Tập trung quản lý, sử dụng hiệu quả vốn ODA

Nhiều vấn đề lớn của kinh tế đất nước liên quan đến nợ công, nợ xấu và vốn cho đầu tư phát triển được các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) làm “nóng” hội trường trong phiên thảo luận ngày 30/10 về tình hình kinh tế - xã hội năm 2014, nhiệm vụ năm 2015.

Nhiều vấn đề lớn của kinh tế đất nước liên quan đến nợ công, nợ xấu và vốn cho đầu tư phát triển được các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) làm “nóng” hội trường trong phiên thảo luận ngày 30/10 về tình hình kinh tế - xã hội năm 2014, nhiệm vụ năm 2015.

 

Nhận thức đúng về ODA và khuyến cáo của chuyên gia

Đa số ĐBQH đồng tình với những nội dung trong báo cáo của Chính phủ, đồng thời lưu ý Chính phủ về các vấn đề nợ công và sử dụng nguồn vốn vay ODA. Theo đại biểu Lê Thị Nga (Thái Nguyên) _ Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, việc nhận thức đúng về ODA là rất cần thiết, bởi sau khi Việt Nam thoát khỏi nhóm nước có thu nhập thấp thì những ưu đãi trong vay ODA giảm đi, kèm theo đó là điều kiện vay, trả nợ khắc nghiệt hơn. “Nếu lạm dụng vốn vay ODA thì sẽ để lại nhiều hệ lụy, nhưng điều này vẫn chưa được nhận thức đúng” – Đại biểu Lê Thị Nga nhấn mạnh.

IMG

Cần sớm ban hành luật về sử dụng ODA nhằm quy định chặt chẽ về tiêu chí chấp nhận nguồn vốn này

 Ảnh: Tất Tiên

Bà Nga dẫn lời Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh: “Có một tỉ lệ không nhỏ người dân, cán bộ, đặc biệt là lãnh đạo địa phương còn hiểu một cách rất sơ đẳng rằng ODA là cho không, vay được càng nhiều càng tốt, bất chấp khả năng trả nợ”. Theo bà Nga, đây là một thực tế rất đáng lo ngại.

 

Các nghiên cứu cho thấy, về chủ quan thì năng lực quản lý khu vực công của chúng ta còn hạn chế, chưa kiểm soát được thất thoát, lãng phí, tham nhũng nên đã làm cho một số dự án sử dụng vốn ODA mặc dù được vay giá rẻ nhưng đã trở nên vô cùng đắt đỏ. Thêm vào đó, cùng với xu hướng thích dùng ODA để gắn với lợi ích nhóm, tư duy nhiệm kỳ, bệnh thành tích ở một số nơi đã và đang khiến công trình ODA xuất hiện rất nhiều, nhưng có chất lượng và hiệu quả thấp, một số công trình suất đầu tư được đội lên rất cao so với các nước khác.

 

Về khách quan, nhiều nghiên cứu quốc tế chỉ ra 3 điểm khiến nước tiếp nhận ODA có khả năng chịu bất lợi. Thứ nhất là, nước tài trợ tạo ra và duy trì một mức nhu cầu viện trợ giả tạo, ví dụ như tích cực vận động, tư vấn cho nước nhận về một số dự án chưa cần thiết, không phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của nước nhận. Thứ hai là, nước tài trợ đòi hỏi về lợi ích từ tư vấn, thiết kế, nhân công, công nghệ của nước tài trợ, mặc dù nước nhận có thể tự cung cấp hoặc mua được với giá thấp hơn. Và cuối cùng là xuất khẩu ô nhiễm môi trường sang nước nhận ODA.

 

IMG

Ông Trần Hoàng Ngân Đại biểu TP.HCM: Kinh tế nước ta phục hồi là có cơ sở, tăng trưởng 3 năm gần đây đều tiến lên. Tuy nhiên, nếu so sánh với tăng trưởng tiềm năng và mức thực hiện giai đoạn trước, kết quả đạt được còn khiêm tốn. Để đạt mức tăng trưởng cao hơn trong năm 2015, các quyết sách cần nỗ lực vực dậy khu vực sản xuất trong nước, thúc đẩy khu vực kinh tế ngoài nhà nước phát triển; tập trung hoàn thiện thể chế kinh tế.

IMG

Ông Cao Sỹ Kiêm Đại biểu Thái Bình: Nếu chúng ta không thực hiện có kết quả những chỉ tiêu đặt ra trong năm 2014 thì những chỉ tiêu đặt ra cho phát triển kinh tế khó đạt được trong năm 2015. Chính vì thế, Chính phủ cần tiếp tục ưu tiên thực hiện 3 đột phá chiến lược, từ đó đẩy mạnh tái cơ cấu kinh tế gắn với giải quyết các vấn đề nảy sinh một cách hiệu quả.

IMG

Bà Lê Thị Nga Đại biểu Thái Nguyên: Kinh nghiệm thành công của các nước như Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan trong sử dụng hiệu quả vốn ODA là tiền vay được quản lý chặt chẽ, sử dụng có hiệu quả, nhờ đó mà hạ tầng được xây dựng có chất lượng tốt, được quy hoạch với tầm nhìn dài hạn. Thêm vào đó, sử dụng nguồn vốn ODA một cách có lựa chọn bằng việc chỉ vay tiền để đầu tư vào hạ tầng thiết yếu, phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, hướng tới khu vực tư nhân, khu vực xuất khẩu để tạo cạnh tranh và tạo ngoại tệ hướng tới trả nợ.

 

Tập trung sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay

Qua hơn 20 năm Việt Nam đã thu hút 78 tỷ USD vốn ODA, Chính phủ đã rất nỗ lực trong sử dụng nguồn vốn này và kết quả đã đóng góp tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, thực tế đã phát sinh nhiều bất cập, thậm chí vi phạm khiến thất thoát, tham nhũng trong nhiều dự án làm mất uy tín của Việt Nam với nhà tài trợ, điển hình như vụ PMU 18, vụ Huỳnh Ngọc Sỹ… Đáng lưu ý khi có nhiều cơ chế kiểm tra, giám sát nhưng tiêu cực lại chỉ được phát hiện từ phía nước ngoài. 

 

Cho ý kiến về phát triển kinh tế trong năm tới trước Quốc hội, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) cho rằng: Trong 3 năm qua, kinh tế phục hồi là có cơ sở, GDP tăng dần từ 5,25% năm 2012 lên 5,8% năm nay. Do đó, “đã đến lúc Việt Nam phải tăng trưởng cao trở lại nhưng phải có quyết sách đúng đắn”. Một trong những quyết sách được đại biểu Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh là cần tập trung đẩy mạnh tái cơ cấu toàn diện nền kinh tế cho dù thời gian qua đã có những thành công nhất định, song vẫn còn có những bất cập.

 

Đại biểu Nguyễn Văn Tiên (Tiền Giang) cho rằng, để hạn chế nợ công do vay ODA, chúng ta phải thực hiện nguyên tắc mà các nhà kinh tế gọi là nguyên tắc vàng, đó là không vay ODA để chi thường xuyên bởi khi vay ODA mà  không sử dụng đúng, nợ công sẽ tăng lên.

 

Nhiều ĐBQH có ý kiến rằng, cần sớm ban hành luật về sử dụng ODA nhằm quy định chặt chẽ về tiêu chí chấp nhận vốn ODA cũng như quy định về trách nhiệm của Quốc hội, quyền của người dân, báo chí… trong quá trình thực hiện vốn ODA. Đồng thời, đề nghị Quốc hội tiến hành giám sát ODA nhằm chỉ ra những khiếm khuyết trong chính sách, những nhóm lợi ích liên quan cả ở trong nước và nước tài trợ. Theo đó, Quốc hội phân tích những mặt lợi và bất lợi của ODA, từ đó đề ra những chiến lược sử dụng có chọn lọc theo lộ trình giảm dần, tiến đến chấm dứt ODA. “Bất cứ quốc gia nào nếu phụ thuộc lâu dài vào ODA thì đó là thất bại về chiến lược phát triển” – Đại biểu Lê Thị Nga phát biểu.

Trung Hiếu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ngocthanh