụ thể về trách nhiệm của cá nhân người có thẩm quyền khi ra quyết định áp dụng chỉ định thầu, không được trình lên Thủ tướng Chính phủ để xin chỉ định thầu, đồng thời phải chịu sự kiểm tra, thanh tra, giám sát, theo dõi của các cơ quan quản lý nhà nước, do vậy, vẫn đảm bảo quản lý chặt chẽ đối với việc áp dụng chỉ định thầu để giảm thiểu rủi ro, hạn chế việc lợi dụng để chỉ định thầu tràn lan, trốn tránh trách nhiệm trong quá trình chỉ định thầu.

 

Ngoài ra, trong Dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu (sửa đổi) về lựa chọn nhà thầu quy định hạn mức được chỉ định thầu chặt chẽ hơn quy định tại Nghị định 85/2009/NĐ-CP.

 Tiếp thu đề nghị của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội tại Báo cáo thẩm tra số 1140/BC-UBKT13 ngày 29/5/2013 là một mặt nên cụ thể hóa tối đa những nội dung đã áp dụng ổn định trong thực tiễn vào Dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi); mặt khác, để bảo đảm tính khả thi của các quy định trong Luật, đề nghị Chính phủ sớm dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành gửi cùng với hồ sơ Dự án Luật trình Quốc hội xem xét (Khoản 2 Mục I Báo cáo thẩm tra), Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã khẩn trương soạn thảo 02 Nghị định, bao gồm: Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu (sửa đổi) về lựa chọn nhà thầu và Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu (sửa đổi) về lựa chọn nhà đầu tư để gửi kèm theo hồ sơ Dự án Luật trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 5 này. Tiếp đó, sau Kỳ họp thứ 5 của Quốc hội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát và bổ sung những nội dung hợp lý theo hướng cụ thể hóa tối đa những quy định đã áp dụng ổn định trong thực tiễn vào Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi).

 

Bích Thảo

ngocthanh